De Britse regering ziet af van het plan om de Chagos-eilanden over te dragen aan Mauritius. Reden voor het besluit is de tegenstand van de Amerikaanse president Donald Trump. Op het grootste eiland van de archipel, Diego Garcia, bevindt zich een belangrijke Brits-Amerikaanse militaire basis.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
Voor premier Keir Starmer is deze wending een nederlaag. Hij was vastbesloten om de archipel in de Indische Oceaan aan Mauritius te geven, om de militaire basis Diego Garcia vervolgens voor een periode van 99 jaar te huren. Dat zou de Britse staat ongeveer 36 miljard euro hebben gekost. Starmer volgde met deze plannen een uitspraak van het Internationaal Gerechtshof: rechters in Den Haag hadden bepaald dat de eilanden bij Mauritius horen, dat zo’n 2.000 kilometer ten zuidwesten van de eilandengroep ligt.
Aanvankelijk ging Trump akkoord met Starmers voornemen, maar hij veranderde eerder dit voorjaar van gedachten. De president noemde de geplande overdracht een ‘stommiteit’. Het werd er niet beter op nadat Starmer de Amerikanen geen toestemming had gegeven om de basis op Diego Garcia te gebruiken voor aanvallen op Iran. Sindsdien is de Brits-Amerikaanse relatie sterk verslechterd. Starmer liet onlangs weten genoeg te hebben van Trump.
De steun van het Witte Huis is noodzakelijk vanwege een verdrag uit de jaren zestig. Daarin staat dat Diego Garcia in Britse handen moet blijven. Indertijd hadden de Britten de Chagos-eilanden op last van de Amerikanen ontvolkt. Dat ging gepaard met grove schendingen van mensenrechten. De Chagossians werden onder dwang naar Mauritius en de Seychellen verplaatst, waar ze als tweederangsburgers werden behandeld.
Mauritius werd in 1968 onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk. Het land heeft altijd volgehouden dat het de eigenaar zou moeten zijn van de Chagos-eilanden. Vanwege de militaire basis, belangrijk tijdens de Koude Oorlog, kregen deze ontvolkte eilanden destijds de status van Brits overzees gebied. De internationale rechters schaarden zich na een langlopende procedure achter Mauritius, dat juridisch bijgestaan werd door een vriend van Starmer.
Starmers plannen stuitten op verzet van de Conservatieven en van Reform UK, de partij van Nigel Farage. De vrees was dat China en Rusland hun invloed in de Indische Oceaan zouden uitbreiden, aangezien de autoriteiten in Mauritius zich welwillend opstellen tegenover deze grootmachten.
Ook de Chagossische diaspora in Engeland was tegen de overdracht. Een deel van hen hoopt ooit terug te keren naar de eilanden. De Britse regering had jaren terug plannen om ze daarbij te helpen.
Twee maanden geleden hebben vijf Britse Chagossians zich op een van de onbewoonde eilanden gevestigd, onder wie een oudere man die als kind door de Britten is verdreven. De Britse autoriteiten hebben de vijf aangemaand te vertrekken, maar een Britse rechter bepaalde dat ze mogen blijven. Het vijftal, dat in primitieve omstandigheden leeft, wordt bij deze actie geholpen door een oud-parlementariër van de Conservatieve Partij en enkele rijke Britse sympathisanten.
De vijf zijn afhankelijk van bevoorrading, maar de Britse autoriteiten proberen dat te verhinderen. Bij een controle van politie en immigratieambtenaren werden gisteren onder meer schoon beddengoed, anti-muggennetten, mobiele telefoons, zonnebrillen en een waterfilter in beslag genomen. Tegenover de Britse pers beweerde de leider van het vijftal, ‘premier’ Misley Mandarian, dat de Britse regering hun mensenrechten schendt.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant