Iran en de VS zoeken nog altijd naar een vermist bemanningslid van een vrijdag door Iran neergehaalde F-15. Iran haalde vrijdag ook nog een tweede Amerikaans gevechtsvliegtuig neer, van het type A-10.
Israël meldde afgelopen nacht dat vanuit Iran opnieuw raketten zijn afgevuurd. Ook de Iraanse hoofdstad Teheran kreeg zware aanvallen te verduren, aldus ooggetuigen. Israël bombardeerde doelen in de Libanese hoofdstad Beiroet.
Een containerschip dat vaart onder de Maltese vlag maar eigendom is van het Franse CMA CGM, is donderdag door de Straat van Hormuz gevaren.
De VN-Veiligheidsraad buigt zich naar verwachting pas volgende week over een resolutie over het hervatten van het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz. Dat meldt persbureau Reuters op gezag van betrokken diplomaten. De stemming zou aanvankelijk deze week plaatsvinden, maar de oorspronkelijke resolutie van Bahrein stuitte op weerstand van meerdere leden van de Veiligheidsraad.
Een eerdere versie van de resolutie zou landen hebben toegestaan om ‘alle noodzakelijke maatregelen’ te nemen om ‘de doorvaart door de Straat van Hormuz veilig te stellen’ en te voorkomen dat de cruciale zeestraat geblokkeerd wordt. China, Rusland en Frankrijk, die allen over een veto beschikken, hadden daar bezwaren tegen.
De tekst van de nieuwste versie, in bezit van persbureau AP, is afgezwakt. Daarin staat dat enkel defensieve, geen offensieve, actie toegestaan is om de veilige doorvaart te garanderen. Iran heeft de Straat van Hormuz al weken grotendeels geblokkeerd. Normaliter gaat een vijfde van alle olie en vloeibaar aardgas (lng) ter wereld door de nauwe zeestraat.
Thom Canters
Iran en de Verenigde Staten zoeken beide in het zuidwesten van Iran nog altijd naar een bemanningslid van de F-15 die vrijdag uit de lucht zou zijn geschoten. De plaatsvervangend gouverneur van de Iraanse provincie Kohgiluyeh en Boyer-Ahmad laat volgens de BBC aan Iraanse media weten dat 'de politie, veiligheidsdiensten en inwoners in de regio proberen de piloot te identificeren'.
De plaatsvervangend gouverneur van de provincie vlak bij de Perzische Golf spreekt tegenover persbureau Fars van 'grootschalige inspanningen' om de piloot te vinden. Volgens CNN heeft hij zelfs een premie van omgerekend 76.000 dollar (bijna 66.000 euro) uitgeloofd voor Iraniërs die de 'criminele Amerikaanse piloot' levend bij de Iraanse autoriteiten brengen.
Amerikaanse media meldden eerder op basis van bronnen binnen het Pentagon dat ook de VS massaal naar het vermiste bemanningslid zoekt. Het andere bemanningslid van het gevechtsvliegtuig is volgens Amerikaanse media gered.
The Washington Post stelt dat dit 'het gevaarlijkste moment voor Amerikaanse troepen tot nu toe is' in de oorlog in het Midden-Oosten. Het gebeurde in de afgelopen weken nog niet eerder dat een bemand Amerikaans vliegtuig boven vijandelijk gebied werd neergeschoten, schrijft de krant.
ANP/Redactie
Meerdere landen in het Midden-Oosten melden in de nacht van vrijdag op zaterdag opnieuw aanvallen over en weer. Israël laat weten dat er vanuit Iran raketten zijn afgevuurd op het land. Dat gebeurde de afgelopen weken vrijwel dagelijks. Het Israëlische leger liet zaterdagochtend vroeg weten doelen in de Libanese hoofdstad Beiroet aan te vallen. Journalisten van persbureau AFP meldden daar explosies.
In de Syrische hoofdstad Damascus klonken eveneens explosies. Volgens de Syrische staatstelevisie waren die het gevolg van de Israëlische luchtverdediging die reageerde op de Iraanse raketten.
Golfstaat Bahrein meldde eerder in de nacht dat vier mensen gewond raakten door brokstukken van een onderschepte drone, meldt Al Jazeera. Ook huizen raakten daarbij beschadigd.
ANP
De Iraanse hoofdstad Teheran is vrijdagavond opnieuw doelwit van zware aanvallen. Zowel het noorden als het westen van de stad is volgens ooggetuigen opgeschrikt door felle ontploffingen.
De explosies in het noorden van Teheran hebben volledige gebouwen doen schudden, melden bewoners. Mensen zijn in paniek de straat op gevlucht. Lokale media melden dat er vooral doelwitten in de welvarende wijk Niavaran zijn aangevallen.
Ooggetuigen melden dat er 'overal rook' te zien is en dat de hulpdiensten met verschillende voertuigen ter plaatse zijn gekomen. De officiële Iraanse instanties hebben nog geen mededelingen gedaan.
Het Israëlische leger had eerder op de dag al 'grootschalige aanvallen' aangekondigd op 'infrastructuur van het Iraanse regime in Teheran'.
Belga
Twee helikopters die vrijdag betrokken waren bij de zoek- en reddingsactie naar piloten van een neergehaalde F-15 van de Amerikaanse luchtmacht, zijn getroffen door Iraans vuur, meldden Amerikaanse media. De bemanningsleden zouden allemaal veilig zijn, al raakten ze volgens CBC News wel gewond.
Volgens meerdere media is een van de piloten gered. Naar de tweede wordt nog gezocht. In een kort telefonisch interview met NBC News weigerde de Amerikaanse president Donald Trump in te gaan op de lopende zoek- en reddingsoperatie in Iran. Hij benadrukte dat de gebeurtenissen geen invloed zouden hebben op onderhandelingen. 'Nee, helemaal niet. Nee, het is oorlog. We zitten in een oorlog', aldus de president.
Een tweede vliegtuig zou zijn neergestort in de Perzische Golf. Volgens Iraanse staatsmedia heeft het Iraanse luchtverdedigingssysteem het 'vijandelijke' toestel onder vuur genomen. Volgens The New York Times is de piloot van de A-10 Thunderbolt II, ook wel Warthog genoemd, gered.
De incidenten zouden ongeveer tegelijk zijn gebeurd.
ANP
De Iraanse atoomenergieorganisatie (AEOI) vindt dat het VN-orgaan IAEA, het Internationaal Atoomenergieagentschap, zich partijdig opstelt door geen kritiek te hebben op luchtaanvallen op nucleaire installaties in Iran. 'Het zwijgen van het IAEA over luchtaanvallen op complexen die vreedzame doeleinden dienen, is niet slechts nalatigheid, maar wijst duidelijk op medeplichtigheid met de daders.'
Het IAEA maakt zich volgens Iran schuldig aan 'een historische nalatigheid' en dat ondermijnt de geloofwaardigheid van de internationale organisatie. Iran heeft IAEA-chef Rafael Grossi hierover boze brieven geschreven. Teheran ziet Grossi en diens organisatie als een marionet van Israël en westerse mogendheden, met name de VS, Duitsland, Groot-Brittannië en Frankrijk.
Het IAEA kwam vorig jaar in juni met een resolutie waarin stond dat Iran in gebreke blijft en kort erna begon Israël met aanvallen op Iran. Volgens Teheran werd de verklaring van het IAEA als excuus gebruikt.
ANP
Iran heeft vandaag een tweede Amerikaans gevechtsvliegtuig neergehaald. Het toestel zou zijn neergestort in de Perzische Golf, meldt The New York Times op gezag van twee Amerikaanse ingewijden. De piloot heeft zichzelf in veiligheid gebracht, schrijft de krant.
Eerder vandaag meldden Amerikaanse media dat Iran voor het eerst sinds het begin van de oorlog een Amerikaanse straaljager uit de lucht had geschoten. Het zou gaan om een F-15-gevechtsvliegtuig dat werd neergehaald boven Iraans grondgebied. Eén van de twee bemanningsleden is door de Amerikanen gered, de tweede piloot is nog niet gevonden.
Iran zou de twee Amerikaanse vliegtuigen ongeveer gelijktijdig hebben neergeschoten. Het tweede vliegtuig was volgens The New York Times een gevechtsvliegtuig van het type A-10. Iraanse staatsmedia schreven vanmiddag al dat de Iraniërs twee toestellen hadden onderschept. Het Amerikaanse leger heeft nog geen officiële verklaring naar buiten gebracht over de neergehaalde vliegtuigen.
Daan de Vries
De Verenigde Staten hebben een bemanningslid van het door Iran neergehaalde gevechtsvliegtuig gered, meldden Amerikaanse ingewijden aan CBS News. De militair is in leven, maar het is niet duidelijk naar welke locatie de Amerikanen hem of haar hebben overgebracht. Het Amerikaanse leger zou nog op zoek zijn naar een tweede Amerikaan die aan boord was van het toestel.
Iran heeft vandaag voor het eerst sinds het begin van de oorlog een Amerikaans vliegtuig uit de lucht geschoten. Het vliegtuig werd neergehaald boven Iraans grondgebied. Volgens Amerikaanse media gaat het vermoedelijk om een F-15, wat zou betekenen dat er nog een tweede bemanningslid aan boord moet zijn geweest. Iraanse media spraken eerder van een F-35, een vliegtuig dat door één piloot wordt bestuurd. De Iraanse autoriteiten hebben een beloning uitgeloofd voor het opsporen van de resterende Amerikaanse piloot, melden Iraanse staatsmedia.
Daan de Vries
Iran is er voor het eerst in geslaagd een Amerikaans gevechtsvliegtuig neer te halen. Dit hebben Amerikaanse functionarissen vanmiddag bevestigd tegenover The New York Times en de nieuwssite Axios.
De Iraanse Revolutionaire Garde meldde eerder vandaag dat het twee Amerikaanse gevechtsvliegtuigen had neergehaald, waaronder een F-35-stealthjager. Het is niet duidelijk of de piloten de Iraanse aanval hebben overleefd. Desondanks is er een reddingsoperatie gaande om twee bemanningsleden te vinden, nog voordat ze in handen vallen van Iran.
Eerder meldden openbare bronnen op X dat een zoek-en reddingsoperatie op touw is gezet in de Perzische Golf voor de kust van de Verenigde Arabische Emiraten en Oman. Als de bemanningsleden levend in handen vallen van de Iraanse Revolutionaire Garde, kan dat een grote propaganda-overwinning worden voor Teheran. In de VS zal dan de steun voor de oorlog, die toch al niet groot is, nog verder afnemen.
Iraanse staatsmedia publiceerden vandaag diverse foto’s van wrakstukken. Volgens Khatam al-Anbiya, het militaire commando van het leger en de garde, werd een F-35 neergehaald boven het midden van Iran. Volgens Iran werd het gevechtsvliegtuig neergehaald met een nieuw ontwikkeld luchtverdedigingssysteem.
Het tweede toestel zou volgens Iraanse media een F-15 zijn. Dit zou blijken uit de foto’s en video’s van de wrakstukken. Een F-15 heeft twee bemanningsleden terwijl een F-35 slechts één inzittende heeft. ‘Het lot van de piloten is op dit moment niet duidelijk’, aldus de staatsomroep Irib. Volgens de zender behoorde de F-15 tot een squadron van de Amerikaanse luchtmacht dat is gestationeerd op de Britse luchtmachtbasis Lakenheath.
Stieven Ramdharie
Iraanse staatsmedia melden dat Iran een Amerikaanse straaljager heeft neergehaald. Het zou de eerste keer zijn sinds het begin van de oorlog dat de Iraniërs een Amerikaans toestel uit de lucht hebben geschoten. Het Amerikaanse leger heeft de berichten niet bevestigd. Wel zeggen Amerikaanse bronnen tegen The New York Times en nieuwssite Axios dat er inderdaad een vliegtuig zou zijn neergehaald en dat de Amerikanen op zoek zijn naar de tweekoppige bemanning.
Axios schrijft op basis van videobeelden en foto’s dat het vermoedelijk om een F-15 gaat. Iraanse media schreven eerder dat het neergehaalde vliegtuig een modernere F-35 zou zijn. Begin maart, enkele dagen na de eerste Amerikaans-Israëlische luchtaanvallen op Iran, verloor het Amerikaanse leger al drie F-15’s. De toestellen werden tijdens een Iraanse luchtaanval per ongeluk neergehaald door de luchtverdediging van Koeweit.
Daan de Vries
Een containerschip dat vaart onder de Maltese vlag maar eigendom is van het Franse CMA CGM, is donderdag door de Straat van Hormuz gevaren. Dat meldt persbureau Bloomberg. Het zou sinds de Iran-oorlog de eerste keer zijn dat een westers handelsschip van Iran toestemming heeft gekregen om door de zeestraat te varen. Frankrijk en Iran hebben nog niet gereageerd.
Volgens Bloomberg voer het schip, waarvan niet bekend is wat het verscheept, donderdagmiddag voor de kust van Dubai richting Iran. De rest van de dag bleef het schip in de buurt van de Iraanse kust varen, om vervolgens door de straat te varen. Vandaag zou het schip zich voor de kust van Muscat, de hoofdstad van Oman, bevinden.
Iran heeft nog maar een paar schepen laten passeren, het ging om vaartuigen van bevriende landen zoals China. Tegen schepen die eigendom zijn van de bondgenoten van de Verenigde Staten dreigde Teheran juist met aanvallen. Donderdag kwam een groep westerse landen samen in het Verenigd Koninkrijk om mogelijkheden te bespreken om de Straat van Hormuz weer te heropenen.
De VN-Veiligheidsraad heeft vandaag een stemming over het al dan niet militair ingrijpen hiertoe uitgesteld tot in ieder geval zaterdagochtend. Golfstaat Bahrein had een stemming aangevraagd om met militair ingrijpen de zeestraat weer te openen. Frankrijk is tegenstander.
Yassin Boutayeb
De gemiddelde adviesprijs voor diesel is als gevolg van de Iran-oorlog binnen één dag met 10 eurocent gestegen. Een liter diesel kost vandaag gemiddeld 2,77 euro. Voor het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran lag die prijs op 2,09. Begin dit jaar betaalden consumenten nog minder voor een liter diesel; gemiddeld 1.94 per liter.
Autobezitters met voertuigen die op benzine rijden zijn vandaag een stuk goedkoper uit; de gemiddelde adviesprijs voor een liter benzine is nu 2,58 euro. Diesel kost al langer meer dan benzine, omdat Europa voor de levering van diesel afhankelijker is van de Golfstaten. Die levering is nu verstoord, vanwege de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz.
Uit protest tegen de hogere brandstofprijzen besloot een aantal vrachtwagenchauffeurs donderdag om langzamer te rijden op de Afsluitdijk. Eenzelfde protest vond plaats op de A4 tussen Rotterdam en Den Haag. De Nederlandse regering heeft nog niet besloten of er compensatiemaatregelen moeten komen tegen de hogere brandstofprijzen.
Yassin Boutayeb
Iran beschikt na vijf weken oorlog met de Verenigde Staten en Israël nog over de helft van zijn pakweg vijfhonderd mobiele raketlanceersystemen. Dat zeggen Amerikaanse ingewijden tegen nieuwszender CNN. Ook heeft Iran nog ‘duizenden aanvalsdrones’ tot zijn beschikking. Dit ondanks de dagelijkse Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen op het land. Volgens de ingewijden heeft Iran de schade kunnen beperken doordat veel systemen al voor het begin van de oorlog ondergronds zijn geplaatst.
Een van de bronnen stelt dat Iran nog steeds ‘enorme schade’ kan aanrichten in de regio. Dat zou ook blijken uit het feit dat Iran nog veel kruisraketten heeft om zijn kust te verdedigen. Iran gebruikt die raketten onder meer om de Straat van Hormuz te blokkeren. Ook zou Iran nog over ‘honderden, zo niet duizenden’, kleine militaire boten beschikken.
De nieuwe inlichtingen staan haaks op eerdere uitspraken van de Israëlische en Amerikaanse autoriteiten. Israël stelde dat nog maar een kwart van de Iraanse lanceersystemen intact is. De Amerikaanse president Donald Trump zei woensdag nog dat Irans vermogen om raketten en drones af te vuren ‘drastisch is ingeperkt’.
Yassin Boutayeb
De Kuwait Petroleum Corporation meldt dat de Mina al-Ahmadi-raffinaderij in Koeweit vrijdagochtend vroeg is getroffen door drones. Daardoor zijn branden ontstaan in operationele installaties, aldus het staatspersbureau. Er zijn meldingen over mogelijke gewonden.
Eerder vrijdagochtend liet het leger van Koeweit weten dat de luchtverdediging bezig was met het onderscheppen van raketten en drones die op het grondgebied van het land waren afgevuurd.
'De Koeweitse luchtverdediging reageert momenteel op vijandige raket- en dronebedreigingen', meldde het Koeweitse leger op X, waarbij werd vermeld dat eventuele hoorbare explosies het gevolg waren van onderscheppingen door de luchtverdediging.
Er is niet bekendgemaakt van waar de raketten en drones zijn afgevuurd.
Woensdag meldde het land nog dat bij een Iraanse droneaanval brandstoftanks op de internationale luchthaven van Koeweit waren getroffen. Daarbij vielen geen slachtoffers.
ANP/Reuters
De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat zijn leger 'nog niet eens begonnen is met het vernietigen van wat er nog over is in Iran'. 'Eerst de bruggen, daarna de elektriciteitscentrales!', aldus de president op Truth Social.
Trump meent dat 'de leiders van het nieuwe regime weten wat er moet gebeuren, en dat moet SNEL gebeuren!
Eerder op donderdag schreef de Amerikaanse president al dat zijn land de hoogste brug in Iran had opgeblazen. Trump deelde daarbij beelden van de desbetreffende B1-brug, die deels in elkaar stortte. Daarbij zouden volgens Iraanse media acht doden en 95 gewonden zijn gevallen.'
ANP
De Amerikaanse aanvallen op Iran komen mogelijk neer op oorlogsmisdaden. Dat schrijven meer dan honderd deskundigen op het gebied van internationaal recht in de Verenigde Staten in een donderdag gepubliceerde open brief.
Medewerkers van onder meer Harvard, Yale, Stanford en de University of California stellen dat 'het optreden van Amerikaanse troepen en uitspraken van hoge Amerikaanse functionarissen ernstige bezorgdheid wekken over schendingen van het internationaal recht inzake de mensenrechten en het internationaal humanitair recht, waaronder mogelijke oorlogsmisdaden'.
In de brief wijzen zij onder meer op een opmerking van de Amerikaanse president Donald Trump waarin hij zei dat de Verenigde Staten 'gewoon voor de lol' aanvallen op Iran zouden kunnen uitvoeren.
De deskundigen schrijven dat ze 'ernstig bezorgd waren over aanvallen op scholen, gezondheidsinstellingen en woningen', verwijzend naar een aanval op een school in Iran op de eerste dag van de oorlog.
ANP
De Israëlische luchtverdedigingssystemen zijn geactiveerd om vanuit Iran afgevuurde raketten neer te halen. Dat meldt het Israëlische leger vrijdagochtend.
Het leger zei in een verklaring dat het 'raketten had geïdentificeerd die vanuit Iran op het grondgebied van de staat Israël waren afgevuurd' en voegde eraan toe dat 'verdedigingssystemen in werking zijn gesteld om de dreiging te onderscheppen'.
Volgens Iraanse media heeft de Iraanse Revolutionaire Garde bevestigd dat ze 'langeafstandsraketten' heeft afgevuurd in de richting van Tel Aviv en de badplaats Eilat.
Volgens de hulporganisatie Magen David Adom ging het om een aanval met clusterbommen en zijn er op zeker tien plaatsen inslagen geweest, schrijft de Israëlische nieuwssite Times of Israel. Er zou schade zijn toegebracht aan huizen, wegen en auto's, maar er zouden geen gewonden zijn gevallen.
Volgens de site troffen de clusterbommen locaties in de plaatsen Ramat Gan, Givat Shmuel en Petah Tikva.
ANP/Redactie
Bij aanvallen op de hoogte brug van Iran, even ten westen van de hoofdstad Teheran, zijn volgens Iraanse staatsmedia acht doden gevallen en 95 mensen gewond geraakt. De brug is bij de aanvallen ernstig beschadigd geraakt.
Op sociale media heeft de Amerikaanse president Donald Trump beelden van de aanval gedeeld, waarop te zien is dat een deel van de brug instort. ‘De grootste brug van Iran stort in en zal nooit meer gebruikt kunnen worden’, aldus Trump. Volgens hem is het tijd voor Iran om een deal te sluiten, ‘voordat het te laat is en er niks meer over is’ van Iran. Dat dreigement uit hij al langer in de richting van Teheran, dat op zijn beurt steevast heeft verklaard niet van plan te zijn in te binden.
De Iraanse staatstelevisie berichtte eerder vandaag al over een aanval op de brug die nog in aanbouw was. De brug staat in de buurt van Karaj, ten westen van Teheran. Onduidelijk is of de brug door de VS of Israël is aangevallen, Trump heeft zich daar niet expliciet over uitgelaten.
Het is eveneens niet duidelijk of de brug voor militaire doeleinden werd gebruikt. De Iraanse buitenlandminister Seyed Abbas Araghchi spreekt op X van een aanval op civiele infrastructuur.
Volgens Iraanse media heeft het Iraanse leger nu zelf verschillende bruggen in Koeweit, Saoedi-Arabië, Jordanië en Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten, als potentieel doelwit aangemerkt.
Thom Canters
Twitter bericht wordt geladen...
Nederland is bereid om een militaire bijdrage te leveren om de vrije doorvaart in de Straat van Hormuz weer mogelijk te maken, maar wel na het beëindigen van de vijandelijkheden tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran. Dat heeft minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken donderdag gezegd tijdens een videovergadering van veertig landen over de situatie in de door Iran geblokkeerde zeestraat.
‘Die veilige doorvaart in de Straat van Hormuz is van zo'n groot belang (...) dat we als Nederland niet aan de zijkant gaan staan hoe anderen dit oplossen. Wij zijn bereid daarin een rol te spelen, maar dat doen we wel onder duidelijke kaders’, aldus Berendsen na het anderhalf uur durende overleg. Als voorbeeld noemde hij het opruimen van mijnen.
Premier Rob Jetten heeft in gesprek met de NOS herhaald dat Nederland pas een bijdrage wil leveren als de oorlog is gestopt. ‘Zodra de aanvallen over en weer stoppen, maar de scheepvaart in de Straat van Hormuz niet op gang komt, dan pakken de 35 landen hun verantwoordelijkheid’, aldus Jetten.
Volgens Berendsen spraken de landen die aanwezig waren bij de top in eerste instantie over mogelijkheden om de druk op Iran op te voeren om de Straat van Hormuz vrij te geven. Daarbij wordt gekeken naar economische en diplomatieke middelen.
‘Dit is een signaal aan Iran om te stoppen met escalatie, met het wild om zich heen schieten in de regio en het stoppen van de blokkade van de Straat van Hormuz’, aldus Berendsen. Maar het is ook een signaal naar de Verenigde Staten dat een grote groep landen wel degelijk zorgen heeft over wat er gebeurt in de zeestraat en ‘verantwoordelijkheid’ wil dragen, zei hij.
De Amerikaanse president Donald Trump is boos dat Europese landen de VS niet per direct te hulp zijn geschoten de zeestraat te openen. Iran begon de blokkade na de aanval van Israël en de VS. Daardoor is een belangrijk deel van de olie- en gasaanvoer voor vooral Azië stil komen te liggen. De wereldwijde prijzen voor energie en kunstmest zijn daardoor snel gestegen.
Redactie
Amerikaanse gevechtsvliegtuigen mogen sinds het begin van de oorlog tegen Iran geen gebruik meer maken van het Oostenrijkse luchtruim. ‘We zijn aan onze stand verplicht om ons aan bepaalde waarden te houden’, zegt een woordvoerder van het ministerie van Defensie met verwijzing naar het in de grondwet vastgelegde neutraliteitsbeginsel.
Daarmee is Oostenrijk voor zover bekend het derde Europese land dat de Amerikanen verboden heeft door zijn luchtruim te vliegen om aanvallen op Iran uit te voeren. Tot nu toe was dat al bekend van Spanje en het eveneens neutrale Zwitserland.
Italië heeft Amerikaanse bommenwerpers vorige week geweigerd te landen op een luchtmachtbasis in het land. De Italiaanse regering heeft tegelijkertijd benadrukt dat er geen sprake is van een algeheel verbod op het Amerikaanse gebruik van Italiaanse bases.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft meermaals zijn ongenoegen geuit over wat hij ziet als gebrekkige steun van Europa in zijn strijd tegen Iran. In een interview van woensdag zei hij opnieuw dat hij overweegt om de VS terug te trekken uit de Navo. Oostenrijk en Zwitserland zijn vanwege hun neutraliteit overigens geen lid van de Navo.
Thom Canters
De Franse president Emmanuel Macron zegt dat het ‘onrealistisch’ is om met geweld een einde te maken aan de greep van Iran op de Straat van Hormuz. Macron sloot hiermee opnieuw uit dat Frankrijk, eventueel samen met andere Europese landen, een militaire operatie tegen Iran zal beginnen om de strategische waterweg weer te openen voor de internationale scheepvaart.
‘Sommige mensen verdedigen het idee om de Straat van Hormuz met geweld te bevrijden door middel van een militaire operatie, een standpunt dat soms door de VS wordt ingenomen’, aldus Macron tijdens een bezoek aan Zuid-Korea. ‘Dit was nooit de optie die we hebben gesteund omdat het onrealistisch is. Het zou een eeuwigheid duren en iedereen die door de zeestraat reist, zou worden blootgesteld aan de Revolutionaire Garde, maar ook aan ballistische raketten.'
De Amerikaanse president Donald Trump is woedend op Europese landen omdat ze weigeren steun te verlenen aan het weer heropenen van de waterweg. Frankrijk en andere landen willen wel te hulp komen als de oorlog eenmaal voorbij is.
Stieven Ramdharie
Een gewaagd plan van het Pentagon om met een commando-operatie Iran binnen te gaan om 440 kilo verrijkt uranium in beslag te nemen, werd opgesteld nadat president Donald Trump hierom had gevraagd. Dit meldt The Washington Post op basis van welingelichte bronnen.
Met het uranium kunnen in korte tijd kernwapens worden gemaakt als het verder wordt verrijkt. Met de hoeveelheid waar Iran over beschikt zouden dan minstens negen kernwapens kunnen worden gemaakt. Maar deze inschatting was voordat de VS de installaties bombardeerde.
The Wall Street Journal meldde zaterdag dat Trump de risicovolle militaire bij de stad Isfahan overweegt om te voorkomen dat Iran het uranium na de oorlog gaat gebruiken om alsnog een kernmacht te worden. De president zou nog geen besluit hebben genomen over de operatie waarbij commando-eenheden zoals Delta Force en de Navy Seals zullen worden ingezet.
Maar volgens The Washington Post blijkt nu dat het Pentagon besloot het plan op te stellen nadat Trump speciaal hierom had gevraagd. Een van de doelen die Trump heeft gesteld is voorkomen dat Iran aan een kernwapen komt, maar met het verrijkte uranium blijft iedereen die mogelijkheid houden.
Een flink deel van het uranium zou zijn opgeslagen in een ondergrondse nucleaire installatie bij Isfahan. Dit complex zou niet meer toegankelijk zijn nadat het vorig jaar, net als twee andere nucleaire installaties bij Natanz en Fordo, werd gebombardeerd door de VS.
Volgens bronnen die op de hoogte zijn van het militaire plan, zouden honderden en mogelijk zelfs duizenden Amerikaanse militairen naar Isfahan moeten worden gebracht. Ook moet speciale graafapparatuur worden ingevlogen om toegang te krijgen tot het ondergrondse complex en zou er zelfs een landingsbaan moeten worden aangelegd voor transportvliegtuigen. Zo’n grote militaire operatie, diep in vijandelijk gebied, zou zelfs voor de VS uniek zijn. Ook kan het leiden tot veel Amerikaanse doden omdat Iran zal proberen de soldaten onder vuur te nemen.
Stieven Ramdharie
Het Iraanse leger heeft donderdag met ferme taal gereageerd op de toespraak van de Amerikaanse president Donald Trump over de Iran-oorlog. Trump dreigde onder andere Iran in de komende weken ‘naar het Stenen Tijdperk’ te bombarderen om zo een einde te maken aan de militaire kracht van Iran.
Het leger benadrukte dat van een einde van de oorlog voorlopig geen enkele sprake kan zijn. ‘Met vertrouwen in de Almachtige God zal deze oorlog voortduren tot jullie vernederd, in diskrediet gebracht en voorgoed berouwvol zullen zijn en uiteindelijk zullen hebben overgegeven’, aldus Khatam Al-Anbiya, het operationele commando van het reguliere leger en de Revolutionaire Garde in een verklaring.
Ook werd gewaarschuwd voor nog grotere militaire Iraanse aanvallen in de komende dagen en weken. ‘Bereid je voor op onze acties die nog meer verpletterend, omvangrijker en destructiever zullen zijn’, aldus het commando op de staatstelevisie.
De woordvoerder van Khatam Al-Anbiya, Ibrahim Zolfaghari, zei maandag dat Iran zich nooit zal overgeven en dat de VS niet de controle over de Straat van Hormuz zullen krijgen. ‘Nooit heeft Iran in zijn geschiedenis voor zijn vijanden gebogen’, aldus Zolfaghari, die regelmatig de draak steekt met Trump en diens dreigende taal tegen Iran op Truth Social, het sociale mediakanaal van de president.
Stieven Ramdharie
De olieprijs steeg donderdag opnieuw na de toespraak van de Amerikaanse president Donald Trump waarin hij zware bombardementen op Iran aankondigde in de komende drie weken. De prijs van een vat olie steeg met zo’n vijf procent tot 106,16 dollar, zo’n 92 euro.
Ook de beurzen in Azië reageerden negatief op Trumps toespraak. Zo daalde de Japanse Nikkei-index met 1,8 procent. Verwacht wordt dat de aandelenmarkten in Europa in de komende uren ook klappen zullen krijgen omdat Trump niet duidelijk maakte wanneer de oorlog tot een einde zal komen.
De president dreigde zelfs met escalatie, met onder andere bombardementen op de Iraanse olie-infrastructuur, als de machthebbers in Teheran niet instemmen met de Amerikaanse voorwaarden voor een wapenstilstand. De VS hebben Iran een 15-puntenplan gestuurd dat met name moet voorkomen dat het land ooit een kernmacht wordt. Ook moet Iran de opening van de Straat van Hormuz voor het internationale scheepvaartverkeer weer mogelijk maken.
Stieven Ramdharie
Israël is in de nacht van woensdag op donderdag getroffen door drie golven van Iraanse raketaanvallen. Daarbij zijn in de regio Tel Aviv meerdere mensen lichtgewond geraakt, melden Israëlische media.
Volgens het Israëlische leger werden de eerste raketten onderschept door de luchtverdediging, maar kwamen op meerdere plekken in centraal Israël projectielen neer. De politie kreeg meldingen van inslagen op verschillende locaties, volgens media in totaal negen. Hulpdiensten melden dat vier mensen lichtgewond zijn geraakt.
De schade is volgens Israëlische media verspreid over een relatief groot gebied, mogelijk door het gebruik van clustermunitie. Die explodeert in de lucht en verspreidt kleinere explosieven. Iran en Israël beschuldigen elkaar al langer van het gebruik van dergelijke wapens.
Binnen ruim drie uur volgden nog twee aanvalsgolven. In grote delen van het noorden en midden van Israël ging het luchtalarm af. Na de derde aanval liet het leger weten dat inwoners hun schuilplaatsen weer mochten verlaten.
Iran ontkent dat er onderhandelingen gaande zijn over een staakt-het-vuren om de oorlog in het Midden-Oosten te beëindigen. Dat deed het land terwijl de Amerikaanse president Donald Trump zich opmaakt voor een nationale televisietoespraak over het conflict.
'Er zijn berichten ontvangen via bemiddelaars, waaronder Pakistan, maar er zijn geen directe onderhandelingen met de VS', zei een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken tegen persbureau ISNA. Deze beschuldigde Washington van 'maximalistische en irrationele' eisen en zei dat Iran voorbereid is op een aanval, ook een invasie door grondtroepen.
Trump beweerde woensdag dat de Iraanse president om een staakt-het-vuren had gevraagd, maar stelde als voorwaarde dat Iran de Straat van Hormuz heropent. 'Tot die tijd blazen we Iran aan diggelen, of zoals ze zeggen, terug naar het Stenen Tijdperk!!!', schreef de president op Truth Social.
De Amerikaanse luchtmacht stuurt achttien extra aanvalsvliegtuigen naar het Midden-Oosten, zo meldt de Amerikaanse krant The New York Times op gezag van twee medewerkers van het Pentagon. Het gaat om A-10 aanvalsvliegtuigen. Van dit type zijn er op dit moment twaalf aanwezig in de regio, die tot nu toe zijn ingezet om Iraanse schepen en door Iran gesteunde milities in Irak aan te vallen.
De A-10 wordt ook wel het ‘wrattenzwijn’ genoemd. Het is een langzaam vliegend en laag vliegend toestel met een soort kanon in de neus, dat op hoog tempo granaten kan afvuren. Door zijn lage snelheid kan het vliegtuig als het ware boven doelwitten blijven hangen. De A-10’s worden vooral gebruikt om oprukkende grondtroepen te ondersteunen. The New York Times schrijft dat ze Amerikaanse grondtroepen bijvoorbeeld zouden kunnen helpen om het Iraanse olie-eiland Kharg in te nemen.
Deze serieuze versterking lijkt in tegenspraak met de signalen die Trump afgelopen dagen gaf over een snelle afronding van de Iran-oorlog. Woensdag zei hij dat de oorlog binnen ‘twee, misschien drie’ weken voorbij zou zijn. Ook hintte hij erop dat er een staakt-het-vuren in de lucht hing. De ruime verdubbeling van het aantal aanvalsvliegtuigen signaleert dat het Pentagon juist meer aanvallen overweegt, vanuit de lucht of eventueel zelfs met ‘boots on the ground’.
Onderstaand X-bericht van de Amerikaanse luchtmacht toont een oude foto van een A-10 in vlucht.
Twitter bericht wordt geladen...
Carlijn van Esch
Iran heeft woensdag voor zover bekend de grootste raketaanval op Israël uitgevoerd sinds het begin van de oorlog. De Iraanse strijdkrachten zouden een aanvalsgolf van zeker tien ballistische raketten op Centraal-Israël hebben afgevuurd. In de orthodoxe stad Bnei Brak raakten als gevolg van een raketinslag veertien mensen (licht)gewond, waaronder een 11-jarig meisje dat zwaargewond raakte door glasscherven.
De gewonden hadden zich volgens de autoriteiten niet begeven naar een schuilplaats, terwijl het luchtalarm wel had geklonken. Volgens ooggetuigen bevond het meisje zich in haar slaapkamer toen een raket een nabijgelegen gebouw trof. Raketinslagen werden ook gemeld op meerdere plekken in Tel Aviv en Ramat Gan. In een buitenwijk van Tel Aviv brak volgens de hulpdiensten een brand uit, maar er vielen geen gewonden. De andere raketten kwamen neer in open gebieden.
De grote aanval vond plaats vlak voor aanvang van de vieringen van Pesach, een belangrijke Joodse feestdag. Volgens analisten richt Iran zijn aanvallen op Israëlische woonwijken en infrastructuur in reactie op vergelijkbare Israëlische aanvallen. In totaal zegt het Israëlische leger sinds het begin van de oorlog al meer dan 800 aanvallen te hebben uitgevoerd op Iran, waarbij het zich de laatste tijd veel op gas- en olielocaties richtte. Vandaag werden ook weer zware explosies in de Iraanse hoofdstad Teheran gemeld.
Carlijn van Esch
De Israëlische marine heeft Haj Youssef Ismail Hashem, een hooggeplaatste commandant van Hezbollah, gedood in het zuiden van Libanon. De Israëlische claim werd woensdag direct bevestigd door Hezbollah, die hem een ‘baken van islamitisch verzet’ noemen. Het is de eerste uitschakeling van een hoge commandant sinds Israël vorige maand een nieuw offensief tegen de sjiitische beweging en strijdgroep opende.
Hashem was de commandant van het zuidelijke front, waar op dit moment hevige gevechten met Israël plaatsvinden. Een hoge functionaris van de beweging spreekt tegen persbureau Reuters over ‘de zwaarste klap die we hebben gekregen sinds de moord op Tabtabai’. Daarmee doelt hij op Haytham Ali Tabtabai, stafchef van Hezbollah, die afgelopen november door Israël werd gedood tijdens bombardementen op de Libanese hoofdstad Beiroet. Die bombardementen vonden officieel plaats tijdens het staakt-het-vuren, maar dat werd zeer regelmatig door Israël geschonden.
Aan die wankele wapenstilstand kwam eind februari een einde nadat Hezbollah, als vergelding voor de liquidatie van de Iraanse hoogste leider Ali Khamenei, raketten op Israël had afgevuurd. Daarop zette Israël grootschalige luchtaanvallen op Libanon in en kondigde een bezetting van het zuiden van het land aan. De oorlog heeft enorme gevolgen voor de Libanese bevolking. Door het voortdurende Israëlische geweld zijn afgelopen maand meer dan 1,2 miljoen Libanezen ontheemd geraakt en zeker 1.260 mensen gedood.
Volgens de Libanese autoriteiten kwamen bij de Israëlische aanval op Hashem zeven mensen om het leven en raakten 26 anderen gewond, voornamelijk andere Hezbollah-strijders. Hashem zou met hen in gesprek zijn geweest, toen de raket vanaf een oorlogsschip werd afgevuurd. Sinds het oplaaien van de gevechten zijn volgens ingewijden meer dan 400 strijders van Hezbollah gedood. Aan Israëlische zijde zijn volgens het Israëlische leger tien soldaten omgekomen.
Carlijn van Esch
De Britse premier Keir Starmer zegt dat het Verenigd Koninkrijk van plan is om deze week nog met een ‘groep landen’ te zitten die de Straat van Hormuz weer wil openen. Het gaat om een ontmoeting tussen buitenlandministers. Doel van de ontmoeting is om manieren te vinden om de straat weer open te krijgen. Onduidelijk is nog om welke landen het precies gaat.
Starmer noemt de opening van de zeestraat cruciaal om de kosten voor het levensonderhoud in het VK onder controle te houden. Financiënminister Rachel Reeves stelde eerder vandaag nog manieren te onderzoeken om de meest kwetsbare huishoudens te ondersteunen, vanwege de opgelopen brandstof- en energieprijzen.
Andere westerse landen zitten met dezelfde kwestie. Frankrijk zei vorige week daarom ook al dat het met 35 landen in contact staat over wat te doen om de straat weer open te krijgen. De stafchef van de Franse marine, admiraal Nicolas Vaujour, maakte bekend dat hij met onder meer Duitsland en Italië in contact stond. Een ingewijde stelde tegen persbureau Reuters dat het zou gaan om het opsporen van door Iran geplaatste mijnen, gevolgd door een tweede fase waarin handelsschepen worden begeleid door het gebied.
De Amerikaanse president Donald Trump wil dat zijn bondgenoten militair ingrijpen om de blokkade op te heffen, maar daar zijn Europese landen tot nu toe terughoudend in.
Yassin Boutayeb
De Verenigde Arabische Emiraten zijn bereid om de Verenigde Staten en westerse bondgenoten ‘met geweld’ te helpen om de Straat van Hormuz te openen. Dat melden ingewijden aan The Wall Street Journal. Het zou de eerste keer zijn dat een Golfstaat offensieve aanvallen uit zou voeren tegen Iran in deze oorlog.
Volgens de ingewijden zijn de VAE in gesprek met functionarissen van de Verenigde Naties, om te lobbyen voor een resolutie van de Veiligheidsraad van de VN. Die moet dan goedkeuring geven voor een dergelijke aanval. Een van de Arabische ingewijden zegt dat zij bij de VS, EU-landen en Aziatische landen hebben aangedrongen om een coalitie te vormen die gezamenlijk de Straat van Hormuz met geweld opent.
Dat is nodig, aldus de functionaris, omdat het Iraanse regime voor zijn voortbestaan vecht en daarom bereid zou zijn de wereldeconomie in te laten storten.
De Amerikaanse president Donald Trump roept al langer dat zijn bondgenoten moeten helpen bij het openen van de straat. Hoe de president daar nu over denkt, is onduidelijk. Dinsdag zei Trump nog dat hij bereid is de oorlog te beëindigen zonder dat de Straat van Hormuz weer wordt geopend. De VS zouden die kwestie aan andere landen, waaronder Frankrijk, overlaten. Europese landen zijn tot nu toe erg terughoudend in deze kwestie.
Yassin Boutayeb
De Amerikaanse president Donald Trump zal woensdagavond om 21.00 uur plaatselijke tijd het land toespreken met een ‘belangrijk bericht’. Dat schrijft Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt op X. Trump zei dinsdag dat de Verenigde Staten Iran ‘binnen twee of drie weken’ zullen verlaten. Onduidelijk is of die uitspraak iets te maken heeft met de voor vandaag geplande toespraak. Het is de eerste toespraak die Trump houdt sinds zijn speech waarmee hij aankondigde de oorlog te zijn begonnen. Daarin riep hij op tot regimewisseling in Iran.
Trump, evenals leden van zijn regering, hebben al vaker uitspraken gedaan over hoe lang de Amerikaans-Israëlische oorlog in Iran nog zal duren. De hoge energie- en brandstofprijzen als gevolg van de oorlog zijn pijnlijk voor de Amerikaanse president. Dinsdag vroeg een verslaggever nog aan Trump wat hij daaraan gaat doen, waarop de president antwoordde: ‘Het enige dat ik hoef te doen, is Iran verlaten. Dat zullen we heel snel doen.’
De Amerikanen zeggen tot nu toe dat zij de oorlog pas zullen beëindigen als alle doelen zijn behaald. Onduidelijk is echter wat die doelen precies zijn, Trump en andere regeringsleden zeggen bijna dagelijks iets anders. Volgens Trump hebben de Amerikanen ‘een enorm aantal’ Iraanse raketinstallaties uitgeschakeld, maar het land vuurt nog steeds op dagelijkse basis raketten en drones af op omliggende landen. Ook de voorraad van ruim 400 kilo verrijkt uranium is nog steeds in Iraanse handen.
Yassin Boutayeb
Een Iraanse droneaanval heeft brandstoftanks op de internationale luchthaven van Koeweit getroffen. De aanval veroorzaakte een enorme brand, maar eiste geen slachtoffers, meldde het Koeweitse staatspersbureau Kuna.
Deze jongste in een reeks aanvallen op de luchthaven en de daar aanwezige brandstofopslag vond plaats op het moment dat de Amerikaans-Israëlische strijd tegen Iran zich uitbreidt. Teheran reageert met vergeldingsaanvallen op Israël en Arabische Golfstaten die Amerikaanse militaire bases huisvesten.
De aanval van woensdag veroorzaakte aanzienlijke schade aan brandstoftanks op de luchthaven, aldus Kuna.
Israëlische aanvallen in Zuid-Beiroet en een nabijgelegen gebied hebben zeven mensen gedood en tientallen verwond, zo meldde het Libanese ministerie van Volksgezondheid woensdag in de vroege ochtend. Dinsdagavond meldde het ministerie nog dat eerdere Israëlische aanvallen in Zuid-Libanon ten minste acht mensen het leven hadden gekost, onder wie een paramedicus.
Het Israëlische leger liet woensdag weten dat het in Beiroet, middels twee afzonderlijke aanvallen, een hoge commandant van Hezbollah en een ander lid van de door Iran gesteunde groepering had getroffen. Details over de exacte locaties verstrekte het niet.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, heeft in een interview met de zender Al Jazeera gezegd dat hij directe berichten ontvangt van de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff. Maar hij zei ook dat deze in Iraanse optiek geen ‘onderhandelingen’ vormen.
Witkoffs berichten omvatten onder meer dreigementen en standpunten die via ‘vrienden’ worden overgebracht, voegde hij eraan toe.
Araghchi gaf aan dat zijn land op dit moment geen enkele reden ziet de Verenigde Staten te vertrouwen. ‘We hebben er geen enkel vertrouwen in dat onderhandelingen met de VS resultaten zullen opleveren. Het vertrouwen staat op nul. We zien geen eerlijkheid.’
Ook zei hij dat de Iraanse strijdkrachten niet bang zijn voor een eventuele Amerikaanse grondoperatie. ‘We wachten op ze’, zei hij. ‘Ik denk niet dat ze zoiets zouden durven. Er zal veel kracht op hen wachten. Vergeet niet: wij zijn deze oorlog niet begonnen en we hebben onszelf met kracht verdedigd.’
Israëlische aanvallen in Zuid-Libanon hebben dinsdag ten minste acht mensen het leven gekost, onder wie een paramedicus. Dat meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid.
In afzonderlijke verklaringen meldde het ministerie dat bij een aanval in het district Tyrus drie mensen omkwamen en nog eens negentien gewond raakten, terwijl bij een andere aanval in het district Sidon vier doden vielen.
Een derde aanval, in het district Bint Jbeil, trof een verzamelpunt van de Risala Scouts, een reddingsorganisatie die wordt beheerd door de Amal-beweging, een bondgenoot van Hezbollah. Bij die aanval kwam volgens het ministerie een paramedicus om het leven en raakten dertien mensen gewond.
Een pro-Iraanse strijder is opgepakt vanwege de ontvoering van een Amerikaanse journalist in Irak. Dat meldt de Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken.
Eerder vandaag maakte de Iraakse regering bekend dat een buitenlandse journalist uit de Iraakse hoofdstad Bagdad was ontvoerd. Vermoedelijk gaat het om de Amerikaanse Shelly Kittleson, die onder andere voor de Britse omroep BBC en Politico werkt en in Bagdad woont.
‘Een persoon met banden met de Kataeb Hezbollah-militie, een bondgenoot van Iran, is door de Iraakse autoriteiten gearresteerd’, aldus de minister, Dylan Johnson. Irak bevestigt een verdachte te hebben gearresteerd. Johnson schrijft op X verder dat Irak samenwerkt met de FBI om de vrijlating van de journalist te bewerkstelligen.
Dylan van Bekkum
De Indonesische VN-militair die afgelopen zondag om het leven kwam in Libanon, was het slachtoffer van Israëlisch vuur. Dat zegt een anonieme VN-veiligheidsbron tegen persbureau AFP.
De militair van de VN-vredesmacht in Libanon (Unifil) kwam afgelopen zondag om het leven nadat een projectiel ontplofte in de omgeving van Adshit al-Qusayr, in het zuiden van het land. Volgens de bron van AFP was het projectiel afkomstig van een Israëlische tank.
Een dag later kwamen nog twee Indonesische Unifil-militairen om het leven. De eerste bevindingen van het onderzoek naar hun dood wijzen erop dat hun konvooi werd getroffen door een explosie langs de weg. De bron die AFP opvoert, zegt dat de explosie mogelijk werd veroorzaakt door een mijn. Het onderzoek loopt nog.
De Indonesiërs zijn het slachtoffer geworden van de oorlog tussen Israël en Hezbollah, die opnieuw is opgelaaid in het kielzog van de Iran-oorlog. Volgens VN-chef António Guterres komt hun dood mogelijk neer op oorlogsmisdaden. Hij voegde in een schriftelijke verklaring toe dat ‘verantwoording moet worden afgelegd’.
Jasper Daams
President Donald Trump heeft op Truth Social zijn ongenoegen geuit over het gebrek aan steun van enkele Europese bondgenoten in de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran. Zo noemde hij de Fransen ‘zeer onbehulpzaam’, omdat zij Israël geen toestemming gaven voor het gebruiken van hun luchtruim om Amerikaanse wapens te vervoeren. Een bericht daarvoor lichtte Trump het VK uit als land dat weigerde mee te werken aan de oorlog.
De VS kregen de afgelopen dagen van verschillende Europese landen geen toestemming om gebruik te maken van hun infrastructuur ten behoeve van de oorlogvoering in Iran. Naast het Franse voorbeeld gaf Italië vorige week geen toestemming aan een Amerikaans toestel om een tussenstop te maken op een basis op Sicilië, meldde persbureau Reuters vandaag. Gisteren maakte Spanje, Trumps grootste Europese criticus, bekend het luchtruim te sluiten voor Amerikaanse vliegtuigen die betrokken zijn bij de oorlog.
Trump heeft de voorbije weken meermaals uitgehaald naar Navo-bondgenoten vanwege het uitblijven van steun. Zo noemde hij ze ‘lafaards’ en zinspeelde hij erop dat de VS hun bondgenoten in de toekomst niet meer te hulp zullen schieten in geval van nood. ‘Waarom zouden we er voor hen zijn als zij er niet voor ons zijn?’, vroeg hij zich vorige week af tijdens een evenement in Miami.
De Amerikaanse president deed op Truth Social ook de suggestie dat landen die momenteel kampen met een tekort aan olie, zoals het VK, die olie zelf maar moeten halen in de Straat van Hormuz. ‘Verzamel wat moed, ga naar de Straat en pak het gewoon’, aldus Trump. ‘Jullie zullen voor jezelf moeten leren opkomen, want de VS zullen je niet meer te hulp schieten, net zoals jullie er niet voor ons waren.’
Jasper Daams
Polen staat geen Patriot-systeem af aan het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten. Dat heeft de Poolse defensieminister Kosiniak-Kamysz gezegd na berichtgeving over het Amerikaanse verzoek. De Poolse krant Rzeczpospolita schreef gisteren dat de VS de regering in Warschau hadden gevraagd om een van haar Patriot-batterijen naar het Midden-Oosten te sturen.
Na ruim een maand oorlogvoeren in het Midden-Oosten beginnen bepaalde Amerikaanse wapenvoorraden op te raken. The Washington Post meldde vorige week dat de VS daarom overwegen om wapens die bedoeld waren voor Oekraïne, naar het Midden-Oosten te sturen. Het zou onder meer gaan om Patriot-raketten, die worden ingezet tegen ballistische- en kruisraketten.
In hun zoektocht naar meer slagkracht zijn de VS uitgekomen bij Polen, dat twee Patriot-luchtafweersystemen heeft. Die worden voorlopig niet verplaatst, schreef de Poolse defensieminister vandaag op X. ‘Onze Patriot-batterijen en hun bewapening worden gebruikt om het Poolse luchtruim en de oostflank van de NAVO te beschermen. Daar verandert niets aan, en we zijn niet van plan ze ergens anders heen te verplaatsen’, aldus Kosiniak-Kamysz.
Het Amerikaanse verzoek was overigens niet exclusief aan Polen gericht, meldt nieuwssite Politico op gezag van een hooggeplaatste Navo-functionaris. De VS zouden alle Navo-bondgenoten hebben benaderd met het verzoek om luchtafweersystemen, zowel voor het Midden-Oosten als Oekraïne.
Polen blijkt tot dusver niet bereid om een bijdrage te leveren aan de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran. Zo maakte president Donald Tusk twee weken geleden bekend dat zijn land geen troepen naar het Midden-Oosten stuurt, omdat de oorlog de Poolse veiligheid niet in het geding brengt.
Jasper Daams
De Europese Unie roept haar lidstaten op zich voor te bereiden op een mogelijke langdurige verstoring van de energiemarkten door de oorlog in Iran. EU-energiecommissaris Dan Jorgensen waarschuwde ministers in een brief vanochtend dat regeringen ‘tijdig maatregelen moeten nemen in afwachting van een mogelijk langdurige verstoring,’ citeert persbureau Reuters.
In de brief geeft Jorgensen enkele adviezen. Zo moeten lidstaten geen beslissingen nemen die het brandstofverbruik stimuleren. Daarnaast zouden landen de handel in brandstoffen zo veel mogelijk moeten beperken en de productie bij Europese raffinaderijen proberen te ontmoedigen. Ook raadt hij aan niet-noodzakelijk onderhoud aan raffinaderijen uit te stellen.
Europa is sterk afhankelijk van geïmporteerde brandstoffen en is daardoor kwetsbaar voor de effecten van het conflict in het Midden-Oosten op de wereldwijde energieprijzen. Sinds het begin van de oorlog zijn de gasprijzen in Europa met meer dan 70 procent gestegen.
De levering van ruwe olie en aardgas loopt voorlopig geen direct gevaar, omdat Europa het merendeel van buiten het Midden-Oosten importeert, en daardoor minder afhankelijk is van de straat van Hormuz. Wel waarschuwt Jorgensen dat de beschikbaarheid van andere producten, zoals geraffineerde producten zoals diesel en vliegtuigbrandstof, op korte termijn onder druk kan komen te staan.
De oproep van Jorgensen komt vlak voor een spoedbijeenkomst van energieministers vandaag, waarin de gevolgen van de oorlog voor Europese markten en mogelijke voorzorgsmaatregelen verder besproken zullen worden.
Uma Kagenaar
Bij een aanval op de Iraanse stad Zanjan is dinsdag een moskee geraakt. Het zou gaan om de Husseiniyeh-e Azam-moskee, waarvan volgens Iraanse pers de gouden koepel en de minarets zijn beschadigd. Mogelijk is er ook schade aan het interieur van het gebedshuis.
Volgens de staatspers zijn er bij de aanval zeker drie mensen gedood. Iraanse media melden verder dat het zou gaan om een Amerikaanse of Israëlische aanval, maar deze toeschrijving noch het dodental zijn onafhankelijk bevestigd.
De Rode Halve Maan, de nationale hulporganisatie van Iran, zegt dat hulpteams zoek- en reddingsoperaties uitvoeren rondom de moskee. Twee mensen zouden al levend onder uit het puin vandaan zijn gehaald, meldt de organisatie op X.
Twitter bericht wordt geladen...
Sinds het begin van de oorlog zijn volgens het Iraanse ministerie van Cultureel Erfgoed 56 historische plekken beschadigd geraakt als gevolg van de Israëlische en Amerikaanse aanvallen. Met de schade aan de moskee lijkt opnieuw cultureel erfgoed in Iran te zijn getroffen.
Uma Kagenaar
Lees ook deze analyse: Eeuwenoud cultureel erfgoed van Iran ligt onder vuur
Een volgeladen olietanker is vannacht voor de kust van Dubai getroffen door een vermoedelijke Iraanse droneaanval, waarna urenlang brand woedde aan boord. Inmiddels melden de autoriteiten in Dubai dat de brand is geblust. In tegenstelling tot eerdere berichten ontstond er geen olielek. Er vielen geen gewonden.
De olieprijzen reageerden direct op de aanval. Het 333-meter lange schip had circa 2 miljoen vaten olie aan boord, met een geschatte waarde van meer dan 200 miljoen dollar tegen de huidige olieprijs. De lading was afkomstig uit Koeweit en Saudi-Arabië en was onderweg naar de Chinese stad Qingdao.
De aanval kwam enkele uren nadat president Trump waarschuwde dat de VS verder zullen gaan met stevige aanvallen op Iraanse energie infrastructuur en olievelden, als Iran de straat van Hormuz niet openstelt. Iran lijkt die dreiging met de acties van vannacht vooralsnog te negeren.
Inmiddels lijkt Trump bijgedraaid, en zijn de olieprijzen ook weer wat gedaald. The Wall Street Journal meldt dat Trump nu wel bereid zou zijn zijn militaire campagne tegen Iran te beëindigen, zelfs als de Straat van Hormuz gesloten blijft.
Toch stevent de olieprijs af op een uitzonderlijke stijging van bijna 60 procent in maart, de grootste maandtoename ooit als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. De stijgende energieprijzen drukken inmiddels op Amerikaanse huishoudens en vormen een politiek probleem voor Trump en de Republikeinen in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen in november. Zij hadden juist lagere energieprijzen beloofd.
Uma Kagenaar
In verschillende landen in het Midden-Oosten zijn vannacht aanvallen gemeld. Zo zijn er in delen van de Iraanse hoofdstad Teheran stroomstoringen na een reeks explosies, meldt het Iraanse persagentschap Fars.
Israël meldde dinsdagochtend vroeg dat er in het zuiden van Libanon vier Israëlische soldaten zijn omgekomen in de strijd tegen Hezbollah. Zeker twee anderen raakten gewond. Details over het incident ontbreken nog.
Israël meldde dinsdagochtend eveneens dat er vanuit Iran meerdere raketten waren afgevuurd op doelen in het midden van het land. In onder meer Jeruzalem klonk het luchtalarm.
De Verenigde Staten zouden een grootschalige aanval hebben uitgevoerd met zogenaamde bunker buster-bommen op een munitiedepot in de Iraanse stad Isfahan. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van informatie van een Amerikaanse ambtenaar.
Eerder in de nacht lieten de autoriteiten in de Verenigde Arabische Emiraten weten dat er in Dubai vier mensen gewond raakten. Dat gebeurde nadat het luchtafweergeschut was ingeschakeld en brokstukken neerstortten op een huis in de wijk Al Badaa.
Saoedi-Arabië meldde dat de luchtverdediging reageerde op inkomende ballistische raketten. Voor zover bekend vielen er geen gewonden en was er geen schade.
ANP
In het zuiden van Libanon zijn vier Israëlische militairen om het leven gekomen. Dat meldt het Israëlische leger, dat in het gebied vecht tegen de door Iran gesteunde militie Hezbollah. Een andere Israëlische militair raakte zwaargewond.
Eerder kwam ook een Libanese militair in de omgeving om bij een Israëlische aanval, zo meldde het Libanese leger. Israëlische soldaten zouden het vuur hebben geopend op een gebied van waaruit eerder raketten waren afgevuurd. In het zuiden van Libanon kwamen de afgelopen dagen ook al drie blauwhelmen van de VN-vredesmissie in de regio om het leven.
Belga
De Verenigde Staten hebben in de nacht van maandag op dinsdag een grootschalige aanval uitgevoerd met zogenaamde bunker buster-bommen op een munitiedepot in de Iraanse stad Isfahan. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van informatie van een Amerikaanse ambtenaar.
De bommen wegen elk ongeveer 2.000 pond (ongeveer 900 kg) en werden vorig jaar in juni al ingezet door de VS om Iraanse nucleaire sites aan te vallen. De Amerikaanse president Donald Trump plaatste maandagavond (lokale tijd) een video op zijn platform Truth Social waarin een reeks explosies te zien is. Nieuwszender CNN deelde een video waarop grote explosies in Isfahan zichtbaar zijn. Mogelijk is er na de inslag opgeslagen munitie ontploft.
Ook in de Iraanse hoofdstad Teheran werden meerdere explosies gemeld. De stroom zou in delen van de stad zijn uitgevallen na een aanval op een energiecentrale, meldde het Iraanse persbureau Fars.
Belga
Voor de kust van Dubai is brand uitgebroken op een olietanker na een aanval, meldt Koeweit. Het getroffen schip, de Al Salmi, vaart onder de vlag van Koeweit. De Golfstaat waarschuwt volgens staatspersbureau KUNA voor een mogelijk olielek in de Perzische Golf. Volgens de autoriteiten zit Iran achter de aanval. Er zijn geen gewonden gevallen.
Volgens shiptracker Vesselfinder was het 333 meter lange schip onderweg naar de haven van Qingdao in China. Het zou vol zijn geladen met olie.
De Britse maritieme organisatie UKMTO meldde maandagavond een incident met een schip op ruim 50 kilometer voor de kust van Dubai. Een 'onbekend projectiel' trof een olietanker aan de stuurboordzijde, waarna brand uitbrak, aldus de organisatie die de koopvaardij in risicogebieden monitort. UKMTO meldde dat de bemanning ongedeerd is en er geen milieueffecten zijn gemeld.
In Dubai zelf vielen tijdens de nacht vier gewonden door vallende brokstukken na een interventie van het luchtafweersysteem. De vier liepen lichte verwondingen op, liet het persbureau van de stad in de Verenigde Arabische Emiraten weten. Ook in Koeweit werden drones en raketten gemeld.
ANP
Frankrijk heeft gevraagd om een spoedbijeenkomst van de VN-veiligheidsraad na de dood van drie medewerkers van de VN-vredesmacht in Libanon (Unifil). Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot maandagavond gezegd op X. Hij spreekt van 'onaanvaardbare en ongerechtvaardigde' aanvallen.
De afgelopen 24 uur kwamen bij verschillende explosies in het zuiden van Libanon in totaal drie blauwhelmen om het leven en raakten er vijf gewond. Unifil zegt dat het de incidenten onderzoekt, maar een verantwoordelijke aanduiden voor de aanvallen lukte voorlopig nog niet.
Barrot zegt op X dat Frankrijk de 'uiterst ernstige incidenten' veroordeelt. 'De bedreigingen van de veiligheid en intimidaties door soldaten van het Israëlische leger tegen VN-personeel zijn onaanvaardbaar en niet te rechtvaardigen', schrijft de minister.
Redactie
In Libanon zijn vandaag opnieuw twee militairen van VN-vredesmacht Unifil omgekomen. Dat meldt The New York Times op basis van een VN-rapport. Zondag kwam ook al een Indonesische militair om het leven nadat een projectiel was ontploft in Zuid-Libanon. De twee militairen die vandaag zijn omgekomen, zijn getroffen door een ‘explosie van een onbekende bron’.
Onduidelijk is nog wie achter de aanvallen zit. Zowel Israël als Hezbollah heeft nog niet gereageerd op het bericht. Israël voert dagelijks aanvallen uit op Libanon, voornamelijk in het zuiden van het land. Bij de aanvallen zijn al meer dan duizend mensen omgekomen, honderdduizenden burgers zijn op de vlucht geslagen.
De Verenigde Naties zijn al sinds 1978 actief in Libanon. Momenteel zijn zo’n tienduizend mensen werkzaam voor de VN in het land. Zij vallen onder de vredesmacht Unifil en hebben onder meer de taak om bescherming te bieden aan de lokale bevolking.
Yassin Boutayeb
Voor de vierde keer in een maand tijd heeft het luchtafweersysteem van de Navo een Iraanse raket boven Turkije neergehaald. Dat meldt het Turkse ministerie van Defensie. Er is geen melding gedaan van slachtoffers. Iran heeft nog niet gereageerd op de laatste onderschepping, maar ontkent tot nu toe dat het bewust raketten afvuurt op Turkije.
De Navo heeft sinds maart al drie keer eerder een Iraanse raket onderschept die onderweg was naar Turkije. De Turken hebben het Iraanse regime eerder al gewaarschuwd, maar nog geen concrete stappen gezet tegen het regime.
Het Turkse defensieministerie zegt nu dat het ‘daadkrachtig en zonder twijfel’ zal reageren op ‘elke dreiging die is gericht op het Turkse grondgebied en luchtruim’. De Navo heeft de afgelopen tijd al zijn luchtverdediging in de regio versterkt. Zo is in de zuidoostelijke Turkse provincie Malatya een Amerikaans Patriot-luchtafweersysteem geplaatst.
Yassin Boutayeb
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant