De portretten van Cécile Kohler en Jacques Paris hangen op de gevel van de Franse Assemblée Nationale in Parijs.
Bijna vier jaar na wat een vakantie had moeten worden in Iran, keren de Franse literatuurdocent Cécile Kohler (40) en oud-wiskundedocent Jacques Paris (72) woensdag terug naar Frankrijk. Op 7 mei 2022 werd het stel op de laatste dag van hun reis opgepakt op verdenking van spionage. Sindsdien zaten ze vast, eerst ruim drie jaar in de zwaarbewaakte Evin-gevangenis, sinds november in de Franse ambassade in Teheran.
Maar een paar uur voor het door de Amerikaanse president Donald Trump gestelde ultimatum afliep – hij dreigde „de Iraanse beschaving te vernietigen” als het land niet akkoord ging met een staakt-het-vuren” – kwam plotseling het verlossende woord voor het docentenstel. Na maanden in de ambassade werden ze dinsdag per auto naar de grens met Azerbeidzjan gebracht. Vanuit Bakoe vlogen ze naar Parijs, waar ze woensdagochtend rond 09.00 uur ’s ochtends aankwamen.
Aan de vrijlating van het stel ging een intensief diplomatiek proces vooraf. Frankrijk betichtte Iran ervan burgers te arresteren om druk uit te oefenen en zo ‘gijzeldiplomatie’ te beoefenen en onderhandelde met Iran om Kohler en Paris vrij te krijgen. Die noodzaak werd nog groter toen de Evin-gevangenis waarin zij vastzaten tijdens de twaalfdaagse oorlog in juni vorig jaar werd gebombardeerd.
Het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken zei Teheran te hebben laten weten het Iraanse regime „persoonlijk verantwoordelijk te houden voor de veiligheid van de gijzelaars”, maar daarmee kreeg Parijs de docenten niet vrij. Teheran beschuldigde de twee daarna van spionage voor de Israëlische buitenlandse inlichtingendienst Mossad en legde ze in oktober gevangenisstraffen van twintig (Kohler) en zeventien jaar (Paris) op.
Maar dankzij een gevangenenruil mochten de twee afgelopen november de gevangenis verlaten. Ze leefden daarna onder huisarrest in de Franse ambassade en zouden het land uit mogen als een Iraanse vrouw die vorig jaar in Lyon werd gearresteerd op verdenking van het promoten van terrorisme op sociale media, Mahdieh Esfandiari, Frankrijk zou hebben verlaten.
Sinds het uitbreken van de oorlog in Iran zouden de Franse president Emmanuel Macron en zijn Iraanse evenknie Massoud Pezeshkian hier in directe telefoongesprekken over hebben gesproken, zo schrijft de Franse krant Le Monde. Een paar uur na de vrijlating van het stel op dinsdag werd ook het huisarrest van Esfandiari opgeheven. „Dit is een opluchting voor ons allemaal en natuurlijk ook voor hun families”, schreef Macron dinsdag op X.
Terugblikken, extra analyses en leestips bij de laatste uitzending van de podcast Wereldzaken.