De vroegste titel in de geschiedenis van de Eredivisie tekent de dominantie van PSV in Nederland. De club loopt ver voor op concurrenten Ajax en Feyenoord, maar een Eindhovense hegemonie is de komende jaren geen zekerheid.
Daags voor de Champions League-wedstrijd tussen PSV en Bayern München eind januari werd PSV-icoon Willy van de Kerkhof gebeld door Dieter Hoeness, voormalig speler van Bayern. Hoeness had net de stand in de Eredivisie bekeken en was verbaasd.
"Hij vroeg me wat er met onze competitie aan de hand was", zegt Van de Kerkhof. "In Duitsland is hij door Bayern gewend dat een ploeg ver voor staat. 'Maar jullie competitie is toch spannend?', zei hij. Nou, dit jaar niet."
Ruim twee maanden na dat belletje heeft PSV de derde landstitel op rij binnen, met een voorsprong van zeventien punten op nummer twee Feyenoord. Daardoor kon de ploeg zich de afgelopen weken zelfs enkele zeperds veroorloven. Het illustreert de overmacht van PSV, dat - op de inzinking van vorig seizoen na - de afgelopen drie jaar heeft gedomineerd.
De cijfers spreken voor zich. PSV haalde in de afgelopen seizoenen 241 punten tegenover 206 bij Feyenoord en 182 bij Ajax. "Ajax en Feyenoord lopen mijlenver achter op PSV", zegt Stan Valckx, voormalig speler en technisch directeur van de Eindhovense club.
Dat verhaal is tweeledig. Enerzijds presteert de concurrentie al jaren onder niveau. Ajax heeft sinds de aanstelling van Peter Bosz bij PSV al vijf trainers versleten en - zeker dit seizoen - een selectie met veel middelmatige voetballers. En Feyenoord worstelt sinds het vertrek van Arne Slot twee jaar geleden, eerst onder Brian Priske en nu met trainer Robin van Persie.
Anderzijds gaat er bij PSV veel goed. De PSV-selectie is al jaren in balans en kwalitatief sterk met (voor Eredivisie-begrippen) topspelers als Ivan Perisic, Joey Veerman en Ismael Saibari. Trainer Peter Bosz laat zijn team bovendien aantrekkelijk voetbal spelen aan de hand van duidelijke spelpatronen.
Daar komt de drie-eenheid van Bosz, technisch directeur Earnest Stewart en algemeen directeur Marcel Brands bij. Zij werken nauw samen, zorgen voor continuïteit bij de club en blijven bovendien nog jaren aan PSV verbonden. "Dat drietal is zo belangrijk voor de club", zegt Valckx. "Zij brengen de rust die er bij Ajax en Feyenoord niet is."
Valckx was de technische man bij PSV tussen 2004 en 2008, toen de club vier keer op rij kampioen werd en de halve finales van de Champions League bereikte. "Wij haalden dankzij goede scouting Zuid-Amerikanen als keeper Gomes en verdediger Alex. Het beleid was goed, net als nu."
Ook buiten het veld gaat het PSV voor de wind. De club is de laatste jaren commercieel flink gegroeid. "Het team van Frans Janssen (commercieel directeur, red.) heeft de commerciële inkomsten van 22 miljoen naar 50 miljoen euro gebracht. Dat is heel belangrijk in het succes", zegt sportmarketeer Bob van Oosterhout.
Cruciaal is de steun vanuit Brainport Eindhoven. Dat is een samenwerking van allerlei grote Brabantse bedrijven, waaronder ASML en Philips, die PSV financieel steunen. Van Oosterhout: "Die samenwerking is uniek. De Brainport-regio zit enorm in de lift en PSV is de verbindende schakel tussen al die succesvolle Brabantse bedrijven."
Dezelfde eensgezindheid is te zien bij de besluitvorming rond het Philips Stadion. Waar het stadiondossier bij Feyenoord al twee decennia als een molensteen om de nek van de club hangt, pakte PSV wél door. Het Philips Stadion wordt de komende jaren uitgebreid naar minimaal 52.000 plaatsen en is in 2030 mogelijk het grootste van Nederland.
"PSV liep tegen grenzen aan", zegt Van Oosterhout. "De wachtlijsten voor supporters en sponsoren waren enorm. De uitbreiding is voor PSV financieel en commercieel heel belangrijk."
PSV is financieel gezond en kan aanzienlijk duurdere spelers halen dan de concurrentie. Toch zijn Ajax en Feyenoord financieel niet definitief afgeschud. In zekere zin is PSV in ongunstige seizoenen kampioen geworden, aangezien de nummer twee zich de voorbije jaren ook plaatste voor de Champions League en eveneens tientallen miljoenen euro's meepakte.
Een financiële voorsprong is voor een hegemonie cruciaal. Neem de periode tussen 1985 en 1992, waarin PSV zes van de zeven titels pakte én de Europacup I won. Die successen vielen niet los te zien van de financiële steun van hoofdsponsor Philips.
PSV kon toen Romário naar Nederland halen én shoppen bij directe concurrenten. Topspelers Ronald Koeman en Gerald Vanenburg kwamen over van Ajax en Ruud Gullit van Feyenoord.
Maar topspelers overnemen van concurrenten, wat Paris Saint-Germain en Bayern al jaren doen om hun dominantie in eigen land te continueren, kan PSV niet. "Dan zou PSV nu Anis Hadj Moussa, Mika Godts en Kees Smit moeten kopen", zegt Van de Kerkhof. "Dat gaat niet gebeuren."
PSV zal er komende zomer in eerste instantie zwakker op worden. Een Eredivisie-kampioen verliest doorgaans zijn beste spelers. Bouwen aan een elftal dat jaren kan domineren, kan door de aantrekkingskracht van kapitaalkrachtige buitenlandse topcompetities niet meer.
Het wordt cruciaal voor PSV om komende zomer de belangrijke spelers adequaat te vervangen. Maar wat als Saibari, Veerman en Sergiño Dest vertrekken, hun vervangers er niet direct staan en PSV geen kampioen wordt? Dat zou tientallen miljoenen kosten en betekenen dat PSV moet bezuinigen.
Zo kan het ondanks de voorsprong die PSV nu heeft snel omslaan. "Het fundament onder PSV vertoont nu geen enkel barstje", zegt Van Oosterhout. "Maar een Nederlandse topclub is een transitieclub. Een aantal jaar geleden werd Ajax het Bayern van Nederland genoemd, en kijk waar ze nu staan."
Source: Nu.nl algemeen