Home

Het roulerend EU-logo is een hele eer, maar ook een mijnenveld van nationale clichés

nieuwsbriefEuropa

Europa Met de Cyprioot die zijn logo nu bij elke bijeenkomst van Europese leiders tegenkomt.

European Union flags and the European Cyprus Presidency of the Council of the European Union logo are seen in Brussels, Belgium, on March 24, 2026. (Photo by JPix/NurPhoto)

Een minder besproken gevolg van de oorlog in en rond Iran, is de logistieke verstoring van het Cypriotisch voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie. Elk half jaar neemt een van de 27 lidstaten de taak op zich om de vergaderingen tussen de nationale regeringen te organiseren. Het land kiest prioriteiten, stelt doelen, wil aan het einde van dat halve jaar het liefst concrete resultaten hebben, knopen doorgehakt op nieuwe wetten. Ministers en regeringsleiders worden in het gastland uitgenodigd voor vergaderingen. In het geval van Cyprus, dat in januari overnam, werd dat even lastig: de Britse luchtmachtbasis op het strategisch gelegen eiland werd doelwit van vermoedelijk Iraanse drones, waarop vluchten naar het eiland werden gestaakt en voor de zekerheid de bijeenkomsten met ministers werden afgelast.

Goed, op Cyprus merk je niet zoveel van die onrust hoor, vertelt Marios Kouroufexis (41) aan de telefoon. Binnenkort komen de regeringsleiders gewoon weer naar Cyprus voor een vergadering. Hij werkt als zelfstandig ontwerper en heeft het Cypriotisch voorzitterschap nu als opdrachtgever. Met elk voorzitterschap komt een logo en hij heeft die ontworpen.

Dat logo is het beeldmerk van een voorzitterschap, en is een half jaar lang is het vergezeld van de Europese vlag te zien op achtergrondschermen in persconferenties, op banieren, posters, vlaggen, mokken, linnen tasjes, opschrijfboekjes, aanplakbiljetten op institutionele gebouwen.

Toen Kouroufexis het logo voor het eerst in het wild zag, op een groot billboard in Nicosia, heeft hij zeker een foto genomen. Heel veel zelfs. Het is best een eer, vindt hij.

Het begon zo. Kouroufexis zit in een pool van het persbureau van de overheid en die schreef eind 2024 een besloten competitie uit. De ontwerpers kregen een briefing, waarbij de Cyprioten uiteenzetten wat hun prioriteiten zouden zijn bij het voorzitterschap. En vooral: welke waarden ze gingen uitdragen met het logo. Dat wordt niet vanuit de EU bepaald, vertelt de ontwerper, dat mag een land zelf weten.

De ontwerpers kregen te horen: wij, Cyprus, willen de nadruk leggen op Europese eenheid, op onze gedeelde toekomst en op groene energie. Dat kon eventueel verwerkt worden in het ontwerp. De enige concrete inhoudelijke eis was dat de cultuur en geschiedenis van Cyprus een rol moesten krijgen in het ontwerp.

Dat zie je vaker, in meer en mindere mate van overgave. Spanje koos eenvoudig voor de vlaggenkleuren en de Spaanse taal, Hongarije voor de Rubiks kubus (want die is uitgevonden door een Hongaar, maar misschien zegt het ook iets over de moeilijk oplosbare puzzel die Orbáns houding in de EU vormt), en Polen nodigde voor 2025 een ontwerper uit die het beeldmerk van de Poolse vakbond Solidarność ontwierp, die zich in de jaren tachtig verzette tegen het communistische regime.

Ter voorbereiding was Kouroufexis al naar het archeologische Cyprus Museum in Nicosia voor inspiratie geweest. Hij trof er oude vazen, sculpturen. Maar, vertelt hij, toen hij die briefing had en hoorde over Europese eenheid, dacht hij: Lefkara-kant.

Dat is Cypriotisch erfgoed, zelfs Unesco-erfgoed. Een bloem- of sterachtig borduurwerk, waarvan (hier zit de boodschap over Europese eenheid) elke draad an sich niet ver komt, maar samen vormen ze een sterk en samenhangend geheel. In het logo van Kouroufexis is het borduurwerk verworden tot een geel-koperkleurige ster of zon, bestaand uit 27 stukjes – één voor elke lidstaat.

De kleuren van de begeleidende letters (CY 2026 .EU) zijn blauw, naar de Cypriotische zee en de Europese vlag, en groen, van de olijftakken op de Cypriotische vlag. Het schreefloze en (smaken verschillen) niet heel aansprekende lettertype, koos hij vanwege de leesbaarheid.

De nationale identiteiten worden soms haast clichématig eenduidig verwerkt in de logo’s, en dat leverde een keer problemen op. De Britten wezen in 1998 dertig kinderen aan voor het ontwerp, die in paren voor elk EU-land één ster maakten. De ster die een Brits kind met een Italiaans kind maakte leverde een relletje op, omdat Italië het stigmatiserend vond dat er pizza op de ster stond. De toelichting van Matthew en Axel, de twee kinderen, bij de BBC: Eerst hadden ze de ondergang van Pompeii afgebeeld, met de uitbarstende Vesuvius. „Maar we houden allebei van pizza dus hebben we onze ster als een pizza gemaakt.” De sterren waren ook op stropdas verkrijgbaar, toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw droeg ‘m tijdens een vergadering.

Leestips Verder in Europa

Schrijf je in voor de nieuwsbrief NRC Europa

Europaredacteuren praten je bij over de belangrijkste ontwikkelingen in de EU

Europese Unie

Lees meer

Source: NRC

Previous

Next