TV-recensie In ‘Hotline Hongarije’ laat documentairemaker Nicolaas Veul het Hongarije onder Orbán zien. Over de politiek praten vinden Hongaren ongemakkelijk, soms zelfs gevaarlijk.
Nicolaas Veul en zijn tolk in de documentaire 'Hotline Hongarije'.
Ik ga hier niet zeiken over de taal en stijl van onze Trumpfluisterende ex-premier en NAVO-chef Mark Rutte. Vooral omdat het aan de talkshowtafels alweer te veel over Rutte ging, te veel over Trump. Maar toch ook omdat ik als columnist die in zijn maatschappelijke bijdrage „niet verder” is gekomen dan „af en toe een columnpje” schrijven anders te veel voldoe aan het bij Goedemorgen Nederland geschetste beeld dat een buitengewoon prikkelige Vincent Karremans (VVD) over enkele columnisten blijkt te hebben.
Los daarvan: het was zo’n avond om blij te zijn dát ik gewoon weer zo’n sarcastisch millennialcolumnpje onder Karremans’ naar Rutte afdwalende ogen mag brengen. In een onafhankelijk Nederland, in een onafhankelijke krant, waar voorlopig nog een met AI geschreven stuk ons meer schrik bezorgt dan de dreiging van een vaderlandse despoot. In een land waar zwart nog zwart is, wit nog wit. Valer wel, steeds valer. Maar nog herkenbaar. In tegenstelling tot Hongarije waar, en ik citeer mijn nieuwe favoriete talkshowdeskundige Helga Salemon bij Eva, wit zwart is en zwart wit in de ogen van Viktor Orbán, die „geopolitieke del”.
Zondag is er de grootste mogelijkheid voor de Hongaren tot nu toe om na zestien jaar van Orbán afscheid te nemen. In verkiezingen die elke Nederlander toch minstens zo nauwgezet zouden moeten volgen als Trump en Poetin dat doen. Hoe het Hongarije onder Orbán er eigenlijk uitziet, stond centraal in de driedelige docuserie Hotline Hongarije (VPRO) van Nicolaas Veul, donderdag in één keer uitgezonden op NPO 3. Kort gezegd: zoals je kan verwachten van een ‘soft dictator’ die meer bezig is met zelfverrijking, lijfsbehoud en de machten buiten zijn land dan met zijn eigen mensen.
Je vraagt je als kijker aan het begin van zijn documentaire af of Veuls idee en toon niet véél te jolig zijn: een ‘Holland-Hungary Hotline’ die mensen kunnen bellen, of waar ze een berichtje naartoe kunnen sturen, met als reclame wat vrolijke flyers en een bestickerde auto. Dat je denkt: waarom zou íémand zijn hart willen luchten aan deze random Nederlander. Maar blijkbaar maakt het niet uit wie hij is, er zijn genoeg mensen die maar wat blij zijn dat ze anoniem hun hart kunnen luchten. Want zoals blijkt: over politiek praten vinden veel Hongaren ongemakkelijk. Of eng, want het kan zomaar gevaarlijk worden.
Eén uitspraak van een anti-Orbánactivist bleef me met name bij: je wordt in Hongarije misschien niet zoals in Rusland van zeven hoog uit het raam gegooid, maar je verliest gewoon subsidies, of je baan. Een échte cancelcultuur. Ook beklijft het relaas van een huisarts over de verschrikkelijke staat van de zorg – dapper, omdat de man na eerdere kritiek al zowat tot staatsvijand werd gemaakt. Of het lesbische stel dat uit Hongarije weg wil en nog wegdroomt bij hun vakantie in Nederland, waar ze hand in hand konden lopen, konden zoenen. Waar ik van alles tegen in kan brengen, maar vergeleken bij Hongarije is Nederland nog steeds een utopie.
Wat opvalt aan de conservatieven die Veul spreekt, is de herkenbaarheid. Hetzelfde draaiboek, dezelfde gesprekspunten, zondebokken en ingebeelde existentiële gevaren. De nationale identiteit. Migranten. Homo’s. Transgenders. Woke! Terwijl de Hongaarse tolk van Veul het bangst is voor een Hongaars ziekenhuis. Europa let op, eindigt de documentaire waarschuwend.
Het wankele Europa werd ook in het seizoensslot van Lubach na een groot item over de oorlog in Oekraïne gewaarschuwd. Wij, Europeanen, zullen ons moeten blijven verzetten tegen de invloed van Poetin. Waarna het Concertgebouworkest en Nationaal Jeugdkoor het volkslied van de EU speelden.
Al valt het gevaar dichter bij huis ook niet te onderschatten, was volgens mij de insteek van Caroline van der Plas (BBB) bij RTL Tonight, die van de aangescherpte Schijf van Vijf een identitaire kwestie maakte. Zo begint het natuurlijk hè?
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet