Niemand in de kerk heeft een vaste zitplek, maar toch ook weer wel. De banken vooraan, pal voor de predikant, zou Geurt van Ledden (73) niet snel kiezen. Ja, als dat de enige vrije plek is omdat je, zoals sommige kerkgangers, wat aan de late kant bent. Maar zijn vaste plaats in het vorige kerkgebouw was rechts van de kansel, „zo’n vijf, zes banken van achteren”. Daar hadden zijn vrouw en hij een vast clubje om zich heen van mensen die ze goed kenden, „en waar je makkelijk een praatje mee maakt”.
Benieuwd dus hoe het volgende week zal zijn, als de hele Gereformeerde Gemeente Kesteren, 1.628 leden, verhuist van het te klein geworden kerkgebouw in Opheusden naar hun splinternieuwe reuzegebouw aan de rand van Kesteren. Een kruisvormige kerk van rode baksteen met statige deuren, hoge spitsramen en een toren van 37 meter hoog. Een nieuw baken in de Biblebelt. Niet te missen.
„Kijk, de indeling van de zaal is hetzelfde als de vorige. En over de zichtlijnen is goed nagedacht.” Van Ledden, die als kerklid de bouw al anderhalf jaar fotografeert, wijst op de twintig rijen beige, gestoffeerde kerkbanken rondom de kansel in het midden. „Overal kun je de predikant goed zien. Met dank ook aan de licht oplopende vloer.”
Die kansel is elektrisch verstelbaar, en wat te denken van het geluid! Terwijl een legertje schilders en elektriciens de laatste hand legt aan de afwerking klinkt zelfs het boren overal in studiokwaliteit. Amper galm. Van Ledden, wijzend: „Stoffering aan de muren”. En wáár je ook zit, de klimaatbeheersing dankzij een warmtepompinstallatie op zolder is via luchtroosters aan het voeteneinde zowat per kerkbank instelbaar. Door de koster, die vanuit een control room achterin met beeldschermen en walkietalkies – twaalf stuks – straks ook het parkeermanagement zal begeleiden.
Kerk 2.0. Maar dan wel in een klassiek jasje. Want toen de Gereformeerde Gemeente Opheusden uit zijn voegen groeide, vooral dankzij de toeloop van jonge, gereformeerde gezinnen die zich aangetrokken voelen tot de werk- en onderwijsmogelijkheden in de streek, was er keuze uit vier ontwerpen. „De anderen waren wat meer van deze tijd”, zegt Cees van de Bijl, voorzitter van de bouwcommissie, over de telefoon. „Maar daarin zag je niet gelijk een kerk. Terwijl: wij wilden dat iederéén, zelfs een klein kind, meteen ziet: dit is de plaats voor Gods Woord.”
Neotraditionalisme, heet de stroming, die je ook terugziet in al die nieuwbouwhuizen in jarendertigstijl. Een vleug weemoed. En inmiddels is de stijl ook toonaangevend voor zowat alle nieuwe kerken die in de groeikernen van gereformeerde gemeenten nu verrijzen. Doornspijk, Lunteren, Achterberg, Kootwijkerbroek.
Het inschikken op de banken, zegt Van Ledden, gebeurde geleidelijk. Tot in Opheusden op zondag liefst vier diensten nodig waren om alle kerkgangers te bedienen. Dankzij wekelijkse collectes en vele zaterdagen waarop tientallen vrijwilligers hielpen met de afbouw, zullen vanaf 19 april twee van de vier diensten nu hier in Kesteren plaatsvinden.
Op de splinternieuwe banken vind je gele post-its met de namen van families die alvast een plekje hebben gekozen. Aan het pad, voor een snel bezoek aan het toilet. Of achterin, omdat ze de mensenmassa schuwen. En het is niet gezegd dat Van Ledden met zijn vrouw straks ook weer rechts achterin gaat zitten. Het zal, denkt hij, „nog zo’n drie, vier diensten even zoeken zijn”. Afhankelijk, misschien, waar plek is, of waar ze bekenden zien. Al maakt het eigenlijk ook niet uit.
„We zijn allemaal één.”
Freek Schravesande doet elke donderdag ergens vanuit Nederland verslag
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden