is econoom en publicist.
Het AOW-plan van de minderheidscoalitie van D66, CDA en VVD ligt in de vuilnisbak, nu zelfs de D66-fractie in de Eerste Kamer ervan af blijkt te willen. ‘Als we van het AOW-plan afscheid moeten nemen, dan liever vandaag dan morgen’, citeert deze krant D66-senator Paul van Meenen tijdens het debat over de regeringsverklaring van deze week. De vraag is: wat nu? Hoe moet het nu verder met de AOW?
Antwoord: verlaag stap voor stap de AOW-premie en verhoog stap voor stap het tarief in de eerste schijf van de inkomstenbelasting; klaar is Kees. Ik zal het uitleggen.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen. Frank Kalshoven is econoom en publicist. Reageren? Email: frank@frankkalshoven.nl.
Laten we beginnen bij premier Rob Jetten, die in de Eerste Kamer toegaf dat het coalitieplan ‘hier niet op een meerderheid kan rekenen’, en eraan toevoegde: ‘Maar ik zie ook dat heel veel partijen het doel delen dat de sociale zekerheid betaalbaar en toegankelijk moet blijven bij een stijgende levensverwachting en een krimpende beroepsbevolking.’
Waarom is dat eigenlijk een probleem? Omdat nu alleen die (krimpende) beroepsbevolking AOW-premie betaalt om uitkeringen te verstrekken aan die (steeds grotere én steeds oudere groep) gepensioneerden. De werkenden betalen dit jaar 17,9 procent AOW-premie over de eerste 39 duizend euro van hun inkomen, en dragen dus (bijna) zevenduizend euro af. Hoe hoog dit bedrag ook moge zijn, het is onvoldoende om er alle AOW-uitkeringen van te betalen; er moet dik geld bij uit de schatkist, waaruit nu al ruim de helft van de AOW-uitgaven wordt betaald.
Het coalitieplan om de AOW betaalbaar te houden is het een-op-een koppelen van de levensverwachting aan de AOW-leeftijd vanaf 1 januari 2033. Omdat mensen dan versneld pas later met pensioen mogen, zou deze maatregel structureel dik 2,5 miljard euro besparen op de AOW-uitgaven, blijkt uit de financiële bijlage bij het coalitieakkoord.
Het alternatief voor het coalitieplan is om niet zozeer op de AOW-uitgaven te bezuinigen, als wel om de bekostiging ervan beter te regelen. Dit was ook een van de aanbevelingen van de Studiegroep Begrotingsruimte in het advies aan de politiek voorafgaande aan de verkiezingen van vorig jaar. Bouw de AOW-premie af; bouw de belastingheffing op.
Wat er dan gebeurt? Dan gaan gepensioneerden meer meebetalen aan de AOW van hun generatiegenoten. Gepensioneerden betalen immers geen AOW-premie maar wel belasting. Mensen jonger dan de AOW-leeftijd betalen in 2026 over hun eerste 39 duizend euro 35,75 procent belastingen en premies (waaronder dus die 17,9 procent aan AOW-premie). Gepensioneerden betalen over de eerste 39 duizend euro 17,85 procent (wat dus onder meer zo laag is omdat zij geen AOW-premie hoeven af te dragen).
Door stap voor stap de AOW-premie af te bouwen en te vervangen door belastingen blijven werkenden eenzelfde bijdrage leveren maar stijgt de bijdrage van gepensioneerden.
Is dat wel eerlijk? Nou, vonden de ambtenaren van de Studiegroep Begrotingsruimte, door het systeem op deze manier aan te passen, dragen alle mensen met inkomen bij aan het betalen van de AOW-uitkeringen. Naar draagkracht. Ongeacht hun leeftijd. Een mens kan er andere opvattingen van rechtvaardigheid op nahouden natuurlijk. Maar het is in elk geval op een beredeneerde manier eerlijk.
Als het versneld verhogen van de AOW-leeftijd geen optie is en het verlagen van AOW-uitkeringen evenmin, dan is anders betalen voor de AOW de enige oplossing. En die oplossing ligt dus al klaar.
Source: Volkskrant