In Europa is nog geen tekort aan kerosine. Maar volgende maand, als het vakantieseizoen nadert, wordt het spannend als de Straat van Hormuz dicht blijft. Moeten vakantiegangers vrezen voor hun trip? Of voor hun portemonnee?
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
Waar vakantie normaal gesproken de stress van het dagelijks bestaan even verdoezelt, dreigt het komende zomerseizoen voor reizigers juist een bron van spanning te worden. Zo zal het vooral voelen voor Nederlanders die een reis gepland hebben richting Zuidoost-Azië. Deze regio is sterk afhankelijk van kerosine uit de Golfregio, de situatie wordt daar het snelst nijpend.
Zo vreest Air France-KLM volgens de Financial Times voor brandstoftekorten op bepaalde bestemmingen in deze regio. Topman Carsten Spohr van het Duitse Lufthansa zei in de Frankfurter Allgemeine de eerste tekenen te zien dat vluchtschema’s van zijn bedrijf hier in de soep lopen als de tekorten aanhouden. Ook budgetvlieger Ryanair, vooral in Europa actief, hees vorige week de stormbal en waarschuwde vluchten te schrappen als de brandstofvoorziening niet snel weer op gang komt.
Op het eerste gezicht is de afname van de kerosineproductie niet eens zo groot: in maart was sprake van een daling met 7 procent, oftewel 600 duizend vaten per dag. Dat lijkt mee te vallen, zeker omdat ook de vraag naar kerosine met 400 duizend vaten is gedaald. Dit komt vooral doordat grote maatschappijen als Emirates en Qatar Airways veel van hun vluchten noodgedwongen hebben geschrapt vanwege het oorlogsgeweld in de regio.
Dat het relatief beperkte brandstoftekort toch tot grote problemen leidt, komt onder meer doordat de productie richting de zomermaanden gewoonlijk juist wordt opgevoerd. Het gat dreigt dus groter te worden de komende maanden.
Het gevolg: forse prijsstijgingen. Dat reizigers dit nog maar beperkt voelen, komt doordat veel Europese maatschappijen hun kerosineprijs hebben vastgelegd voor een langere periode. De werkelijke extra kosten van een ticket voor een trans-Atlantische vlucht liggen volgens de Zweedse maatschappij SAS nu al op 300 dollar per stoel.
In Azië voelen reizigers de gevolgen nu al: de grootste budgetmaatschappij van de regio, AirAsia X, zag zijn brandstofkosten naar eigen zeggen verdubbelen en verhoogde maandag sommige ticketprijzen met 40 procent. Ook schrapt het bedrijf onrendabele routes en worden brandstoftoeslagen met een vijfde verhoogd.
In Italië waarschuwden diverse kleine vliegvelden als die van Milaan, Bologna en Venetië voor tekorten. De rest van Europa krijgt vanaf volgende maand mogelijk te maken met tekorten, verwacht energieconsultant Sparta Commodities. Hoewel raffinaderijen hier op volle kracht draaien voor de productie van kerosine, kunnen ze het verlies van productie uit de Golfregio niet compenseren, aldus analist Philip Jones-Lux van Sparta tegenover Bloomberg.
De tekorten worden mogelijk nog nijpender nu diverse kerosineschepen uit India (na het Midden-Oosten nu Europa’s belangrijkste leverancier van vliegtuigbrandstof) de steven hebben gewend en in plaats van naar Europa nu richting Azië varen, waar hogere prijzen worden geboden. Afgelopen paasweekend kwam het voorlopig laatste kerosineschip uit de Golf aan in Rotterdam.
Wat precies de gevolgen zijn, is nog niet duidelijk. Barin, de belangenbehartiger van luchtvaartmaatschappijen op Schiphol, stelde afgelopen weekend dat intercontinentale vluchten als eerste zullen sneuvelen. KLM was maandag niet bereikbaar voor het beantwoorden van vragen.
Of veel reizen komende zomer uitvallen, is nog niet duidelijk. De kans bestaat dat er een toeslag moet worden betaald. Hieraan zijn volgens reisorganisatie ANVR wel voorwaarden verbonden. Een pakketreis mag maximaal 8 procent duurder worden, maar dan moet de verhoging minstens twintig dagen voor vertrek worden gemeld. Boven dit percentage kan de reiziger die weigeren. In dat geval kan de touroperator de reis annuleren en krijgt de vakantieganger zijn geld terug. Als de organisator de reis niet afzegt, gelden de oorspronkelijke tarieven.
Overigens moeten niet alleen luchtreizigers zich zorgen maken over eventuele brandstoftoeslagen: ook trips per touringcar en ferry kunnen duurder worden, vanwege de sterk gestegen dieselprijs.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant