De Hongaarse oppositiepartij Tisza stevent af op een ruime overwinning bij de parlementsverkiezingen. Oppositieleider Péter Magyar heeft zondagavond de overwinning geclaimd, en hoopt dat de recordopkomst hem het benodigde mandaat oplevert om het beleid van premier Viktor Orbán ongedaan te kunnen maken.
Tisza kwam zondagavond met meer dan driekwart van de stemmen geteld voorlopig als grootste uit de bus met ruim 53 procent. Fidesz bleef steken rond de 38 procent. Het extreemrechtse Mi Hazánk haalde vooralsnog de kiesdrempel met 6 procent. Met deze voorlopige uitslag is de hoofdvraag niet of Tisza de verkiezingen wint, maar of het een tweederdemeerderheid haalt.
Magyar heeft zondagavond dan ook de overwinning uitgeroepen. Op Facebook schreef de oppositieleider dat premier Orbán hem heeft gebeld om hem te feliciteren met de overwinning. ‘Wij zullen ons land dienen, zelfs vanuit de oppositie’, zei Orbán op een verkiezingsbijeenkomst van zijn partij. Hij sprak van een ‘pijnlijke, maar duidelijke uitslag’.
Europese leiders als de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie hebben Magyar gefeliciteerd met zijn overwinning. ‘Hongarije heeft voor Europa gekozen. Het land heeft zijn Europese pad teruggewonnen’, schrijft Von der Leyen op sociale media.
De opkomst was met afstand de grootste sinds Hongarije in 1989 een democratie werd. Om 18.30 uur, een half uur voor de stembussen sloten, had 77,8 procent van de kiezers gestemd. De recordopkomst uit 2002 was twee uur voor het sluiten van de stembussen al verbroken.
Aanhangers van Tisza zijn zondagavond zenuwachtig en hoopvol. Ze hebben zich verzameld langs de Donau, pal tegenover het Hongaarse parlement. De 19-jarige Zsófia Lakits, die voor het eerst heeft gestemd, hoopt op een einde aan ‘de corruptie en het constante haatzaaien dat vrienden en familie tegen elkaar opzet’. Haar oma zei nooit meer met haar te spreken als ze maar iets met oppositieleider Péter Magyar te maken heeft. Toch stemde ze op hem. ‘Magyar zegt dat hij dit wil stoppen.’
De 51-jarige schermleraar Gábor Kuti, een Hongaar die in München woont, is speciaal voor deze verkiezingen naar zijn geboorteland gereisd. De briefstemmen vanuit Duitsland vertrouwt hij niet, bang dat Fidesz ermee zal rommelen. Kuti stemt samen met zijn moeder, jarenlang een trouwe Fidesz-stemmer – tot onvrede van haar zoon, die al sinds 2010 niets van Fidesz moet hebben. Maar dit jaar heeft ook zij de partij van Orbán de rug toegekeerd.
Kuti hoopt dat Hongarije na zestien jaar zal afrekenen met Orbáns regering. ‘Dit zijn denk ik de laatste verkiezingen dat we die kans hebben.’ Een ruime overwinning voor de oppositie is volgens Kuti ‘de enige manier om het systeem van Orbán af te breken’.
Magyar, die zelf uit de rangen van Fidesz komt, groeide in twee jaar tijd uit tot de onbetwiste oppositieleider. ‘We hadden iemand nodig van binnenuit’, zegt de 55-jarige Tisza-aanhanger Levente op de oevers van de Donau. ‘Hij kent ze (Fidesz, red.), hij kent hun tactiek en trucjes.’
Magyar voerde campagne over de slechte staat van de Hongaarse economie, de corruptie en het falende beleid. Daarmee wist de conservatieve politicus Hongaarse kiezers van diverse pluimage achter zich te scharen, ook landgenoten die het misschien niet met hem eens zijn, maar Magyar als enige kans zien Orbán uit het zadel te krijgen.
Orbán zelf voerde de afgelopen maanden een keiharde verkiezingscampagne, waarin Oekraïne de hoofdrol speelde. Hij probeerde zijn aanhang ervan te overtuigen dat de Hongaarse oppositie samenspant met Oekraïne en de Europese Unie, in een poging Hongarije in de oorlog te betrekken.
Die boodschap is aangeslagen bij een deel van het Hongaarse electoraat, blijkt in Orbáns geboortestad Székesfehérvár. ‘Ik stem voor Viktor Orbán’, zegt de gepensioneerde militair Gyula Hettinger (83) als hij zondagmiddag uit het kieslokaal stapt. ‘Er mag geen oorlog komen’, legt Hettinger zijn stem uit. Hij heeft de oorlog nog meegemaakt als klein kind, zijn woonplaats Sopron werd destijds gebombardeerd. ‘Vrede, vrede, vrede’, wil hij. Fidesz gaat winnen, denkt Hettinger op dat moment. ‘Hongaren houden van Viktor Orbán.’
Zodra ’s avonds de voorlopige uitslagen binnenkomen, barst in het centrum van Boedapest het feest los bij de aanhangers van Tisza. ‘Het voelt net als 1989, na deze zestien jaar’, zegt een 53-jarige vrouw die met haar vriend alvast een fles bubbels heeft opengetrokken. Een groep dertigers is eveneens opgelucht. ‘Eindelijk hoef ik me niet meer te schamen om Hongaar te zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant