Kun je als koningspaar en premier van Nederland gezellig op bezoek bij Donald Trump als de Amerikaanse president net heeft gedreigd een hele beschaving uit te roeien en uit de NAVO te stappen? In de Kamer heerst ongemak over het diner in het Witte Huis.
"Er zijn nogal wat bespreekpunten en onderwerpen", zei premier Rob Jetten over zijn bezoek aan Washington met gevoel voor understatement. "Het is dan nuttig om elkaar ook in de ogen te kunnen kijken als je ze aan de kaak stelt." Het is wat Jetten betreft "een unieke kans" om bij Trump aan tafel te zitten.
Alleen weet je bij de Amerikaanse president inmiddels een ding zeker, namelijk dat je nooit zeker weet wat je te wachten staat tijdens een ontmoeting.
Er is een voordeel voor Jetten: er is geen gezamenlijke persconferentie gepland, omdat het niet gaat om een officieel politiek gesprek. Jetten reist mee in het kielzog van het koninklijk paar en schuift zodoende volgende week maandag aan bij een besloten diner. Geen pijnlijke en gênante overval door Trump voor het oog van de camera's in The Oval Office dus, waar inmiddels tal van wereldleiders ervaring mee hebben.
Ondanks dat zorgt het bezoek voor ongemak in de Kamer. Moet je überhaupt wel aanschuiven bij een regeringsleider die zoveel chaos creëert en zich allang niet meer opstelt als een bondgenoot van Europa?
"Ik denk niet dat het verstandig is om die afspraak nu te cancelen", zegt CDA-leider Henri Bontenbal. "Maar ik geef ook meteen toe dat ik daar wel ook ongemak bij ervaar."
Dat ongemak zit hem in de manier waarop de VS onder Trumps presidentschap het internationaal recht naleeft, of beter gezegd: in de mate waarin dat níet gebeurt. "Er wordt gedreigd om de hele boel in Iran plat te bombarderen, inclusief de civiele infrastructuur", zegt Bontenbal. "Dat schuurt niet alleen met het internationaal recht, maar gaat ook gewoon tegen het oorlogsrecht in."
Uiteindelijk moet je iemand beoordelen op zijn daden, zegt Bontenbal. Maar dreigen om een een beschaving uit te roeien, is ongekend. "Dat is is natuurlijk gewoon gevaarlijke taal."
Het ingewikkelde aan geopolitiek, zegt Bontenbal, is dat niet iedereen zich aan onze normen en waarden houdt. "Hoe ga je om met de machthebbers die niet denken en handelen zoals wij dat zouden willen? Dat is natuurlijk een aloude discussie. Maar de keuze om iedereen die niet denkt zoals jij te negeren, is onverstandig."
"Trump is een illegale oorlog begonnen, bedreigt NAVO-bondgenoten en dreigt een beschaving te vernietigen", zegt SP-Kamerlid Sarah Dobbe. Zij heeft vooral bezwaar tegen het feit dat het koningspaar afreist naar de VS. Je moet volgens haar altijd met elkaar in gesprek blijven, "maar zo veel eer betonen door ons koningspaar te laten logeren, is een verkeerd signaal."
Ook Joost Eerdmans van JA21 stelt dat zo een bezoek op dit moment per definitie schuurt. Maar de trip cancelen, is wat hem betreft ook geen optie. "Als je de banden verbreekt, ben je nog verder van huis", zegt Eerdmans. Het is volgens hem een kans om Trump de redelijkheid van dingen te laten inzien. "Of de onredelijkheid", voegt hij daaraan toe.
Bovendien moet een jarenlange vriendschap zoals die tussen de VS en Nederland tegen een stootje kunnen, vindt Eerdmans. "Juist in barre tijden moet je de samenwerking aanhalen."
Eerdmans stelt dat als Jetten gastvrij zou worden ontvangen door Trump, het in de toekomst makkelijker is om even de telefoon te pakken als je hem ergens voor nodig hebt. "Zo simpel werkt het."
Bontenbal hoopt dat Jetten de zorgen die in Nederland en Europa leven over kan brengen aan Trump. "Je moet een gesprek voeren waarin er respect is voor elkaar, maar waarin je ook de dingen kunt zeggen die voor ons belangrijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan het beschermen van de internationale rechtsorde."
Wat vooral als een donkere wolk boven vrijwel alle gesprekken tussen Trump en de Europese leiders hangt, is de Amerikaanse steun aan Oekraïne. Zonder die steun is het maar de vraag of Oekraïne het volhoudt in de oorlog met de Russen. Dat maakt dit alles zo mogelijk nog ingewikkelder, vindt Bontenbal.
"Als een harde confrontatie met Trump in het Witte Huis leidt tot minder steun van de Amerikanen aan Oekraïne, dan wordt Europa ook onveiliger", zegt Bontenbal. "Dat moet je ook meenemen in je ethische en morele overweging."
Het feit dat we zo afhankelijk zijn van de VS, betekent voor SP'er Dobbe niet dat je alles uit de kast moet trekken om Trump te pleasen. "Eindeloos bedanken en aan de leiband lopen is niet in het belang van Nederland of Europa", zegt ze. "Als Europa zijn we bovendien sterker dan Rusland. Daarbij moet je je militaire afhankelijkheid van de VS afbouwen, in plaats van opbouwen zoals dit kabinet doet."
Luister naar de aflevering van De Wandelgangen over het bezoek aan Trump.
Source: Nu.nl algemeen