De Zitting In de drugswereld is het gemakzuchtig geld verdienen, zegt het OM. Vader en zoon waren wellicht tussenhandelaren. Toch waren het hun gokfeesten – met dure auto’s, waar „schaars geklede dames” uit stapten – die een inval uitlokten.
Grote Ed (61) en kleine Ed (31), handelaren in gebruikte auto’s – en nog zo wat. En precies daarover gaat het vandaag in de rechtbank Midden-Nederland. Althans, voor zover de twee mannen zich de details herinneren. De inval in hun autobedrijf in 2022 weten ze nog. En het halve jaar voorarrest ook. Maar nu worden vader en zoon gedetailleerd bevraagd over wat precies op welke plek in de garage stond of lag. En hoe het systeemplafond eruitzag waarop een wapen werd gevonden.
De twee geven niettemin bereidwillig antwoord op alle vragen. Behalve die over de gesprekken uit hun cryptotelefoons, „op advies van de advocaat”. Daaruit doemt een beeld op van twee tussenhandelaren in kilo’s soft- en harddrugs. Die in hun chats elkaar „zoon”, dan wel „pa” of „ouwe” noemden.
Dat ze nu praten, wil niet zeggen dat ze schuld bekennen. De gevonden drugs, onder meer in een verborgen ruimte van hun gedeelde auto, vormen het bewijs. Maar ook de versleutelde berichten tussen beiden wegen zwaar. Daarin bespreken ze cocaïne uit Bolivia (‘boli’), Colombia (‘colo’), testresultaten van samples en gewenste prijzen. Dat in een gevonden tas met drugs ook een medicijndoosje op naam van kleine Ed zat, maakt ontkennen moeilijk.
Toch proberen ze dat. Misschien heeft een corrupte agent het doosje erin laten vallen, suggereert Ed jr. Hij mist immers ook een ‘dure zonnebril’ en een jas uit de auto. De twee beweren dat de stash aan de vórige eigenaar toebehoorde, die hun de auto verkocht vanwege een naderende detentie.
Hun garagebedrijf werd destijds door de burgemeester gesloten en niet meer heropend. De politie was getipt. ’s Avonds stond de parking vol met dure auto’s, waar „schaars geklede dames” uit stapten. Ook hingen er wel héél veel camera’s. Er zou sprake zijn van gokken en luxe feesten. De kentekens bleken aan ‘bekende gokkers’ toe te behoren, uit het hele land. En er waren geruchten over drugshandel.
Maar volgens vader en zoon ging het om „vriendschappelijk” pokeren, waarbij een tientje inleg volstond. Ze waren hooguit gastheer – een ander deed de organisatie. Die is verhoord, maar niet vervolgd. Waarom zij dan wel? Op de zitting houdt het duo het bij bagatelliseren, ontkennen, wijzen naar anderen van wie het hen „niet zou verbazen” als die (wel) in de drugs zitten. Grote Ed presenteert zich als voormalig koopman die handelt in „kansen” – of het nou auto’s zijn, jassen of shampoo.
Het OM berekent de overschrijding van de wettelijk verplichte redelijke termijn waarbinnen de twee vervolgd moesten worden op respectievelijk een jaar en op zeven maanden. Dan resteert een eis van 26 maanden celstraf en een boete-eis van 2.600 euro. Voor Ed jr. komt de eis voor de twee wapens inclusief korting uit op honderd uur werkstraf en 6.600 euro boete. En voor de drugshandel op 55 maanden cel en 6.500 euro boete.
Volgens de officier is dat alles „een koopje, gezien alles wat er buiten beschouwing is gelaten”. Het tweetal behoort volgens het OM tot een „parallelle wereld” die „onder de radar” voor de logistiek van „zeer schadelijke” hard- en softdrugs zorgen. En zo „gemakzuchtig” geld verdienden.
De advocaat van Ed jr. bepleit vrijspraak. Het bewijs uit de Encrochat-chatgesprekken is met Franse hulp verkregen. „De verdediging kan niet controleren hoe het is vastgelegd of verwerkt. Het is niet reproduceerbaar of controleerbaar.” Daarmee is dit geen eerlijk proces.
Met belastinggegevens laat de advocaat zien dat jaarlijks zo’n vierhonderd auto’s werden verhandeld. De garage was dus géén dekmantel, maar boekte tonnen legitieme omzet. Dat een eigenaar juridisch verantwoordelijk is voor alles wat in diens auto wordt aangetroffen, kan niet gelden voor een professionele autohandelaar, meent hij. Die stash kan wel degelijk aan de vorige eigenaar hebben toebehoord.
De rechtbank acht het tweetal een maand later schuldig en veroordeelt beiden tot dertig maanden cel, waarvan tien voorwaardelijk, met aftrek van de tien maanden voorarrest. Daardoor blijven netto tien maanden cel over.
Niet álles kon bewezen worden en de berechting is te lang uitgesteld. Hoewel geëist, worden er geen boetes opgelegd. Dat wordt niet gemotiveerd. Als de zitting wel tijdig was geweest, was de straf volgens de rechtbank zes maanden hoger geweest.
De rechtbank vindt dat vertrouwd mag worden op de door Frankrijk ontcijferde cryptotelefoons. Nederlandse regels zijn daarom niet van toepassing. De rechtbank gaat ook akkoord met de uitleg van het versluierde taalgebruik in de berichten, die bovendien klopt met wat de rechters in eerdere drugszaken opstaken over drugsjargon.
Zoon Ed wordt gedeeltelijk vrijgesproken van in- en export van drugs omdat het bewijs niet sterk genoeg is. Over het gevonden wapen oordeelt de rechtbank dat diens uitleg onaannemelijk is. „Het kan niet anders zijn dan dat de verdachte [zich] bewust was van de aanwezigheid van het vuurwapen.” En zonder hun bijdrage was het „niet mogelijk geweest om aldaar in deze vorm op professionele wijze pokeravonden te organiseren”.
De rechtbank noemt de feiten ernstig en ondermijnend. Vader Ed wordt van wapenbezit vrijgesproken. Het is onvoldoende zeker dat hij wist wat in het systeemplafond was verstopt.
In deze rubriek beschrijven verslaggevers elke week een rechtszaak.