De Iraanse autoriteiten hebben schepen gewaarschuwd de Straat van Hormuz niet zonder voorafgaande afstemming met de Revolutionaire Garde te passeren. Tegelijk groeit de internationale kritiek op Irans plannen om tol te heffen op de cruciale zeestraat.
Gevaar van mijnen na wekenlange gevechten
De Iraanse havenautoriteit heeft rederijen afgeraden de Straat van Hormuz te bevaren zonder eerst toestemming te vragen aan de Iraanse Revolutionaire Garde. Als reden noemde de autoriteit het gevaar van landmijnen, een direct gevolg van de wekenlange gevechten in de regio. Ondanks het ingegane staakt-het-vuren ligt het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz grotendeels stil.
Het Iraanse persbureau Fars meldde eerder dat Iran de scheepvaart door de zeestraat had opgeschort als protest tegen Israëlische aanvallen in Libanon. Volgens datzelfde persbureau zijn er sinds het ingaan van het staakt-het-vuren slechts een beperkt aantal schepen door de Straat van Hormuz gevaren, waaronder twee olietankers.
Tolheffing van 2 miljoen dollar per schip
Iran werkt ondertussen aan de invoering van een formele tolheffing voor schepen die door de Straat van Hormuz willen varen. Schepen die door de zeestraat willen passeren, moeten hun gegevens doorgeven aan Iraanse autoriteiten of militaire eenheden, zodat gecontroleerd kan worden of er banden zijn met de VS of Israël. Als doorvaart wordt toegestaan, moet een tol van 2 miljoen dollar worden betaald.
Iran werkt aan nieuwe wetgeving om zijn controle over de Straat van Hormuz en de heffing van tolgelden officieel vast te leggen. Rederijen betalen al weken voor doorgang, maar dat systeem is tot nu toe grotendeels informeel en weinig transparant. De tolheffing maakt bovendien deel uit van de Iraanse voorwaarden voor een duurzame vrede met de Verenigde Staten.
Griekse premier: "Volstrekt onaanvaardbaar"
De plannen stuiten op forse internationale kritiek. Griekenland, dat beschikt over een van de grootste handelsvloten ter wereld, reageerde bijzonder scherp. Premier Mitsotakis zei tegen CNN dat het volstrekt onaanvaardbaar zou zijn als Iran na het einde van de oorlog tol heft op elk schip dat de zeestraat passeert. Hij pleitte voor een afzonderlijke internationale overeenkomst over de Straat van Hormuz, maar benadrukte dat zo'n akkoord geen heffingen voor scheepvaartpassages mag bevatten. Volgens Mitsotakis zou dat een gevaarlijk precedent scheppen voor de vrijheid van scheepvaart.
Ook Nederland en Duitsland wezen de tolheffing af. Premier Jetten stelde dat je je niet moet laten gijzelen door afpersingen van Iran, terwijl de Duitse minister van Buitenlandse Zaken opriep tot heropening van de Straat van Hormuz.
Strategische slagader van de wereldeconomie
De Straat van Hormuz is van groot economisch belang: tankers vervoerden er gemiddeld zo'n 20 miljoen vaten olie per dag doorheen, goed voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde olieaanvoer. Als Iran tolheffing bedingt in de Straat van Hormuz, gijzelt het land feitelijk een slagader van de wereldeconomie.
De Amerikaanse president Trump zei dat hij de zeestraat samen met Iran wil beheren. "We denken erover het als een joint venture te doen", zei hij op vragen over de tolheffing.
Bronnen: Iraans persbureau Fars, CNN, NOS Nieuwsuur, VRT NWS, Transport Online/ANP, EW Magazine
Straat van Hormuz :geopolitiek overzicht (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage