Peter Magyar is de grootste bedreiging voor het regime van de Hongaarse premier Viktor Orbán, sinds hij zestien jaar geleden aan de macht kwam. Maar de verkiezingen van zondag zijn voor de oppositie misschien wel de laatste kans.
Wie het Hongarije van Orbán wil begrijpen, moet naar de regering kijken als een criminele organisatie. Het is vergelijkbaar met de maffiaorganisatie in de film The Godfather, zegt de Hongaarse socioloog Bálint Magyar. Orbán staat aan het hoofd van de regering, waarin iedereen zijn of haar macht dankt aan de 62-jarige premier. Zelfs de oppositie.
En dus had Orbán zestien jaar lang amper iets te vrezen van politieke tegenstanders. Totdat er iemand uit zijn eigen partij Fidesz opstond om zich tegen het bewind van zijn 'godfather' te keren. Peter Magyar brak in februari 2024 publiekelijk met het corrupte Fidesz. Dat deed hij in een interview dat binnen een paar dagen meer dan twee miljoen Hongaren (ruim 20 procent van de bevolking) werd bekeken.
De timing van dat interview was perfect, zegt Bálint Magyar (geen familie). Hij zat zelf als een van de oprichters van de liberale partij SZDSZ in de jaren negentig in de regering. Het interview vond plaats midden in een groot schandaal rond de toenmalige president Katalin Novák, een nauwe bondgenoot van Orbán. Zij verdoezelde grootschalig seksueel misbruik binnen het Hongaarse staatsbedrijf voor kinderopvang.
Maar het imperium van Orbán vertoonde al langer scheurtjes. Tot 2019 vierde de maffiastaat van Fidesz hoogtij. De partij holde de rechtsstaat uit, legde onafhankelijke media aan banden en kocht kiezers om. Maar sinds de coronaperiode is de Hongaarse economie tot stilstand gekomen. De inflatie loopt op, net als de werkloosheid, en door EU-sancties komt er amper nog geld vanuit Brussel binnen.
En dus groeide de behoefte aan verandering. Met een uitgeholde oppositie was er niemand om die wens te vervullen. Maar door zijn radicale breuk met Fidesz is Peter Magyar ineens de belichaming van die hoop op verandering. De 45-jarige oppositieleider is bij de verkiezingen zondag Hongarijes beste en misschien wel laatste kans om een einde te maken aan het tijdperk-Orbán, zegt Bálint Magyar.
Peter Magyar, zoon van twee advocaten, was tot zijn breuk volledig vergroeid met Fidesz. Hij sloot zich in 2002 aan bij de partij van Orbán, vervulde verschillende functies binnen Fidesz en trouwde in 2006 met partijgenoot Judit Varga. Zij zou het tot minister van Justitie schoppen, maar werd ontslagen vanwege haar betrokkenheid bij het misbruikschandaal rond Novák.
Magyar en de partij van Orbán vormden nooit echt een gelukkig huwelijk. De jonge, ambitieuze en welbespraakte Magyar wilde altijd hogerop, maar de partij vond hem koppig en een dwarsligger. Begin 2023 was de maat voor Magyar vol en begon hij met het maken van geheime opnames van Varga waarin ze corruptie binnen de regering toegaf. Twee maanden later strandde het huwelijk, een jaar later brak Magyar met Fidesz.
Het Fidesz-verleden is Magyars grootste kracht en valkuil tegelijk. De oppositieleider kent de partij waar hij meer dan twintig jaar deel van uitmaakte door en door. Zijn campagne draait dan ook om het blootleggen van de wijdverspreide corruptie binnen de regering en het economische wanbeleid van de laatste jaren.
Magyar belooft kiezers de democratie in Hongarije te herstellen en de banden met Brussel weer aan te halen in de hoop dat de EU-miljarden weer naar Boedapest zullen stromen. Hij reist door het hele land voor grote bijeenkomsten, soms wel vijf per dag.
Maar tegelijkertijd is het Fidesz-verleden een reden voor critici om Magyar te wantrouwen. Door Orbán wordt hij afgeschilderd als marionet van Brussel die Hongarije in de Oekraïneoorlog wil meeslepen en de grenzen voor vluchtelingen wil openstellen. Om die beschuldigingen het hoofd te bieden wijkt Magyar op zulke hete hangijzers nauwelijks van de Fidesz-lijn af.
Toch is alle hoop op verandering in Hongarije wel op hem gevestigd. Vrijwel de gehele oppositie schaart zich achter Tisza, dat ruim aan de leiding gaat in de meeste peilingen. "We stemmen niet voor Tisza, maar tegen Fidesz", zei een oud-parlementariër van de Hongaarse Groenen treffend. "Hongaren zouden op dit punt nog op een geit stemmen als die het tegen Orbán zou opnemen."
De weg naar het premierschap is ondanks de goede uitgangspositie nog lang. Magyar mag dan in de peilingen rekenen op de meeste stemmen, maar dat betekent nog niet dat hij de verkiezingen wint. In het Hongarije van Orbán zijn verkiezingen dan misschien wel vrij - je mag stemmen op wie je wil - maar zeker niet eerlijk.
Een van de slogans van Tisza, wat ook de naam van een Hongaarse rivier is, is Arad a Tisza (Tisza zal overstromen). Nooit in het Orbán-tijdperk was de uitgangspositie voor de Hongaarse oppositie zo goed. Nu is het afwachten of de overstroming sterk genoeg is om de Fidesz-dam te doen breken.
Source: Nu.nl algemeen