is chef-buitenland van de Volkskrant. Hiervoor schreef ze over Afrika, migratie en mondialisering.
De aanval op Iran, ingefluisterd door Israël, was een onbezonnen misrekening. De positie van de Verenigde Staten in de wereld zal nooit meer hetzelfde zijn.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Houdt het wankele staakt-het-vuren stand tot 21 april? Dat is op korte termijn de vraag nu de vredesonderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten zondagmorgen in Pakistan zonder resultaat zijn afgebroken. De eerste reactie van Trump, met nieuwe dreigementen om de straat van Hormuz te blokkeren, doet het ergste vrezen.
Na het vastlopen van de onderhandelingen deed de Amerikaanse vicepresident JD Vance het voorkomen alsof de Iraniërs ‘het laatste bod’ van de Amerikanen hebben afgewezen en daarmee de onderhandelingen hebben afgebroken. De Iraniërs daarentegen noemden het geen verrassing dat er geen akkoord was bereikt na één overlegronde en houden de weg naar een diplomatieke oplossing nog open. Iran houdt bovendien nog steeds zijn troefkaart in handen; namelijk de sleutel tot de straat van Hormuz.
Hoe de oorlog zich ook zal ontwikkelen, duidelijk is nu al dat de Verenigde Staten een enorme nederlaag hebben geleden met grote gevolgen voor hun positie in de wereld. De aanval op Iran, ingefluisterd door Israël, is een onbezonnen misrekening gebleken. Zelfs met het grootste militaire en verbale machtsvertoon hebben de VS Iran niet op de knieën weten te dwingen. Integendeel, Iran sloeg meteen terug met het afsluiten van de straat van Hormuz, met ongekende effecten op de mondiale economie, en met tegenaanvallen op Amerika’s bondgenoten in de regio.
Dat Iran een machtige speler is die niet onderschat moet worden, wist iederéén – inclusief al Trumps voorgangers – en met name de Golfstaten, die dan ook de rekening gepresenteerd kregen. Landen als Qatar en de VAE zitten nu met miljardenschade aan hun olie- en gasinfrastructuur, een geknakt imago als investeringsparadijs en een nog slechtere relatie met hun buurland dat zich alleen maar meer geharnast heeft. Zij zullen dit Trump niet in dank afnemen en hun vertrouwen in de Amerikaanse relatie op zijn minst heroverwegen.
De VS hebben niet alleen hun relaties in het Midden-Oosten op het spel gezet, maar ook die met hun westerse bondgenoten. Na alle schofferingen en dreigementen van Trump is het trans-Atlantische bondgenootschap voorgoed beschadigd. Of de Navo het overleeft of niet, Europese landen zijn zich er nu wel echt van bewust dat ze op eigen benen moeten leren staan en in alle opzichten minder afhankelijk van de VS moeten worden.
Door dit alles is het hervatten van de oorlog een zeer onaantrekkelijke optie voor president Trump, ook al zal Israël daar ongetwijfeld op aandringen. Ook in eigen land heeft Trump zich immers niet populair gemaakt met de aanval op Iran, terwijl hij juist een einde aan zinloze buitenlandse avonturen had beloofd. Met tussentijdse verkiezingen in zicht zijn blijvend hoge brandstofprijzen en miljardenuitgaven aan een oorlog die niemand wil, moeilijk te verkopen.
Gehoopt mag daarom worden dat de onderhandelingen toch worden hervat, waarbij Trump dan eens de belangen van Amerikanen voorop stelt en niet langer die van Israël, zoals de Iraanse vicepresident Aref hem voorafgaand aan de besprekingen in Islamabad al adviseerde. Er is geen ratio meer achter de agressieoorlogen van Israël. De VS moeten dat onder ogen zien en hun steun daarvoor stoppen, in plaats van zich mee de afgrond in te laten sleuren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant