Vannacht stuitert maansonde Artemis 2 weer terug de dampkring in – als alles goed gaat. De terugkeer is eigenlijk spannender dan het rondje om de maan, vertelt wetenschapsredacteur George van Hal. Het hitteschild vertoonde namelijk kuren.
is onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
Ha George, vannacht rond 02.00 uur moet het gebeuren, dan komt de capsule van de ruimtemissie terug op aarde. Hoe gaat dat in zijn werk?
‘De terugkeer is eigenlijk het spannendste gedeelte van de reis. De afgelopen dagen hebben de astronauten zich opgemaakt voor de landing en zijn alle protocollen nog eens doorgelopen. De bedoeling is dat de capsule landt volgens een ‘skip re-entry’. Dat is te vergelijken met een steentje dat stuitert over een wateroppervlak: de capsule vliegt de aardatmosfeer in, stijgt dan weer een beetje, daalt weer, en zo verder.
‘Zo’n landing is een stuk minder heftig voor de astronauten dan wanneer ze direct naar beneden zouden vliegen, zoals in het verleden bijvoorbeeld bij de Apollo-missies.
‘Het laatste stuk wordt de capsule afgeremd door drie parachutes, die ervoor moeten zorgen dat de astronauten met een zachte landing in de Stille Oceaan terechtkomen. Dan is het gevaarlijkste gedeelte voorbij. De capsule blijft drijven en bootjes varen ernaartoe om de astronauten op te vangen.’
Vóór het vertrek van deze missie schreef je over het hitteschild van de capsule, dat bij een testvlucht kuren vertoonde. Wat kan er fout gaan?
‘Bij de terugkeer vliegt de capsule met duizenden kilometers per uur de aardatmosfeer in, waarbij de temperatuur buiten de sonde oploopt tot ruim 2.700 graden. Dat is best wel gewelddadig. Het hitteschild onderaan de capsule moet de astronauten beschermen.
‘Bij de vorige missie, Artemis 1, bleek dat hitteschild veel meer beschadigingen had opgelopen dan was berekend. Nasa heeft de mankementen uitgebreid geanalyseerd, en concludeerde dat als er astronauten aan boord van de Artemis 1 waren geweest, ze het hadden overleefd.
‘Toch hebben ze voor deze missie een extra slag om de arm genomen en de route van de terugkeer iets aangepast, zodat er minder impact is op het hitteschild.’
Is dat voldoende om een veilige terugkeer te garanderen?
‘Meerdere experts vinden dat Nasa een onverantwoord risico neemt. Vanaf de volgende Artemis-missie zijn de capsules uitgerust met een verbeterd hitteschild, maar dat was voor deze missie niet mogelijk vanwege de tijdsdruk. De Verenigde Staten voelden er weinig voor om deze maanreis uit te stellen, uit angst dat China ze zou inhalen.
‘Nasa zelf zegt dat ze de risico’s zorgvuldig heeft afgewogen en het schild en de verbeterde route uitvoerig heeft getest met simulaties. Van een afstand is het moeilijk de vinger erachter te krijgen wie gelijk heeft, maar dit aspect maakt de terugkeer wel extra spannend.’
De foto’s van de maan en de ondergaande aarde gingen de hele wereld over. Als iedereen straks veilig thuis is, kunnen we deze missie dan als een succes bestempelen?
‘Dit soort missies hebben altijd meerdere doelstellingen, en eerlijk is eerlijk: wetenschap stond niet bovenaan die lijst. Het belangrijkste doel is gewoon pr. Je laat toch een beetje je technologische spierballen zien, dat zie je ook aan de claims van Trump over deze ruimtereis.
‘Tegelijkertijd speelt Europa een nadrukkelijke rol in deze missie. Het heeft onder andere de module gebouwd die de astronauten in leven houdt. Uit de woorden van de bemanning kun je opmaken dat juist eenheid en samenwerking voor hen bovenaan staan, ze spraken het ene na het andere inspirerende citaat uit.
‘Zo zei piloot Victor Glover via een livestream van Nasa: ‘Vanaf hier kun je zien: we zijn allemaal homo sapiens, ongeacht waar je vandaan komt of hoe je eruitziet. We zijn één volk.’’
Die citaten vielen mij ook al op. Ik vraag me toch af: zijn die van tevoren bedacht of krijg je vanzelf spirituele inzichten tijdens zo’n ruimtemissie?
‘Ik denk dat die uitspraken voor negentig procent oprecht zijn. Daar zijn het de mensen ook naar. Ik heb Glover in 2024 geïnterviewd toen hij in Nederland was. Ook toen sprak hij in dit soort mooie volzinnen en was het overduidelijk dat hij emotioneel geraakt was door alles wat hij in de ruimte had gezien en het perspectief dat dat biedt.
‘Vergelijk het met het gevoel van op een mooie zomeravond in het gras liggen en naar een sterrenhemel kijken, dan kom je toch in een bepaalde stemming. Natuurlijk zal een gedeelte van die uitspraken wel voorbereid zijn, maar ik denk wel dat ze het voelen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant