Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) lijkt erin te slagen twee grote asielwetten door de Eerste Kamer te loodsen. Hij heeft de grootste zorgen van de CDA-fractie weggenomen, waardoor een meerderheid in zicht is.
Als de asielwetten worden aangenomen, krijgt Nederland de grootste stelselwijziging van het asielbeleid in bijna dertig jaar tijd. De senaat stemt volgende week dinsdag over de plannen.
Voor- en tegenstanders tellen ongeveer op tot hetzelfde aantal zetels. Het CDA speelt daarom bij de stemming een sleutelrol.
Het gaat om de invoering van een tweestatusstelsel en de asielnoodmaatregelenwet. Het eerste voorstel deelt asielzoekers in twee groepen in. Voor de groep met een lagere status gelden strengere regels, bijvoorbeeld voor gezinshereniging. De asielnoodmaatregelenwet omvat meerdere regels die het beleid strenger maken.
Een van de maatregelen is de strafbaarstelling van illegaliteit. In de Eerste Kamer is hier eigenlijk geen meerderheid voor, maar Van den Brink lijkt te slagen in het overtuigen van de CDA-fractie. In de senaat is het alles of niets: partijen kunnen wetsonderdelen niet aanpassen.
Volgens Van den Brink is de strafbepaling alleen van toepassing op vreemdelingen die moeten vertrekken, maar dit "structureel ondermijnen en frustreren". Kwetsbare mensen zonder papieren, zoals slachtoffers van mensenhandel, hoeven volgens de minister "niet bang te zijn voor vervolging".
Deze uitleg staat niet letterlijk in de wet, maar wel in de bijbehorende tekst. Daardoor is het volgens Van den Brink klip-en-klaar dat de strafbaarstelling echt maar op een beperkte groep van toepassing zal zijn. Naar schatting gaat het om ongeveer honderd tot driehonderd vreemdelingen.
Bovendien volgt deze reikwijdte ook uit het recht van de Europese Unie en uitspraken van het Hof van Justitie, luidt de duiding van de minister. Uit eerdere zaken blijkt volgens hem dat strafbaarstelling alleen kan worden ingezet als de terugkeerprocedure is doorlopen.
Met deze afbakening lijkt Van den Brink de zorgen van de CDA-senaatsfractie weg te nemen, want hoewel de strafbaarstelling van illegaliteit een graat in de keel is voor de partij, is het CDA wel voorstander van het strafbaar stellen van het niet meewerken aan vertrek.
De minister toonde ook bereidheid om aan twee andere eisen van het CDA te voldoen. De senaatsfractie pleit voor een controletoets als de wet is ingevoerd, zodat eventuele problemen die zich in de praktijk voordoen snel opgelost kunnen worden.
Daarnaast wil het CDA de wetten niet overhaast invoeren. Vooral de strafbaarstelling van illegaliteit heeft grote onrust veroorzaakt in het maatschappelijk middenveld. De minister moet eerst zorgen dat de rust terugkeert. Van den Brink neemt deze zorgen serieus en zegt al in gesprek te zijn met betrokken organisaties.
Zijn belofte leidde juist weer tot kritische vragen van de PVV. De partij vreest dat de strafbaarstelling van illegaliteit door alle toezeggingen wordt "uitgekleed". De maatregel is door de PVV zelf aan de asielnoodmaatregelenwet toegevoegd.
De PVV is net als het CDA nodig om de asielwetten door de Eerste Kamer te loodsen. Ondanks de kritiek is de verwachting dat de rechtse partij wel zal instemmen met de strengere wetten, die de basis vormden van het beleid van het kabinet-Schoof.
Van den Brink is bovendien van plan om de wetten vóór 12 juni in te voeren. Op die datum worden ook nieuwe Europese asielregels van kracht.
Source: Nu.nl algemeen