Sandra Beckerman van de SP gaat achter de katheder staan, dinsdag in de Tweede Kamer. „Goeiemiddag”, zegt ze. „Ik ben vandaag jarig…” Iedereen lacht, er wordt geroffeld op de bankjes. Als cadeau, gaat ze door, wil ze géén felicitaties. Ze wil steun voor een debat over het NOS-bericht dat er nog minstens zeven mega-datacenters bij komen in Nederland.
Elke dinsdagmiddag, van vier tot vijf, kunnen Kamerleden debatten aanvragen over iets wat in het nieuws is. Ze moeten dan wel als eerste over dat nieuws een e-mail hebben gestuurd naar de griffie van de Tweede Kamer. En dus moet je altijd opletten, zegt Laura Bromet van Progressief Nederland, in het café bij de ingang. „Soms heb je geluk, als je ’s nachts van een feestje komt en een krant heeft net iets gepubliceerd.”
Maar dan ben je er nog niet. Voor een debat dat snel wordt gehouden, in de grote zaal, moeten Kamerleden op zoek naar een meerderheid en vanaf de tribune zie ik hoe moeilijk dat vooral is voor de kleinere partijen. Toch staan Denk, de Partij voor de Dieren, de SP en Volt er bijna elke dinsdag, en ook altijd wel twee of drie, soms zelfs vier Kamerleden van de Groep Markuszower. Je laat ermee aan kiezers zien wat jij belangrijk vindt. En als het lukt, ben jíj de eerste spreker in het debat en kun je als eerste moties indienen. „In het politieke spelletjes-gedoe”, zegt Bromet, „telt dat.”
In een democratie draait het ook om luisteren naar de minderheid en daarom geldt in de Tweede Kamer de regel dat je een debat ook op de agenda kunt krijgen als er dertig Kamerleden zijn die jouw verzoek steunen. Dat debat komt dan op de ‘dertigledenlijst’ te staan, het is dé manier om na een aanvraag met opgeheven hoofd van de katheder terug te lopen naar je bankje.
Elke week komen er wel een paar bij op die lijst, op de dag van Beckermans verjaardag zijn het er vier. Alleen: die debatten worden bijna nooit gehouden. Het laatste ‘dertigledendebat’, over de rechten van kwetsbare kinderen, was in maart vorig jaar. Dat de lijst niet overstroomt, komt door de regel dat Kamerleden hun aanvraag na drie maanden moeten verlengen, wat lang niet iedereen doet. Dat verlengen kan ook maar twee keer. Zomaar wat debatten die daardoor van de lijst zijn afgevallen: over ‘het Nationaal onderzoek moslimdiscriminatie’, aangevraagd door Denk, over ‘activisme bij de NPO’, een verzoek van BBB, over ‘de hoge tandartskosten’, van de SP.
En dus gebruikt Sandra Beckerman haar verjaardag om steun te krijgen van een meerderheid in de Tweede Kamer, voor een ‘gewoon’ debat over de datacenters. In de lacherige sfeer die ineens ontstaat, zegt FVD’er Peter van Duijvenvoorde bij de interruptiemicrofoon zelfs ‘jij’ tegen Beckerman – de regel is dat je ‘u’ zegt. Omdat ze jarig is, steunt hij haar verzoek. Ingrid Michon van de VVD noemt zichzelf de „party pooper”, zij is tegen. Dat er toch een meerderheid is, komt door CDA’er Harmen Krul. Hij zegt: „Én gefeliciteerd, én steun.”
De vrouw van SP-leider Jimmy Dijk is ook jarig. „Probeer het gewoon”, had Beckerman tegen hem gezegd. Maar het helpt niet, er is te weinig steun voor een debat over de oplopende inflatie.
Dijk geeft niet op, zegt hij van achter de katheder: hij zal er élke week om komen vragen. „Dus dan weten jullie dat.”
Petra de Koning doet elke dinsdag verslag over de Haagse politiek (p.dekoning@nrc.nl)
Begin de dag met de belangrijkste politieke ontwikkelingen uit Den Haag