Hoe voetbalt het Paris Saint-Germai van Luis Enrique? VI PRO ontleedt het strategische en tactische plan van de PSG-trainer in een longread waarin alle aspecten van de speelstijl uitgebreid aan bod komen.
Na een succesjaar met de eerste Champions League-titel voor Paris Saint-Germain, is het zaak om dat dit seizoen te continueren. PSG legde de basis voor een subtiel andere voetbalfilosofie waarin Luis Enrique zijn spelers op een andere manier uitvond. Ousmane Dembélé werd van een grillige vleugelaanvaller omgebouwd naar een spits met veel vrijheid. Verder was er veel ruimte voor technische spelers als Kvicha Kvaratskhelia, Vitinha en Desiré Doué.
Met die speelwijze was PSG bijna niet te stoppen vorig seizoen. Daarom was er alle aanleiding om te denken dat ze dit jaar, met nog wat extra toevoegingen, nóg beter zouden zijn. Toch leek dat lang niet helemaal de waarheid. PSG worstelde in de competitie met uitdager RC Lens, ligt al uit de beker en had de tussenronde van de Champions League nodig om door te stoten. Tijd om eens in de speelwijze van de Franse koploper te duiken.
'Dit was misschien wel onze beste uitwedstrijd van het seizoen. We hebben de tegenstander overvleugeld en gedomineerd', zei Luis Enrique afgelopen januari. 'Met deze mentaliteit zullen we er staan. Ik ben trots op de manier waarop we gespeeld hebben; we zijn een consistent team geworden.' Deze uitspraken volgden notabene na het verloren uitduel bij Sporting Portugal. Dat zegt genoeg over de manier waarop Luis Enrique naar zijn team kijkt. PSG had die wedstrijd 75% balbezit en meer kansen dan Sporting. De Spaanse trainer is blij zolang zijn team mét bal domineert en het spel bepaalt.
Dat doen zij volgens verschillende principes:
Een van de succesfactoren achter de speelwijze van PSG is het spelen zonder spits. Vorig seizoen vond Luis Enrique uit dat Dembélé de meest geschikte spits was voor zijn elftal. Toch wisselen de voorhoedespelers van PSG aan de lopende band voorin. Geregeld duiken ook Kvaratskhelia, Doué en Bradley Barcola als spits op.
Toch vult iedere speler de rol redelijk hetzelfde in: ze spelen allemaal niet als échte spits.
Meermaals duiken de aanvallers van PSG op in het middenveld en participeren ze al bij de eerste fase van de opbouw.
Tegenstanders worden op deze manier tot keuzes gedwongen. Veel centrale verdedigers vinden het niet fijn om door te dekken op een uitzakkende spits omdat ze hun positie dan ver moeten verlaten. Aan de andere kant betekent in positie blijven voor de centrale verdedigers dat PSG een vrije man op het veld heeft. 'Mijn doel is niet om een referentiepunt te geven aan de centrale verdedigers van de tegenstander. Ik wil dat ze schaduwen vangen. Als mijn nummer 9 overal en nergens is, stort hun hele verdedigingsplan in. We vallen niet aan met één speler, we vallen aan met ruimtes', aldus Luis Enrique over zijn strijdplan.
Luis Enrique houdt van controle. Dus wil hij ook zelf bepalen waar de ruimtes op het veld liggen.
Als PSG bepaalt waar zij ruimte creëren, wordt het makkelijker om te domineren in wedstrijden. Daarnaast heb je controle over de plekken waar je aan de bal komt. Dat is handig, zeker tegen teams die spelen zoals in het huidige voetbal vaak wordt gedaan.
Die ruimtes creëert PSG met heel veel lopen. Door veel te bewegen worden tegenstanders bijna gedwongen om met de spelers van PSG mee te lopen. Dat zorgt voor ruimtes op de plekken waar de speler van PSG net vandaan komt.
In bovenstaand voorbeeld rent Vitinha diep om de laatste lijn van Chelsea aan te vallen. Dat doet de Portugees niet alleen om zelf bereikt te worden, want vanuit de hoek waar de bal vandaan komt is dat een vrij onmogelijke pass. Wat het wel oplevert: Vitinha creëert hiermee ruimte op het middenveld voor medespelers.
Hierdoor valt PSG vervolgens in gigantische ruimtes aan en resulteert het uiteindelijk in een schot op de lat van Dembélé.
'Mijn droom is om twintig spelers te hebben, die overal kunnen spelen', zei Luis Enrique afgelopen weekend nog. 'Stel dat je de coach van de tegenstander bent en je de opstelling ziet. Hij zal geen idee hebben waar iedereen staat en zich afvragen hoe een speler iedere zone op het veld bestrijkt. Ik zal dat proberen na te streven.'
Luis Enrique is duidelijk fan van gevarieerde aanvalspatronen en spelers die multi-inzetbaar zijn. Hij is met Paris Saint-Germain inmiddels hard op weg. Laatst speelde Nuno Mendes (die vorig seizoen het hele jaar linksback gespeeld heeft) linksbuiten in de wedstrijd tegen OGC Nice. Warren Zaïre-Emery kwam door als middenvelder, maar speelt nu voornamelijk rechtsback. Doué wordt zowel op het middenveld als voorin gebruikt en de aanvallers wisselen constant van positie. Daarnaast spelen de middenvelders in de opbouw vaak ook nog als extra centrale verdediger.
Om zoveel van positie te wisselen heb je spelers nodig die op verschillende plekken, andere kwaliteiten tot uiting kunnen laten komen. Met de huidige selectie is Luis Enrique aardig op weg om dit te realiseren.
Luis Enrique hanteert een even simpele als complexe regel op het moment dat zijn elftal de bal verliest: 'Vorig seizoen waren we soms te afwachtend na balverlies. Dit seizoen is de regel simpel: als je de bal verliest, heb je drie seconden om hem terug te stelen of de tegenstander tot een fout te dwingen. We verdedigen niet door achteruit te lopen; we verdedigen door de ruimte van de tegenstander onmiddellijk te verstikken. Als je die drie seconden niet alles geeft, breng je het hele systeem in gevaar.'
Luis Enrique eist dat zijn spelers volle bak op de bal duiken wanneer zij hem verliezen. Dat moet collectief gebeuren. Iedereen die ook maar in de buurt is, moet op de bal duiken om snel weer aan te vallen.
Luis Enrique is snoeihard als het om deze reden draait. 'Ik accepteer geen passagiers in dit team. Vorig jaar hadden we momenten waarop de structuur brak omdat niet iedereen dezelfde defensieve taal sprak. Dit seizoen is het simpel: als je niet jaagt als we de bal verliezen, zit je de volgende wedstrijd naast me op de bank.'
Toch brengt het wel succes. PSG oogt extreem fit en is in staat om hele wedstrijden met volle energie tegenstanders onder druk te zetten.
Zoals zijn uitspraken al doen vermoeden, houdt Luis Enrique niet van passiviteit. Die lijn trekt hij in het verdedigen ook door. De Spanjaard houdt van hoog druk zetten, zo snel mogelijk weer offensief denken en tegenstanders verstikken. Dat doet PSG volgens verschillende principes:
Luis Enrique maakt het druk zetten voor zijn elftal niet erg gecompliceerd. PSG hanteert bij doeltrappen van tegenstanders een mandekking-structuur waarbij de Fransen over het hele veld dus een-tegen-een staan.
Koppel daar een zeer hoge dosis energie en agressiviteit aan in het druk zetten en je hebt een succesvolle formule. Spelers van PSG doen het druk zetten vrijwel altijd op sprintsnelheid en dwingen tegenstanders daarmee tot fouten.
In de Champions League staat geen ploeg minder passes van tegenstanders toe voor een defensieve actie volgt dan PSG (8). Daarnaast staat PSG ook bovenaan als het gaat om het aantal hoge veroveringen (126) en het aantal schoten (27) en doelpunten (6) die daaruit vallen. Het is Luis Enrique opnieuw gelukt om van dit PSG een pressingmachine te maken die zeer lastig te omzeilen is.
Om toernooien te winnen moet je als team ook kunnen 'lijden'. Dat is een van de redenen dat Real Madrid jarenlang in staat was om de Champions League te winnen. In het hedendaagse voetbal heb je nooit de volledige wedstrijd de controle, daar zijn tegenstanders te goed voor. Dat heeft Luis Enrique ook ingezien. 'Er wordt vaak gezegd dat mijn teams niet kunnen verdedigen in hun eigen strafschopgebied. Maar kijk naar dit seizoen; we zijn compacter dan ooit. We hebben geleerd om te lijden zonder de controle te verliezen. Een blok vormen is net zozeer een kunst als een driehoek vormen op het middenveld.'
Luis Enrique benoemt dat zijn elftal 'compacter dan ooit' is. Dat is terug te zien wanneer je de beelden van PSG dit seizoen bekijkt. In de fases dat de Franse koploper op eigen helft gedwongen wordt, zijn ze meer dan voldoende in staat om weinig kansen te incasseren.
Het belangrijkste voor Luis Enrique is dat de onderlinge afstanden kloppen. Voor hem mogen de afstanden nooit groter dan vijftien meter zijn. Dat betekent dat PSG vaak met veel spelers rond de bal staat om die in te sluiten. Deze kwaliteit zorgt ervoor dat PSG ook dit jaar weer een gooi naar de Champions League te doen.
Toch is PSG niet passief in laag blok. Het bijzondere aan dit team is dat zij ook op eigen helft tegenstanders dusdanig kunnen opjagen dat zij terug moeten en weer onder druk komen te staan.
Van achteruit zijn de spelers constant bezig om tegenstanders terug te dwingen. Hierdoor moeten tegenstanders vaak noodgedwongen de bal terugspelen en kunnen zij geen kansen creëren.
Bovenstaande situatie is een perfect voorbeeld van dit principe. De spitsen van PSG staan al klaar om voorwaarts te jagen, terwijl de bal daar nog niet eens is. Op het moment dat de bal nu terug wordt gespeeld, hebben de voorhoedespelers van PSG direct de kans om door te jagen en wellicht een lange bal af te dwingen.
PSG toont aan dat zij niet alleen vanuit eigen balbezit levensgevaarlijk zijn. In wedstrijden die om omschakelmomenten vragen zijn ze namelijk ook ijzersterk. Slechts drie ploegen in de Champions League hebben meer counters geplaatst dan Paris Saint-Germain (16). Met drie oorspronkelijke vleugelaanvallers voorin heeft de Franse ploeg meer dan voldoende snelheid om toe te slaan uit counters.
In de eindfase van de Champions League kan deze kwaliteit erg belangrijk zijn tegen ploegen die om en nabij het niveau van PSG hebben. Het zal voor Luis Enrique een geruststelling zijn dat zij ook in deze wedstrijden niet eendimensionaal zijn.
PSG is ook dit jaar weer een van de hoofdfavorieten voor de Champions League-eindzege. De ploeg van Luis Enrique is een van de meest attractieve teams van Europa en combineert dat met veel verschillende extra wapens. PSG is dit seizoen beter in compact verdedigen, weet hoe het counters moet plaatsen en is in staat om tegenstanders met balbezit te killen. Dat kan de Fransen in gelijkwaardige wedstrijden het voordeel geven.
Source: VI Nieuws