Flávio Bolsonaro (44), de oudste zoon van de veroordeelde oud-president Jair Bolsonaro, is volgens peilingen de grootste concurrent van president Lula (80) bij de Braziliaanse verkiezingen van dit najaar.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Lang leek de Braziliaanse ex-president Jair Bolsonaro het script van Donald Trump te volgen. Maar in tegenstelling tot de Amerikaanse president, die ontsnapte aan een vonnis over zijn rol in de Capitoolbestorming en in 2024 werd herkozen, verdween Bolsonaro in de cel. Het Hooggerechtshof bevond hem vorig jaar schuldig aan het beramen van een coup en veroordeelde hem tot 27 jaar gevangenis.
Toch gloort er voor Bolsonaro hoop op een comeback. Niet hijzelf, maar zijn oudste zoon Flávio Bolsonaro (44) staat dit najaar op het stembiljet bij de presidentsverkiezingen van oktober. De senator uit Rio de Janeiro profileert zich als een gematigder versie van zijn vader.
Flávio Bolsonaro doet het goed in de peilingen. Het Braziliaanse onderzoeksbureau Meio Idea plaatste hem woensdag op gelijke hoogte met Luiz Inácio Lula da Silva. De 80-jarige zittende president versloeg vier jaar geleden Jair Bolsonaro en gaat op voor een vierde presidentstermijn (hij regeerde eerder tussen 2003 en 2011). De twee politici liggen straatlengtes voor op andere kandidaten.
Zo beloven deze verkiezingen een wonderlijke herhaling te worden van de extreem gespannen tweestrijd tussen Lula en Bolsonaro in 2022, die Lula met slechts 2 miljoen stemmen verschil won (op 118 miljoen stemmen). Maar dit keer moet Lula zijn presidentschap verdedigen tegen een uitdager die half zo oud is als hij.
Weinig Brazilianen lijken zin te hebben in een confrontatie tussen Lula da Silva en een Bolsonaro, net als vier jaar geleden. Meer dan de helft van de respondenten zegt dat de keuze nog niet vaststaat. Toch is een tweestrijd het meest waarschijnlijke scenario, omdat de dominante Lula amper ruimte laat voor andere kandidaten op links. De jonge Bolsonaro domineert op rechts. Hij kreeg vanuit de gevangenis de zegen van zijn vader.
Flávio Bolsonaro presenteert zich vooralsnog als een rustiger versie van zijn vader. Hij schreeuwt minder, is bereid inclusieve taal te gebruiken en liet zich vaccineren tegen covid-19. Ex-president Bolsonaro beperkte de lhbti-rechten en dwarsboomde coronamaatregelen, waardoor Brazilië na de VS het hoogste aantal coronadoden telde.
Tegelijkertijd belooft hij het extreemrechtse politieke project van zijn vader voort te zetten, ook al bracht dat de Braziliaanse democratie aan de rand van de afgrond. President Bolsonaro kortwiekte milieuorganisaties, stimuleerde ontbossing in het Amazonewoud, beperkte de rechten van inheemse groepen, viel de Braziliaanse rechtspraak aan, zaaide twijfel over de betrouwbaarheid van stemcomputers en plande een staatsgreep om na zijn verloren verkiezingen aan de macht te blijven.
Volgens Flávio Bolsonaro is zijn vader onschuldig en verdient hij een pardon. Mocht hij de verkiezingen winnen, dan zal de vrijheid van zijn vader bovenaan zijn agenda staan.
Zoon Bolsonaro heeft evenmin een brandschoon verleden. Als parlementslid van de deelstaat Rio de Janeiro werd hij achtervolgd door corruptieaantijgingen, maar nooit veroordeeld. Ook zou hij banden hebben onderhouden met leden van de beruchte milities van criminele oud-politieagenten die in delen van Rio de Janeiro de dienst uitmaken.
Eind maart verscheen Flávio Bolsonaro op CPAC, het jaarlijkse congres van rechts Amerika. Hij beloofde als president te zullen strijden ‘tegen de radicale milieuagenda, tegen woke, tegen drugskartels en voor vrijheid en traditionele waarden’. Zijn vader had hem ‘de belangrijkste missie van zijn leven’ gegeven, zei hij: ‘Om in zijn plaats op te gaan voor het presidentschap.’
Deze week gaf hij een interview aan de Britse krant Financial Times, waarin hij het leeftijdsverschil met Lula benadrukte. ‘Brazilië heeft verandering nodig, een jonge overheid, modern, met energie’, zei hij. ‘Lula’s leeftijd is niet het probleem, zijn ideeën zijn verouderd.’ Het zal niet de laatste keer zijn dat Bolsonaro deze kaart speelt.
Hoewel Lula geen tekenen van mentale ouderdom vertoont, geldt de aftakeling van de Amerikaanse oud-president Joe Biden als een waarschuwing voor de linkse Braziliaanse president. Biden trok zich in 2024, op zijn 81ste, halverwege de verkiezingsrace terug vanwege zijn gebrekkige geestelijke gezondheid.
Toch kan de kandidatuur van de jonge Bolsonaro voor Lula ook gunstig uitpakken. Flávio Bolsonaro heeft meer dan twintig jaar politieke ervaring, grotendeels in het parlement van de deelstaat Rio de Janeiro, maar is een politieke dwerg naast Lula. Die nam sinds eind jaren tachtig deel aan zes presidentsverkiezingen en won drie keer.
De Financial Times memoreert een dramatisch verlopen poging van Flávio Bolsonaro om in 2016 burgemeester van Rio te worden. Tijdens een debat viel de parlementariër bijna flauw. Hij moet nog bewijzen dat hij kan omgaan met de enorme druk van een landelijke campagne.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant