Op Instagram presenteert Sandro Castro, kleinzoon van Fidel, zich als absurdistische playboy-vampier. Met zijn kolderieke filmpjes deelt hij tegelijkertijd speldenprikken uit aan de Cubaanse regering. ‘De meeste Cubanen willen liever kapitalisme.’
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
De Amerikaanse president Donald Trump klopt aan bij het appartement van Sandro Castro in Havana. Snel fatsoeneert de Trump-imitator nog even zijn wilde pruik. Dan doet de kleinzoon van Fidel Castro de deur open. ‘I want you’, zegt Trump. ‘Ik wil met jou zaken doen. Want ik wil Cuba kopen.’
Zo begint een recente sketch van Cuba’s meest verrassende influencer. De 30-jarige Sandro is een zoon van Alexis Castro Soto del Valle, een van de zeven kinderen van drie verschillende vrouwen die zijn erkend door Fidel Castro, de grondlegger van het communistische Cuba. Op Instagram heeft de jonge Castro met zijn absurdistische sketches bijna 160 duizend volgers.
A post shared by Sandro Castro (@sandro_castrox)
Voor wie de lat niet al te hoog legt, valt er best wat te genieten in het bizarre universumpje dat Castro online heeft gecreëerd. Hij presenteert zichzelf als een vampier (of zoals hij zegt ‘vampirach’) die zijn dagen slijt met het drinken van het Cubaanse bier Cristal (door hem liefkozend ‘cristach’ genoemd). Het online-theater houdt het midden tussen vrolijke clownerij en de strapatsen van een verveelde playboy uit de Cubaanse elite.
Tegelijkertijd zoekt de influencer voorzichtig naar de grenzen van het privilege dat hij dankzij zijn beroemde achternaam geniet in Cuba. Af en toe deelt de kolderieke vampier speldenprikken uit aan de regerende Communistische Partij. Zijn video’s spelen zich geregeld af in ‘Apagonia’, een woordspeling op apagon, dat stroomstoring betekent. Hij rijdt in het donker rond als chauffeur van een fietstaxi, klagend over de penibele situatie. ‘Er is zelfs geen geld om een cristach te kopen.’
Na de ontvoering van de Venezolaanse president Nicolás Maduro door de Amerikanen, begin januari, grapt hij op Instagram: ‘Voor wie de 50 miljoen dollar heeft opgestreken (die de VS op het hoofd van Maduro hadden staan, red.): stuur me een berichtje.’ Soms doet hij aan zelfcensuur, deze video verwijdert hij later.
Nu Trump Cuba heeft afgesneden van Venezolaanse en Mexicaanse olie en zijn Cubaans-Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio openlijk spreekt over een regimewisseling, duikt plots ook een oranje geschminkte Trump op in Castro’s sketches. Op een Chinese elektrische driewieler geeft de kleinzoon van Fidel de Amerikaanse president een rondleiding over het eiland.
In weer een ander filmpje speelt hij een potje domino met vrienden wanneer zijn telefoonscherm oplicht: Marco Rubio belt. ‘Nu even niet, Marquito’, zegt Castro en klikt hem weg. Het is een verwijzing naar berichtgeving in Amerikaanse media over gesprekken die zouden plaatsvinden tussen Rubio en een ander Castro-kleinkind: Raúl Rodríguez Castro, de kleinzoon van Fidels broer Raúl.
Dezer dagen verruilt Sandro Castro de speldenprikken voor expliciete kritiek. Aan het begin van de paasweek ontvangt hij in zijn appartement een verslaggever van de Amerikaanse zender CNN. ‘De meeste Cubanen verkiezen het kapitalisme boven het socialisme’, zegt hij. Ook laat hij zich negatief uit over president Miguel Díaz-Canel, sinds 2019 de opvolger van Raúl Castro. ‘Nee, ik denk niet dat hij goed werk verricht. Hij heeft heel veel dingen nagelaten die hij lang geleden al had moeten doen. Daarvan ondervinden we nu de gevolgen.’
Castro noemt geen concrete voorbeelden van Díaz-Canels fouten, maar doelt vermoedelijk op de trage economische hervormingen op het staatsgeleide eiland. Hijzelf lijkt desondanks succes te hebben als uitbater van een bar en nachtclub in Havana.
In de afgelopen tien jaar heeft de socialistische regering de economische teugels iets laten vieren door een beperkt aantal vrije beroepen en zelfstandige ondernemingen toe te staan binnen de staatseconomie. De (bureaucratische) obstakels voor Cubaanse ondernemers blijven groot, toch zijn veel restaurants en winkels in Cuba inmiddels in private handen. De producten die ze verkopen zijn voor de meeste Cubanen echter onbetaalbaar.
De CNN-journalist merkt in zijn reportage op dat Castro’s appartement de enige verlichte woning in de buurt is. Onder andere vanwege het Amerikaanse olie-embargo kampt het eiland met dagelijkse stroomuitval. Castro legt uit dat hij een thuisbatterij heeft, een apparaat dat geliefd is onder Cubanen die het zich kunnen veroorloven, bijvoorbeeld dankzij familieleden die vanuit de VS dollars opsturen.
Of zijn revolutionaire opa blij zou zijn met zo’n kleinkind, vraagt de journalist. ‘Hij was een man met principes, maar hij respecteerde ook mensen die anders dachten’, zegt de jonge Castro. En heus, zijn achternaam levert hem geen voordeel op, stelt hij. ‘Voor mij is het leven ook een strijd, net als voor alle Cubanen.’
Het feit dat hij zich laat interviewen door CNN bevestigt het tegendeel. Kleinzoon Castro is zich terdege bewust van de vrijheid die zijn naam hem geeft, om de grappenmaker uit te hangen op Instagram, maar ook om (lichte) kritiek te uiten. Andere kritische Cubanen zitten in de cel, hij mag – vooralsnog – zijn gang gaan.
Toch stuit het ontluikende activisme van de Castro-telg bij tegenstanders van het Cubaanse regime vooral op hoongelach. Het oppositiemedium Martí Noticias, gevestigd in Miami, maakt gehakt van zijn CNN-optreden. Hoe durft deze Castro zichzelf te vergelijken met gewone Cubanen, vraagt de presentator zich af. ‘In zijn kroeg kost een biertje 500 peso.’ Omgerekend ongeveer een dollar, terwijl de gemiddelde Cubaan niet meer dan een paar dollar per dag verdient.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant