Maanmissie We kijken verlekkerd naar de maan, want daar zijn grondstoffen te vinden. Met name voor de VS is de maanmissie een opstap naar een Marsmissie. Gaat de EU zich daarin ook mengen, vraagt Taoufik Abou zich af.
‘Kijk”, zei ik tegen mijn vierjarige dochter. „De maan.” Een zilverwitte sikkel prikte in de heldere avondlucht. Mijn dochter reikte ernaar. „Ik wil hem! Zullen we hem opeten?”
Eerder die dag zagen we beelden van het Artemis II-project, de eerste bemande maanmissie in 50 jaar. We zagen lachende astronauten, knipperende dashboards, losse kabeltjes en we zagen de maan.
Taoufik Abou is strategisch EU-adviseur voor het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.
Na maanden van vertraging en technische problemen was het zover. Op 1 april kon Artemis II eindelijk gelanceerd worden. Op het moment van schrijven heeft de capsule de maan langs de achterkant gepasseerd.
„Soms moet je vragen om de maan!” zei ik tegen mijn kinderen.
Het was een citaat dat ik hoorde in de podcast Cafe Europa, over de Franse oud-president Charles de Gaulle. Begin jaren zestig zou hij het hebben gezegd. Zijn uitspraak beklijfde, hoewel ik niet precies kon uitleggen wat hij ermee bedoelde. Totdat ik in een bibliotheek een kinderboekje aantrof, over een mol die de maan wilde hebben. „Charles de Mol!” riep ik enthousiast. Mijn vrouw rolde met haar ogen, mijn kinderen riepen: „Ik wil hem!”
In het boek, Ik wil de maan van Jonathan Emmett, raakt een mol zo betoverd door de maan dat hij hem voor zichzelf wil hebben. Hij kruipt uit de grond en probeert de maan te pakken, op allerlei manieren. Eerst zwaait hij met een tak. Vervolgens beklimt hij een rots om dichter bij die mooie glanzende bol te komen. Ondertussen ontmoet hij verschillende dieren op zijn pad die hem raad geven en waarschuwen. Maar de mol blijft stug proberen, totdat hij uiteindelijk vanuit de top van een hoge boom naar beneden tuimelt. De maan kon hij natuurlijk niet grijpen, maar hij bereikte wel de top van de hoogste boom in het bos, welke mol kon hem dat nazeggen?
Stel je Charles de Gaulle voor als een mol in een Europees bos. Als president wilde hij dat Frankrijk onafhankelijker werd van de VS. Hij wilde ervoor zorgen dat Frankrijk met Europa als hefboom op gelijke voet kwam ten opzichte van de supermachten van die tijd: de Sovjet-Unie en de VS. De Gaulle trok Frankrijk terug uit de militaire tak van de NAVO, initieerde het Franse nucleaire programma en zorgde ervoor dat Frankrijk – na de Sovjet-Unie en VS – het derde land werd dat met een eigen raket een satelliet in een baan om de aarde bracht.
Met zijn eigengereide optreden ergerde hij niet alleen de Amerikanen, maar ook de Europese landen die zijn drang naar meer zelfstandigheid als onrealistisch en provocerend zagen. Sommige ambities kon Frankrijk niet alleen waarmaken, daar had het de rest van Europa bij nodig. Daarom werd Frankrijk een van de drijvende krachten achter het Europese ruimtevaartprogramma, de European Space Agency (ESA), met het hoofdkantoor in Noordwijk. En de ESA werd op haar beurt een van de drijvende krachten achter het Artemis II-project, waarvoor het onder andere de Europese servicemodule leverde.
Hoewel De Gaulle net als de mol de maan nooit zou bereiken, kunnen de Europese dieren van het bos blij zijn met De Gaulles eigenzinnige optreden en opgeblazen ambities. Nadat de VS bijvoorbeeld de levering van inlichtingen aan Oekraïne drastisch inperkten, beweerde Macron begin dit jaar dat Frankrijk twee derde van de inlichtingen aan Oekraïne leverde, veelal verkregen via eigen satellieten.Vorig jaar hoorden we zelfs een Nederlandse minister – Caspar Veldkamp, toen nog minister van Buitenlandse Zaken – zeggen dat we met zijn allen gaullisten zijn geworden. Dat een Nederlandse minister het woord ‘gaullist’ in de mond zou nemen, was tot enkele jaren geleden ondenkbaar.De noodzaak tot meer gaullisme wordt des te belangrijker omdat steeds meer aardbewoners verlekkerd naar de maan kijken, want daar zijn grondstoffen te vinden die iedereen wil hebben. En voor aardbewoners die al verder dromen, is de maan een belangrijke opstap naar een bemande Marsmissie, met name voor de VS.Terwijl de Amerikanen met een Europese servicemodule in een baan om de maan zweven, rest de vraag of Europa zelfstandig een missie moet kunnen volbrengen nu onze relatie met de VS verslechtert. De Europese Commissie denkt hier al hardop over na, getuige het Strategic Foresight Report dat onder auspiciën van Europese Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen is geschreven. Hierin spreekt de Commissie al over het mijnen van grondstoffen in de ruimte „te beginnen met de maan”. Durft de EU al verder te dromen?
Europaredacteuren praten je bij over de belangrijkste ontwikkelingen in de EU