Synthesizers kunnen nogal complexe apparaten zijn, terwijl het pielen met knopjes en schuifjes zo’n kinderlijk plezier kan bieden. Dato ontwierp daarom een synth voor kinderen, en zet ze nog gewoon in Utrecht in elkaar.
is economieredacteur van de Volkskrant.
Het is alle hens aan dek bij Dato, want een YouTuber heeft een filmpje over het bedrijf gemaakt. Nu stromen de orders voor synthesizers en drumcomputers sneller binnen dan de kleine Utrechtse onderneming ze in elkaar kan schroeven. ‘De wachtlijst loopt op’, zegt medeoprichter Toon Welling (43). ‘We willen graag zo snel mogelijk leveren, dus we zijn wel een beetje aan het opschalen.’
Kennelijk werden veel kijkers enthousiast van het kinderlijke gemak waarmee muzikant David Hilowitz en zijn zoontje in het YouTube-filmpje dansbare elektronische muziek tevoorschijn toveren. Wat intuïtieve kleurrijke knoppen en schuifjes, meer hebben ze niet nodig om een goede portie gabber of acid house te maken. De apparaten zijn dan ook speciaal ontworpen voor kinderen vanaf drie jaar.
Nogal een contrast met de meeste synthesizers, die vaak bestaan uit een voor niet-ingewijden ondoorgrondelijke wirwar van knopjes en schuifjes. Welling pakt er een oude analoge Korg bij, een van de vele synths die hier rondslingeren. ‘Als je niet precies weet wat voltage controlled highpass filter cutoff frequency betekent, kan het zijn dat je niet aan de knop durft te draaien’, zegt hij. ‘En deze synthesizer is nog relatief eenvoudig.’
Toch kunnen ook sommige ervaren muzikanten de toegankelijke kinderinstrumenten van Dato niet laten liggen, merkt Welling. Al dan niet om ze aan te sluiten op andere apparatuur en zo alsnog op eindeloos veel manieren met het geluid te spelen. Als het om synthesizers gaat, heb je twee soorten mensen, verklaart hij met een knipoog: ‘Of je hebt er geen, of je hebt er een heleboel.’
De oorsprong van Dato ligt een dikke tien jaar geleden in Vechtclub XL, een Utrechtse broedplaats ‘voor creatief ondernemerschap’. Zowel Welling als de andere oprichter, David Menting (41), werkten er als eenpitter aan technische ontwerpklussen.
Menting, techneut als hij is, vond het heerlijk om tweedehands synthesizers te kopen en zo nodig te repareren. ‘Het is gewoon superleuk om ermee te pielen en aan die knoppen te draaien, om te ontdekken wat voor geluiden eruit komen.’
Zo dacht zijn 1-jarige zoontje er ook over, bleek toen Menting in de huiskamer weer eens met zo’n instrument zat te rommelen. ‘Hij vond het geweldig om op die knoppen te rammen. Maar op gegeven moment had hij een verkeerde te pakken en kwam er geen geluid meer uit. Toen was het klaar met de pret.’
Maar voor Menting was het wel duidelijk: die lol, die hij als 30-plusser met een 1-jarige kon delen, daar had hij iets te pakken. De volgende ochtend stapte hij op Toon Welling af – eerder al aangestoken door zijn enthousiasme voor synths – met de vraag: ‘Zullen wij samen een synthesizer ontwerpen?’ Een succesvolle crowdfundingactie via Kickstarter later verscheepte het piepjonge Dato in 2016 zijn eerste producten.
In de hoek begint een 3D-printer te piepen: weer een set plastic onderdelen klaar. De ruimte van Dato, op een Utrechts bedrijventerrein, ademt de sfeer van kantoortuin en klusgarage ineen. Met oude synthesizers op de bureaus, netjes geordende schroevendraaiers aan de wand en doorzichtige opbergdozen vol batterijen, verlengkabels en moeren in de wandkast.
Af en toe klinken er enigszins retro aandoende elektronische synthesizerklanken door de ruimte, als een net in elkaar gezet exemplaar wordt getest. Er wil er nog weleens een beginnen te zoemen, vaak moet er dan een schroefje wat vaster worden gedraaid.
Op een aantal onderdelen uit de 3D-printer na bestelt Dato onderdelen van ‘een stuk of tien’ toeleveranciers; de meeste in Nederland, al komt er ook wat uit China. Maar het in elkaar zetten van de producten gebeurt nog gewoon hier, in Utrecht.
Vorig jaar verkocht Dato zo’n 1.200 synthesizers. Met de drumcomputer erbij, die sinds dit jaar te koop is, verwacht het bedrijf dat het aantal bestellingen flink stijgt.
Dat één YouTuber de bedrijfsvoering van het bedrijf al danig op zijn kop kan zetten, zegt iets over de kleinschaligheid. Naast de twee oprichters is Dato in handen van ontwerper Quinten Swagerman (39), die vlak na de oprichting bij het bedrijf kwam. Verder hebben ze nog twee productiemedewerkers in dienst.
Wellicht zouden ze meer ambitie kunnen tonen, laat Menting zich ontvallen, door sneller op te schalen. ‘We zitten qua bestellingen altijd aan de bovenkant van onze verwachtingen. Misschien zijn we te voorzichtig.’
Het bedrijf zou de productie zelfs helemaal naar Vietnam of China kunnen verschuiven om de schaal te vergroten en de prijs te dempen – met 380 euro per stuk is wat ze hier maken niet goedkoop. Maar Menting voelt weinig voor het uit handen geven van het werk. Als klein bedrijf ben je flexibeler in het op- en afschakelen als je de productie in eigen hand houdt, zegt hij. ‘Bovendien zitten we liever zelf met onze handen en voeten in de klei dan dat we alleen nog maar met China aan het mailen en bellen zijn.’
Zelf sleutelen blijft toch het allerleukste. Stiekem genieten ze hier dan ook nog het meeste van het ontwikkelen van nieuwe producten. Ze hebben ook nog wel wat ideetjes. Toch dwingen ze zichzelf minstens een jaartje rustig aan te doen op dit vlak. Eerst maar eens de productie en verkoop van de nieuwe drumcomputer helemaal op rolletjes laten lopen.
Wel heeft Menting tegenwoordig minder tijd om met oude synthesizers in de weer te zijn, toch de hobby waarmee het begon. Gelukkig kan hij zijn lol op aan zijn eigen producten. Bij het testen van prototypes, bijvoorbeeld. ‘Voor je het weet ben je gewoon een kwartier aan het jammen en denk je: wacht, volgens mij waren we de plakvoetjes aan het testen.’
In deze wekelijkse rubriek vertellen ondernemers over hun bedrijf. Vandaag: Dato in Utrecht, opgericht in 2016, met vijf werknemers en een omzet van 375 duizend euro in 2025.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant