De astronauten van missie Artemis 2 keren vannacht terug op aarde. De afgelopen dagen vlogen ze een rondje om de maan. Ze werden daarmee de eersten in ruim een halve eeuw die bij de maan in de buurt kwamen.
Voor het eerst in ruim een halve eeuw zijn mensen weer op weg naar de maan. Waarom? Wat gaan ze daar doen? En kunnen we die miljarden die zo’n missie kost niet beter besteden? Lees hier het antwoord op alle prangende vragen over deze missie.
Zoals gepland heeft maancapsule Integrity zijn servicemodule afgekoppeld. De in Europa gemaakte module voor zuurstof en voorraden heeft perfect gefunctioneerd, aldus Nasa in zijn livestream.
Nu de module is afgeworpen, kan de landing van de vier astronauten echt beginnen. Dat moet uitmonden in een landing in zee om zeven minuten over twee. Spannendste moment: de zes minuten waarin er geen radiocontact mogelijk is met de capsule, omdat de extreem verhitte lucht om de capsule dat onmogelijk maakt. Dat gebeurt precies op het moment dat de capsule zijn hoogste snelheid bereikt.
Maarten Keulemans
Met een kleine 40 duizend kilometer per uur raast de maancapsule Intgrity op de aarde af. Alle lichten staan op groen voor de landing in zee bij Californië, die kort na tweeën wordt verwacht. Bij de landingsplek ligt het transportschip USS John P. Murtha klaar om de capsule te bergen.
Eerst zal de capsule een spectaculaire landingsmanoeuvre moeten uitvoeren, waarvoor hij naar links en naar rechts buigt om vaart te minderen, en een keer 'stuitert' op de dampkring. Allemaal om het hitteschild te ontlasten, dat bij de landing van de nog onbemande Artemis 1 licht beschadigd raakte tijdens de landing.
Maarten Keulemans
Hoog boven de aarde is vanmiddag iets na halfzes Nederlandse tijd de vierkoppige bemanning van maansonde Artemis II gewekt voor hun laatste dag in de ruimte. Vannacht om zeven minuten over twee moet hun capsule gecontroleerd neerplonzen in zee, zo’n honderd kilometer voor de kust van Californië.
Het tijdschema voor de afdaling is alsvolgt. Iets na elven vanavond (alle tijden: Nederlandse tijd) nemen de astronauten hun laatste checklist door. Ze doen hun ruimtepakken aan en gorden zich vast. Om halfeen vannacht begint Nasa zijn live-uitzending, op YouTube en diverse streamingdiensten en websites.
Een uur later, om drie minuten na halftwee, begint het spannendste halfuur van de missie. De capsule stoot dan zijn servicemodule af, en begint zijn laatste stuk val naar de aarde. Om 1 uur 53 begint de capsule de dampkring te voelen. In een minuut tijd valt hij zo’n 60 kilometer omlaag, waarbij hij sterk afremt en zijn hitteschild opwarmt tot tegen de drieduizend graden Celsius.
Op tien kilometer hoogte schiet de capsule zijn ‘dakje’ weg. Op 1.500 meter hoogte klapt hij zijn parachutes uit. Waarna de capsule, als alles lukt, in zee plonst. Na ongeveer een uur worden de astronauten uit hun capsule getakeld, en naar schatting iets na halfvier komt de bemanning aan op een opvangschip. En voor wie dan nóg niet wil of kan slapen, of alweer op is: een afsluitende persconferentie van Nasa staat op de rol voor halfvijf.
Maarten Keulemans
Nasa heeft dinsdag de eerste adembenemende beelden vrijgegeven die de astronauten maakten tijdens hun ronde om de maan.
George van Hal
Het ‘duurste toilet ooit’ hapert al de hele reis rond de maan. De astronauten doen nu noodgedwongen hun behoefte in langwerpige plastic containers. Lees hier het hele bericht.
Van maandagavond Nederlandse tijd tot dinsdagochtend vroeg hebben de astronauten aan boord van ruimteschip Integrity een zeven uur durend rondje om de maan gevlogen. Daarbij bereikten ze onder meer de verste afstand tot de aarde in de menselijke geschiedenis.
Lees hier het hele bericht over de maanpassage van maandagavond en dinsdagochtend.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft een kort telefoongesprek gevoerd met de astronauten na hun vlucht rond de maan. Hij vroeg ze onder meer naar hun mooiste ervaringen. Astronaut Reid Wiseman antwoordde onder andere de kraters en de zonsverduistering.
Ook vroeg Trump hoe het was om 40 minuten geen contact te hebben met de controlekamer. 'Ik moet zeggen dat het juist wel fijn was', antwoordde Victor Glover.
Trump eindigde door de astronauten uit te nodigen voor een bezoek aan de Oval Office. Hij zei erbij dat hij ze daar om een handtekening zal vragen. 'En dat doe ik niet zo snel', zei hij erbij.
Redactie
De astronauten van Artemis 2 hebben vannacht, tussen 2.35 uur en 3.32 uur (Nederlandse tijd), een totale zonsverduistering meegemaakt. De maan bewoog voor de zon, waarna de corona, de ijle buitenlaag van de zon, te zien was.
Inmiddels is de zonsverduistering weer voorbij. De astronauten moesten tegen het einde hun eclipsbrillen opzetten om hun ogen te beschermen, net zoals bij een zonsverduistering gezien vanaf de aarde. Tijdens de zonsverduistering waren de buitenste atmosfeer van de zon en sterren, planeten zoals Venus, Mars en Saturnus te zien.
Nasa-astronaut Victor Glover merkt op dat het moeilijk is om alles wat hij en zijn collega's zagen volledig vast te leggen met camera's. 'Het is gewoon fantastisch', zei hij. De zeven uur durende vlucht om de maan is daarmee ten einde gekomen. Het is nu wachten op de beelden die de bemanning naar de controlekamer van Nasa zal sturen.
Naar verwachting keren de vier astronauten in de nacht van 10 op 11 april terug op aarde. Ze moeten neerkomen in de Stille Oceaan, voor de kust van San Diego in Californië.
Redactie
Het contact met de bemanning van Artemis 2 is rond 00.45 uur vannacht Nederlandse tijd tijdelijk verbroken. Dat kwam omdat de capsule zich op dat moment achter de maan bevond. Dat betekent dat er voor korte tijd geen contact mogelijk was met de controlekamer van Nasa. Dit was van tevoren gepland.
'We zien jullie aan de andere kant', zei astronaut Victor Glover een paar minuten voordat de verbinding werd verbroken. Even voor 1.30 uur werd het contact met de vier astronauten weer hersteld. 'Het is fantastisch om weer contact met de aarde te hebben', zei bemanningslid Christina Koch.
Astronomieprofessor Derek Buzasi van de Universiteit van Chicago noemde het contactverlies tegenover persbureau Reuters eerder 'opwindend, op een enigszins angstaanjagende manier'. Buzasi herinnerde zich dat hetzelfde gebeurde tijdens de Apollo-maanmissies in de jaren 60 en 70.
Redactie
Terwijl ze naar het maanoppervlak kijken, beschrijven de astronauten aan boord van capsule Integrity uitgebreid de topografie van de maan aan wetenschappers op de grond.
‘Orientale ziet er momenteel ontzettend dynamisch uit’, zei Reid Wiseman over Mare Orientale op de maan, een basin dat vanaf aarde zichtbaar is aan de uiterst westelijke rand van de maan. ‘Het is erg driedimensionaal.’
Christina Koch vertelde over de vele kleine kraters die ze kan zien, gemaakt door recente inslagen van ruimtestenen. Volgens Koch zijn die veel helderder dan ze ogen op foto’s. ‘Het ziet er in werkelijkheid vooral uit als een lampenkap met kleine gaatjes waar het licht doorheen schijnt. Ze zijn zó helder in vergelijking met de rest van de maan.’
Ook Victor Glover raakte bevangen door het contrast tussen licht en donker dat hij op de maan kon zien. ‘Er zijn eilanden daarbuiten die totaal omringd worden door duisternis, wat suggereert dat er flink veel variatie in terrein bestaat’, zei hij onder meer. ‘In het noorden is een heel leuke dubbele krater. Het oogt alsof daar een sneeuwpop zit.’
Zulke omschrijvingen illustreren waarom het belangrijk is dat mensen met hun ogen kijken en hun observaties noteren, in plaats van alleen maar foto's schieten met hun camera's. Menselijke ogen zien meer detail dan je op een foto kunt vangen, zo benadrukken de commentatoren bij herhaling op de livestream van Nasa.
‘Oh my gosh, dat was een geweldig beeld dat je daar schetste’, zei onderzoeker Kelsey Young vanuit mission control op aarde, nadat Glover zijn sneeuwpopvergelijking maakte. ‘Dit soort observaties zijn dingen die mensen op unieke wijze kunnen bijdragen, je nam ons daar echt met je mee.’
George van Hal
De bemanning van Artemis 2 is iets voor negen uur maandagavond, Nederlandse tijd, officieel begonnen aan het rondje rond de maan. De bemanningsleden stonden op dat moment bij de ramen, vertelde piloot Victor Glover. De lichten in de bemanningscapsule waren bijna helemaal uit, zodat hun ogen optimaal gewend zouden zijn aan het donker voor de geplande waarnemingen van de maan.
Commandant Reid Wiseman vertelde even daarvoor aan de controlekamer over het mooie uitzicht van hem en zijn collega’s, vlak voor het begin van dat officiële rondje. Hij beschreef hoe de bemanning uit het ene raam de aarde kon zien, in de vorm van een kleine halve maan, terwijl de maan zelf driemaal zo groot oogde. ‘Het is een magnefiek, echt majesteus uitzicht’, zei hij.
‘Amaze, amaze, amaze’, reageerde men in de controlekamer, een uiting van enthousiasme afkomstig uit sciencefictionboek Project Hail Mary van auteur Andy Weir, waarvan de verfilming momenteel in de bioscoop draait.
Wiseman vertelde van het bijzondere uitzicht een foto te hebben gemaakt met een groothoeklens. Die foto’s zullen tijdens het volgende uploadmoment met de aarde worden gedeeld. Die vindt naar verwachting dinsdagochtend plaats, iets voor half zes Nederlandse tijd.
Op dat moment zijn ook veel andere foto’s te verwachten, vermoedelijk de meest spectaculaire oogst van de huidige maanmissie. Tijdens de vlucht rond de maan, die tot diep in de nacht van maandag op dinsdag voortduurt, zal de bemanning veel foto’s van het maanoppervlak maken, inclusief van de achterkant van de maan, de kant die normaliter vanaf aarde niet zichtbaar is.
Andere hoogtepunten tijdens hun tocht langs de maan zijn het moment van ‘earthrise’, wanneer de aarde opnieuw opdoemt van achter de maan als de astronauten hun tour langs de achterkant afronden.
Rond half drie ‘s nachts Nederlandse tijd vindt vanuit het perspectief van de astronauten bovendien een totale zonsverduistering plaats. De maan beweegt dan voor de zon, waarna de corona, de ijle buitenlaag van de zon, te zien is. Ook van al die gebeurtenissen maakt de bemanning foto’s.
George van Hal
Om 19.57 uur, Nederlandse tijd, werden de astronauten van maanmissie Artemis 2 officieel de mensen die het verst van de aarde zijn gereisd. Ze verbraken op die tijd het afstandsrecord van de bemanning van ruimtemissie Apollo 13, dat op 248.655 miles stond, ruim 400 duizend kilometer.
‘Vandaag verleggen jullie uit naam van de hele mensheid die grens’, zei de controlekamer op het moment dat bemanningscapsule Integrity de vier inzittenden voorbij die afstand bracht.
‘Nu we de grootste afstand ooit overtreffen die mensen van de aarde vandaan zijn gereisd, doen we dat ter ere van de buitengewone inspanningen en prestaties van onze voorgangers in de ruimtevaart’, zei de Canadese astronaut Jeremy Hansen vanuit de ruimte. ‘We zullen onze reis de ruimte in nog verder voortzetten voordat Moeder Aarde erin slaagt ons terug te trekken naar alles wat ons dierbaar is’, zei hij verder.
De bemanning van Artemis 2 reist naar verwachting nog zo’n 6.600 kilometer dieper het kosmische in voordat het aan de terugreis begint. Dat allerverste punt bereikt de bemanning van Integrity iets na 1 uur vannacht.
‘Bovenal kiezen we dit moment om deze generatie en de volgende uit te dagen, zodat zij ervoor kunnen zorgen dat dit record niet lang stand houdt’, besloot Hansen zijn boodschap.
De bemanning gaf verder twee voorheen naamloze kraters op de maan een naam. De ene, krater Integrity, werd vernoemd naar hun ruimteschip. De tweede krater kreeg de naam ‘Carroll’, ter nagedachtenis aan de vrouw van astronaut Reid Wiseman, die in 2020 overleed aan de gevolgen van kanker.
George van Hal
‘We zijn blij dat we zo dicht bij het moment zijn waar we zoveel jaren voor hebben getraind’, zei commandant Reid Wiseman op de livestream van ruimtevaartorganisatie Nasa, kort nadat de bemanning wakker was geworden voor wat de meest spectaculaire dag van missie Artemis 2 belooft te worden. Later vanavond en vannacht (Nederlandse tijd) vliegen de astronauten namelijk hun rondje om de maan, het hoogtepunt van missie Artemis 2.
Daarbij hebben ze straks, ruim vier dagen na vertrek, meerdere hoogtepunten. Zo worden de vier astronauten vannacht de verste personen van de aarde in de menselijke geschiedenis. Ook vliegen ze langs de achterkant van de maan en zien daarbij stukken van onze kosmische buur die geen mens ooit eerder met eigen ogen zag.
Op het punt van de dichtste nadering bij de maan, oogt deze voor de astronauten ongeveer zo groot als een basketbal die je met gestrekte arm voor je gezicht houdt.
Kort nadat de astronauten vandaag wakker waren geworden, kreeg de bemanning een bericht van Jim Lovell te horen, astronaut van onder meer missie Apollo 8, de missie waarvan Artemis 2 in zekere zin een echo is. Lovell had het bericht al opgenomen voor zijn dood in 2025.
‘Hallo, Artemis 2’, begon hij zijn boodschap. ‘Welkom in m’n oude buurt! Toen Frank Borman, Bill Anders en ik rond de maan vlogen met Apollo 8, kregen we als eerste personen in de menselijke geschiedenis een blik van dichtbij op de maan, een beeld van onze thuisplaneet dat mensen over de hele wereld inspireerde en verenigde. Ik ben er trots op die fakkel aan jullie door te geven’, zei hij onder meer. ‘Vergeet niet te genieten van het uitzicht.’
George van Hal
Reid Wiseman, commandant van maanmissie Artemis 2, maakte deze betoverende foto donderdag vanuit het raam van bemanningscapsule Orion. Die toont onze planeet zoals je haar kunt zien vanuit de ruimte. Deze foto behoort, samen met een andere foto van onze thuisplaneet, tot de eerste beelden die de bemanning terug naar aarde stuurde.
De komende dagen zal de aarde vanuit het raam van de capsule er steeds kleiner uitzien, terwijl de maan juist steeds groter wordt. Op het punt van dichtste nadering, maandagavond laat Nederlandse tijd, zal die maan voor de Artemis-astronauten grofweg zo groot ogen als een basketbal, wanneer je die met gestrekte arm voor je houdt.
George van Hal
Dat missie Artemis 2 bij de eerste poging van het lanceervenster direct vertrok, terwijl uitstel en wachten in de ruimtevaart aan de orde van de dag is, had de bemanning niet verwacht.
‘Het was verrassend’, zei piloot Victor Glover eerder tijdens een persconferentie vanuit de ruimte. ‘We zeggen graag dat we voorbereid zijn zonder verwachtingen, maar in je achterhoofd hoop je altijd dat je wordt gelanceerd. En toen het moment dichterbij kwam dacht ik: wacht, bereiden we ons er nu echt op voor om naar de ruimte te gaan?’
De lancering was een positieve ervaring, zei hij. ‘Het was het soort ritje waarin je professioneel probeert te blijven, maar waar je inwendige kind vooral wil schreeuwen en juichen.’
In de ruimte is het vooralsnog een tikje koud en ongemakkelijk. De astronauten klaagden de afgelopen dagen bij de controlekamer over de temperatuur in de capsule. Daarbij voelden vooral de korte dutjes die de astronauten de eerste dagen deden nog wat onwennig.
‘Christina heeft geslapen met haar hoofd naar beneden in het midden van het voertuig, als een soort vleermuis’, zei commandant Reid Wiseman nog voordat de bemanning de baan rond de aarde verliet.
‘Victor heeft een lekker hoekje waar hij ingepropt zit. Jeremy ligt languit op de eerste stoel en zelf heb ik geslapen onder de displays voor het geval er iets misgaat. Elke keer als ik in slaap dommelde, had ik het idee dat ik van de stoeprand viel en werd ik wakker. Mijn lichaam moet dus nog een beetje wennen.’
George van Hal
De vier astronauten van de Artemis 2-missie hebben vrijdagmorgen (Nederlandse tijd) de baan om de aarde verlaten en zetten met hun Orion-ruimteschip nu koers naar de maan. Dat blijkt uit live uitgezonden beelden van het Amerikaanse ruimtevaartagentschap Nasa.
Donderdagavond kreeg de bemanning groen licht van de Nasa-vluchtleiding in Houston om de procedure om de baan om de aarde te verlaten in gang te zetten. Om 1.49 uur Nederlandse tijd werden de speciale motoren ontstoken en verliet de Orion de baan om de aarde richting de maan.
'De bemanning voelt zich hier boven op weg naar de maan erg goed', liet de Canadese astronaut Jeremy Hansen kort daarop aan de wereld weten via de livestream van Nasa. De Canadees – de eerste niet-Amerikaan die naar de maan reist – zei dat ze ‘de kracht’ van het doorzettingsvermogen dat nodig was om aan deze missie te beginnen, ‘sterk hebben gevoeld’.
'De mensheid heeft opnieuw laten zien waartoe we in staat zijn', aldus Hansen. 'Het is jullie hoop voor de toekomst die ons nu voortstuwt op deze reis rond de maan.'
'We zitten allemaal aan de ramen gekluisterd', zei Hansen verder, terwijl hij 'een adembenemend uitzicht' beschreef op de 'door de maan verlichte aarde'. 'Het is fenomenaal.'
De missie begon in de nacht van woensdag op donderdag met de lancering vanaf de ruimtebasis Cape Canaveral in de Amerikaanse staat Florida.
Aan boord van de Orion zijn behalve Hansen (50) de Amerikaanse astronauten Reid Wiseman (50), Victor Glover (49) en Christina Koch (47).
Artemis 2 is de eerste bemande vlucht naar de maan sinds 1972. De Orion zal niet op de maan landen, maar eromheen vliegen via een ‘vrije terugkeerbaan’. De zwaartekracht van de maan slingert de capsule vanzelf terug naar de aarde.
De missie duurt tot 10 april. Op die dag landt de Orion normaal gesproken in de Stille Oceaan, voor de kust van San Diego.
Redactie
De bemanning aan boord van ruimtevaartuig Integrity had woensdag een volle dag. Zo voerden ze onder meer een check uit van het noodcommunicatiesysteem dat ervoor moet zorgen dat de bemanning ook na calamiteiten in contact kan blijven met de missiecontroleleiding.
Eerder op woensdagmiddag vond een belangrijke koerscorrectie plaats. Deze zogeheten ‘perigee raise burn’, bedoeld om het ruimtevaartuig in een iets hogere baan rond de aarde te brengen, verliep zonder problemen.
‘Het was een goede burn’, bevestigde de missiecontrole aan de bemanning. In totaal duurde het vuren van de motoren een grove vijftig seconden – iets dat illustreert hoe een succesvolle vlucht naar de maan, op ruim 380 duizend kilometer afstand van de aarde, leunt op ogenschijnlijk kleine, kortdurende momenten. Vanavond volgt de belangrijkste koerswijziging, wanneer de bemanning het ruimteschip uit een baan rond de aarde helpt, en vliegt richting maan.
Ondertussen geniet de bemanning van het uitzicht. ‘We wilden jullie niet verlaten zonder te zeggen dat het uitzicht uit raam 3, op zo’n 380 duizend zeemijlen hoogte, van de helft van de aarde spectaculair is’, zei gezagvoerder Reid Wiseman terwijl de bemanning de laatste checks uitvoert voordat ze gaan slapen. ‘Ik wilde voor jullie beschrijven wat voor moois we zien’, voegde missiespecialist Chritina Koch toe. ‘Je kunt vanaf hier de kustlijn van het continent zien, we zien rivieren schitteren in het zonlicht, we zien hoge onweerswolken [...] en we zien de zuidpool oplichten. Het is echt fenomenaal.’
George van Hal
Van de vlag van de nooit vertrokken missie Apollo 18 (Apollo 17 was in 1972 de laatste bemenste maanmissie), tot een stukje van het vliegtuig waarmee de Wright Brothers in 1903 hun eerste vlucht uitvoerden: de Artemis 2 missie draagt een flinke historische collectie mee op hun tocht langs de maan. In totaal is zo’n 4,5 kilogram van zulk materiaal aan boord.
Ook vliegen monsters mee van grond afkomstig van rond de zogeheten ‘maanbomen’ die groeiden uit zaden die tijdens de vorige onbemenste Artemis missie (in 2022) rond de maan vlogen. Die bomen groeien inmiddels op 236 plekken in de VS.
Tot slot bevindt zich in de maanmodule nog een tweede Amerikaanse vlag. Deze ging eerder al mee aan boord van de eerste (in 1981) en de laatste missie (in 2011) van de Amerikaanse Space Shuttle én aan boord van de eerste bemenste vlucht van de Crew Dragon van ruimtevaartbedrijf SpaceX in 2020.
George van Hal
‘We zien een prachtige maansopkomst en gaan daar nu recht op af’, zei astronaut Reid Wiseman, commandant van missie Artemis 2 woensdagnacht terwijl hij en zijn drie collega’s richting de ruimte vlogen in het ruimtevaarttuig dat ze Integrity doopten.
‘Na een korte pauze van 54 jaar, is Nasa opnieuw actief in het sturen van astronauten naar de maan’, voegde Nasa-directeur Jared Isaacman in een persconferentie kort na de lancering toe.
Toch zal de bemanning vandaag, op dag 2 van de missie, nog vertoeven in een baan rond de aarde. Pas in de nacht van donderdag op vrijdag, iets voor twee uur Nederlandse tijd, laat de bemanningscapsule zijn motoren vuren om de baan rond de aarde te verlaten en koers te zetten richting de maan.
Daar komt Integrity ‘s ochtends vroeg op maandag 6 april aan. Laat op de avond Nederlandse tijd, volgt dan de geplande passage rond de maan, waarna de bemanning net over de rand naar dinsdag het record zal pakken voor verste reis van de aarde in de menselijke geschiedenis.
George van Hal
De Artemis 2-missie rust op technologie en kennis die de VS na de Tweede Wereldoorlog binnenhaalden door Wernher von Braun en zijn team van nazi-raketbouwers in te lijven.
Vanuit een baan rond de aarde rapporteerde de vierkoppige bemanning aan boord van de Orion-bemanningscapsule woensdagnacht een onaangenaam probleem: op het toilet knipperde het lampje van een foutmelding.
Het toilet aan boord van de capsule is het eerste ‘ruimtetoilet’ dat op een missie in de diepe ruimte is geïnstalleerd. In het Apollo-tijdperk moesten de astronauten hun behoefte doen in afvalzakjes, die ze uiteindelijk achterlieten op het maanoppervlak. Dat deden ze om zowel het gewicht bij het opstijgen als de kans op besmettingsgevaar te verkleinen voor de terugreis.
‘We hebben geluk als bemanning dat we een toilet met een deur hebben op dit kleine ruimteschip - de enige plek waar we tijdens de missie naartoe kunnen gaan om echt een beetje alleen te zijn’, zei de Canadese maanastronaut Jeremy Hansen vooraf in een video.
Toch: heel lekker zit je er niet. In de ruimte is zodanig veel herrie dat de astronauten gehoorbescherming moeten dragen wanneer ze er hun behoefte gaan doen.
De urine van de bemanning zal tijdens de tiendaagse missie in de ruimte worden achtergelaten. De uitwerpselen worden in de capsule bewaard in afgesloten containers en worden bij terugkomst op aarde opgeruimd.
De bemanning slaagde er samen met de controleleiding in om het toilet woensdagochtend vroeg Nederlandse tijd te herstarten. Inmiddels werkt het weer naar behoren.
George van Hal
Piloot Victor Glover is momenteel op weg naar de maan, maar in 2024 was hij nog op bezoek in Nederland, tijdens het astronautencongres ASE in Noordwijk. Destijds sprak de Volkskrant hem uitgebreid, onder meer over de primeur die hij tijdens zijn missie zou boeken als eerste maanastronaut van kleur.
‘In mijn land hebben we hoge idealen. De Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring en grondwet staan vol prachtige woorden. Tegelijk laat de 244-jarige geschiedenis van de VS zien dat we die woorden niet altijd waarmaken’, zei Glover destijds.
Het gesprek met Glover vond plaats een kleine maand voor de winst van Donald Trump bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen. De in vergelijking met zijn eerste termijn veel fellere oorlog tegen diversiteitsbeleid zag niemand toen nog aankomen.
Toch stelde de astronaut destijds al dat hij voorzichtig moest zijn met zijn woordgebruik. ‘Je vraagt me nu naar diversiteit, maar ik weet: als ik dat woord gebruik, ben ik de helft van het publiek kwijt. Daarom heb ik het liever over excelleren. Niemand heeft een hekel aan dat woord. We moeten laten zien dat we kunnen uitblinken, dat we onszelf kunnen overtreffen, dat we béter worden wanneer iedereen meedoet’, zegt hij.
‘Diversiteit is slechts het gereedschap. Het gaat om competentie, om vertrouwen, om communicatie, om inzet. Natuurlijk: ik breng mijn huidskleur mee. En mijn vrouwelijke collega’s hun gender. Prima als iemand het niet over diversiteit wil hebben – dat respecteer ik. Ik pak het liever tactisch aan. Het belangrijkste dat ik kan doen om diversiteit, gelijkheid en inclusie te steunen is nederig te blijven, hongerig te blijven, en om te leren, te luisteren en uiteindelijk waar mogelijk te leiden in het belang van de missie, van onze prestaties, van onze veiligheid. Door te excelleren. Want niemand in deze industrie kijkt daar op neer.’
George van Hal
Lees hier het hele verhaal over het astronautencongres en het uitgebreidere interview met Glover
Hoewel de vier astronauten aan boord van de Orion-capsule die gedurende deze missie een rondje maan uitvoeren geen voet gaan zetten op het grijze gruis van onze kosmische buurman, waarschuwen wetenschappers dat landingen het hemellichaam ook kunnen vervuilen.
Eind 2025 schreven onderzoekers in het vakblad JRG Planets hoe methaan afkomstig uit de motoren die maanlanders gebruiken om te landen, en in sommige gevallen weer te vertrekken, zich relatief snel over het oppervlak van de maan verspreidt.
Uit computersimulaties blijkt dat bij een landing rond de zuidpool van de maan, zoals zowel vervolgmissie Artemis 4 (in 2028) als de Chinese maanmissies overwegen, het methaan binnen twee aardse maanden al de noordpool heeft bereikt. Na een maand of zeven is meer dan de helft van het methaan gevangen in het zuidpoolijs, en een procent of 12 in het noordpoolijs.
Onbekend is nog of het methaan dan ook doordringt in de diepere ijslagen, waar zich nog ongerept materiaal ophoopt uit de begindagen van het zonnestelsel. Dat materiaal bevat wetenschappelijke aanwijzingen over onze kosmische oorsprong, stellen de auteurs.
‘We hebben wetten die verontreiniging van aardse omgevingen zoals Antarctica en de nationale parken reguleren’, zei hoofdauteur Francisca Paiva in een persverklaring. ‘Ik denk dat de maan net zo’n waardevolle omgeving is.’
George van Hal
Met de succesvolle lancering van Artemis 2 vertrokken woensdagnacht Nederlandse tijd voor het eerst in ruim een halve eeuw weer aardbewoners op weg naar de maan. Het is voor het eerst sinds 1972 dat de mensheid daar naar terugkeert.
Lees hier het hele bericht
De komende dagen zullen vier astronauten rond de maan vliegen. Op 11 april keren ze naar verwachting terug op aarde. Tijdens de passage achter de maan vliegen ze verder het donker van de kosmos in dan mensen ooit geweest zijn.
Deze missie, Artemis 2, geldt als voorbereiding op de toekomstige missies Artemis 3 en 4. Bij die laatste, momenteel gepland voor 2028, zullen mensen opnieuw voet zetten op de maan. In dit liveblog houden we u op de hoogte van alle laatste ontwikkelingen, achtergronden en hoogtepunten van deze historische ruimtevlucht.