Het Europees Parlement wil de uitgaven voor de komende Europese begrotingsperiode (2028-2034) verhogen tot bijna 2.200 miljard euro. Dat is 180 miljard euro meer dan het voorstel van de Europese Commissie, dat voor landen als Nederland en Duitsland al onacceptabel was.
Volgens het parlement zijn de extra miljarden nodig wil de EU haar ambities waarmaken om de veiligheid, defensie en concurrentiekracht van de lidstaten te versterken. ‘Je kunt Europa niet vragen meer te doen met hetzelfde geld’, aldus Europarlementariër Siegfried Muresan donderdag. De christendemocraat is een van de onderhandelaars die namens het parlement een akkoord over de begroting moet sluiten met de EU-landen.
Een nieuwe meerjarenbegroting leidt altijd tot grote politieke spanningen tussen de lidstaten onderling en met het parlement en de Commissie. De basis van de huidige EU-begroting (2021-2027; goed voor ruim 1.200 miljard euro) werd door de regeringsleiders gelegd na een marathontop van vier nachten en vijf dagen, waarop nog een serie onderhandelingsrondes met het parlement volgde. EU-president António Costa wil in december het nieuwe meerjarenbudget afgerond hebben, volgens veel EU-diplomaten een onrealistisch streven.
De Commissie presenteerde haar voorstel vorig jaar juli. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen wil een budget van 2.000 miljard euro. De verhoging ten opzichte van de huidige begroting komt deels door inflatie, deels door extra taken en deels (180 miljard euro) om de leningen van het coronaherstelfonds terug te betalen.
De Commissie stelde daarnaast een andere verdeling van de miljarden voor: wat minder naar landbouw en armere regio’s, meer naar concurrentie en onderzoek, defensie en migratie. Om de lidstaten te paaien geeft Von der Leyen hen meer vrijheid bij de besteding van de EU-subsidies.
Het parlement meent dat er meer geld nodig is. Donderdag werden de meeste politieke fracties het erover eens dat de 180 miljard euro voor de coronaleningen niet uit het budget gefinancierd mag worden. Het parlement wil deze aflossing betalen met een aparte heffing op bigtechbedrijven als Google, Apple en Meta. De zo vrijgekomen ruimte in het budget gaat naar alle andere beleidsterreinen. Alles bij elkaar stijgen de Europese uitgaven daardoor naar bijna 2.200 miljard, 10 procent meer dan het Commissievoorstel.
Het parlement wil verder de vernieuwing bij de bestemming van de EU-miljarden terugdraaien. Er moet zo’n 100 miljard euro meer naar landbouw (vooral directe inkomenssteun voor boeren) en de vrijheid voor de lidstaten wordt geschrapt. Het parlement wil op die manier zijn zeggenschap over de besteding van het EU-budget behouden.
Eind deze maand zal het voltallige parlement zijn inzet voor de begrotingsonderhandelingen vastleggen. Een week eerder bespreken de regeringsleiders het meerjarenbudget. De lidstaten zijn het nog lang niet eens.
Nederland, Duitsland, Zweden, Finland, Denemarken en Oostenrijk vonden destijds het Commissievoorstel al veel te ruimhartig, de extra’s die het parlement nu eist kunnen bij deze landen op hoongelach rekenen. Den Haag en Berlijn menen dat nieuwe uitgaven alleen kunnen door elders te bezuinigen.
De parlementariërs kunnen op meer sympathie rekenen bij de zuidelijke lidstaten. Maar hier komen de wensen van het parlement op een moeilijk moment. De hoge energieprijzen drukken de economische groei en duwen de inflatie en begrotingstekorten op. Daarmee is er minder financiële ruimte en animo bij veel regeringsleiders om hun bijdrage aan de EU-begroting te verhogen.
Desalniettemin hoopt EU-president António Costa op een compromis eind dit jaar. Hij wil voorkomen dat de onderhandelingen over de Europese meerjarenbegroting een speelbal worden van de verkiezingen in onder meer Frankrijk, Italië en Polen in 2027.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant