Washington gaat volgens The New York Times (NYT) en Axios akkoord met een bevriezing van Irans atoomprogramma voor een periode van twintig jaar. De Amerikaanse president Donald Trump heeft steeds gezegd dat de oorlog tegen Iran moet voorkomen dat Iran ooit een kernbom zou kunnen maken.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De Verenigde Staten en Iran voerden afgelopen weekeinde rechtstreeks onderhandelingen in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Na afloop verweten beide landen elkaar dat ze geen water bij de wijn wilden doen. Belangrijkste struikelblok, zo zei de Amerikaanse vicepresident JD Vance, is dat zijn land garanties wil dat Iran ‘nooit een atoomwapen zal ontwikkelen, niet alleen voor nu of voor over twee jaar, maar voor de lange termijn’.
Die ‘langere termijn’, meldden de nieuwssite Axios en de krant The New York Times maandag, op gezag van anonieme bronnen binnen de regering, blijkt twintig jaar te zijn. Die tijdelijke bevriezing druist in tegen eerdere beloften van president Trump dat de oorlog die hij eind januari ontketende tegen Iran ertoe zou leiden dat het land nooit de beschikking zou krijgen over een atoomwapen.
Iran beschikt op dit moment al over 440 kilo verrijkt uranium. Het gaat om uranium dat tot 60 procent is verrijkt en volgens Teheran is bedoeld voor medische toepassingen. Voor een kernwapen is 90 procent verrijkt uranium nodig. De VS stelden plannen op om het verrijkte uranium veilig te stellen, maar daarvoor zou een operatie van commando’s nodig zijn.
Met een twintigjarige pauze van het kernprogramma boden de Amerikanen in hun ogen de Iraniërs een uitweg uit het conflict zonder gezichtsverlies te lijden, schrijft The New York Times. Teheran zou kunnen volhouden dat ze het recht om atoombrandstof te maken niet permanent hebben opgegeven. Dat recht heeft Iran volgens het non-proliferatieverdrag, dat in 1967 werd opgesteld om de verspreiding van kernwapens te voorkomen. Het geeft landen wel het recht om een kernprogramma op te zetten voor civiele doeleinden.
Iran heeft steeds laten doorschemeren dat het bereid is om zijn kernprogramma voor maximaal vijf jaar stil te leggen. Die toezegging deed het land ook al tijdens onderhandelingen die met de Amerikanen vorig jaar werden gehouden in Genève. Toen spraken de delegaties van beide landen niet direct met elkaar.
In Islamabad, meldt Axios, zouden de Iraniërs iets meer water bij de wijn hebben gedaan en een bevriezing voor ‘minder dan tien jaar’ hebben aangeboden. Ze zouden akkoord zijn gegaan met het ‘onder toezicht’ afbouwen van hun voorraad verrijkt uranium.
‘De bal ligt nu op de helft van de Iraniërs’, zei vicepresident Vance maandag in een vraaggesprek met de tv-zender Fox News. ‘De grote vraag is vanaf nu of de Iraniërs zich flexibel genoeg kunnen opstellen.’ Teheran zou via diplomatieke kanalen zijn verbazing hebben geuit over het feit dat de Amerikanen besloten tot het staken van de gesprekken in Islamabad.
Hoewel een opschorting van Irans atoomprogramma voor een periode van twintig jaar haaks staat op een van Amerika’s belangrijkste oorlogsdoelen, juichen sommigen het compromis toe dat de regering-Trump nu zou willen sluiten met de Iraniërs.
Volgens de voormalige gezant van de VS voor Iran, Rob Malley, zou zelfs een bevriezing voor ‘een paar jaar’ al beter zijn dan de afspraken die Trumps voorganger Barack Obama in 2015 met Teheran wist te maken. Die omhelsden de belofte van Iran dat het geen atoombom zou maken en dat het land tot 2030 de productie van verrijkt uranium slechts geleidelijk zou opvoeren.
President Trump noemde het akkoord dat Obama bereikte een ‘verschrikkelijke eenzijdige deal die nooit, nooit had moeten worden gesloten’. Trump zegde de afspraken met Iran dan ook op in 2018 tijdens zijn eerste ambtstermijn.
Terwijl de onderhandelingen nu lijken stil te liggen, voeren de Verenigde Staten de druk op Teheran op met een blokkade van Iraanse havens, die maandag inging. Vannacht leken de Iraniërs erop uit om na te gaan of het de Amerikanen menens is met die blokkade. Een tanker, die volgens de Amerikanen deel uitmaakt van de schaduwvloot waarmee Iran het olie-embargo omzeilt, zou onderweg zijn naar de Straat van Hormuz, meldt het Amerikaanse persbureau Bloomberg.
De Rich Starry zou eerst richting de wateren zijn gevaren waar de Amerikanen hun ‘rode lijn’ hebben getrokken. Het zou daarna rechtsomkeert hebben gemaakt, om vervolgens weer op te stomen naar de Straat van Hormuz, nadat het eerst had laten weten dat eigendom is van een Chinese rederij en een Chinese bemanning aan boord heeft. Het is onduidelijk of de tanker een Iraanse haven heeft aangedaan en of het schip geladen is.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant