Vlak voordat de eredivisie wordt hervat, hebben sommige clubs en spelers een uitweg gevonden uit de paspoortenaffaire die het Nederlandse voetbal al weken bezighoudt. Maar andere spelers blijven, tot er meer duidelijkheid is, noodgedwongen aan de kant.
Met het oog op de door NEC gedroomde afloop van het voetbalseizoen is de foto die Tjaronn Chery donderdag op Instagram zette mogelijk van grote betekenis. Daarop brengt de aanvoerder een bezoek aan het kantoor van de Immigratie- en Naturalisatiedienst in Den Bosch, zijn Surinaamse paspoort in de hand.
Een paar uur later maakte de nummer 3 van de eredivisie bekend dat Chery weer mag meetrainen. Onzeker is nog wel of hij, door alle dagen dat hij werkloos thuiszat, fit genoeg is om zaterdagavond mee te doen tegen Excelsior.
Ook een paar andere clubs en spelers vonden net op tijd voor de herstart van de eredivisie een uitweg uit de paspoortenaffaire die het Nederlandse voetbal nu al twee weken bezighoudt. Zo mochten FC Groningen-doelman Etienne Vaessen en Djevencio van der Kust van Heracles, eveneens internationals voor Suriname, vrijdag het werk hervatten.
Achteraf is mooi wonen. Maar als er iets duidelijk is aan de paspoortensoap, is het wel dat het Nederlandse voetbal heeft zitten slapen toen spelers de afgelopen jaren bijvoorbeeld de Surinaamse, Indonesische of Kaapverdische nationaliteit omarmden. Voetbal International stipte de gevolgen daarvan vorig jaar al in een artikel aan. Alleen sloeg geen club er destijds acht op, en de spelers en de KNVB blijkbaar evenmin.
De aandacht ging vooral uit naar de mooie avonturen die lonkten voor voetballers voor wie het Nederlands elftal een brug te ver was gebleken. Bondsbestuurders in Indonesië en Suriname dachten op hun beurt groots: ze wilden het WK bereiken en daarvoor was talent welkom uit de eredivisie, waar nogal wat spelers op de een of andere manier verwant zijn aan deze landen.
Sinds Nigel Hasselbaink in november 2019 als eerste Surinaamse prof met de Nederlandse nationaliteit zijn debuut voor het Surinaams elftal maakte, volgden bijvoorbeeld tientallen Suriprofs zijn voorbeeld. Daardoor vond het land geleidelijk aansluiting bij de regionale top. Vorige week liep Suriname nipt kwalificatie voor het WK van komende zomer mis.
De internationals uit onder meer de Europese profcompetities maakten daarbij gebruik van het zogenoemde sportpaspoort. Voor de duur van de wedstrijd konden ze beschikken over een Surinaams paspoort zonder rechten of plichten als Surinaams staatsburger. Bovendien was hun altijd verzekerd dat ze hun Nederlandse nationaliteit zouden behouden.
Sinds een paar weken blijkt dat toch anders te liggen. De voetbalpodcast De derde helft bracht ter sprake dat Go Ahead Eagles-speler Dean James in de wedstrijd tegen NAC waarschijnlijk niet over de juiste papieren beschikte. Hij had voor Indonesië gekozen en daarmee automatisch afstand van de Nederlandse nationaliteit gedaan, zo werd in de uitzending gesteld.
Voor NAC, dat als nummer voorlaatst van de eredivisie elk punt kan gebruiken, was die onthulling aanleiding om de 6-0-nederlaag bij de KNVB aan te vechten. Hekkensluiter Heracles Almelo wendde zich om dezelfde reden tot de bond. Eagles-directeur Jan Willem van Dop was zich echter van geen kwaad bewust: James reist met zijn Nederlandse paspoort en staat bij Mijn Overheid ook als Nederlander geregistreerd, zei hij.
Toch houdt de Deventer club James aan de kant tot er duidelijkheid is. Ook andere clubs volgden het advies van de KNVB om alleen spelers in de selectie op te nemen van wie de nationaliteit honderd procent vaststaat.
Bij NEC zaten de Surinaamse internationals Chery en Virgil Misidjan daarom een tijdje werkloos thuis, terwijl bij Groningen Vaessen even niet meer mocht meetrainen. SC Heerenveen hield aanvaller Dylan Vente aan de kant. In België wil FC Antwerp voorlopig geen risico nemen met Gyrano Kerk, spits van de Surinaamse ploeg.
Eerstedivisionist FC Emmen moest de jonge Tim Geypens tot zijn verdriet vertellen dat zijn loopbaan tijdelijk op pauze staat, door de paar interlands die hij voor de Indonesische beloftenploeg speelde. Het 20-jarige talent zag daarop ‘zijn hele leven instorten’, zei technisch directeur Nico Haak in het Dagblad van het Noorden.
Volgens advocaat Dolf Segaar, gespecialiseerd in sportzaken, heeft ‘het hele ecosysteem van het voetbal’ de gevolgen verkeerd ingeschat: de KNVB, de clubs, de FBO (federatie van betaaldvoetbalorganisaties). En toch ook de spelers, die kennelijk nooit hebben bedacht dat een bestaan als Indonesisch of Surinaams international niet zo vrijblijvend was als het leek.
Want de Nederlandse wet is volstrekt helder, zegt Hermie de Voer, als advocaat gespecialiseerd in immigratierecht: ‘Zodra iemand met de Nederlandse nationaliteit uit vrije wil een andere nationaliteit aanvraagt, vervalt automatisch zijn of haar Nederlanderschap. Er zijn mogelijkheden om de Nederlandse nationaliteit weer terug te krijgen, maar dat moet per individueel geval worden bekeken.’
Chery kon zijn werkvergunning bijvoorbeeld opnieuw in orde maken bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), doordat hij met zijn vrouw en minderjarige kinderen in Nederland woont. Hij kreeg een speciale verblijfsaantekening, waarop staat dat ‘arbeid vrij’ is. Die aanvraag kan bij andere spelers weken in beslag nemen, hoewel de IND en clubs nauw samenwerken om het papierwerk zo snel mogelijk in orde te krijgen.
Zo hebben de IND en de KNVB afspraken gemaakt over een zogeheten ‘reparatieregeling’. Voor een snellere verwerking helpt het als spelers met documenten kunnen aantonen dat ze ‘in Nederland zijn geboren en/of hier lang hebben gewoond’, laat de IND weten. ‘Sneller wil in dit geval zeggen dat we ons uiterste best doen om deze aanvragen binnen een x-aantal dagen in plaats van weken af te kunnen handelen, zodat de spelers zo snel mogelijk een verblijfs- en tewerkstellingsvergunning ontvangen.’
Het zou hebben gescheeld als clubs net zo veel scherpte aan de dag hadden gelegd als de jurist van Ajax twee maanden geleden. Die club trok toen Maarten Paes aan als vervanger van de naar Heracles vertrokken Remko Pasveer. Ook Paes is Indonesisch international. In het persbericht van Ajax heette hij een ‘geboren Nederlander met ook een Indonesisch paspoort’. Maar de huisjurist wilde kennelijk geen risico nemen, waarna de club een werkvergunning voor Paes (als niet-EU-speler) aanvroeg.
Die kwam precies op tijd: een week nadat hij voor het eerst had meegetraind, raakte eerste keeper Vítezslav Jaros zwaar geblesseerd. Maar door op safe te spelen voorkwam Ajax dat de club werd meegesleurd in de paspoortenpaniek. Bij andere clubs moesten ingehuurde advocaten en juristen overuren maken om de juiste vinkjes en stempels veilig te stellen.
In Suriname is de ontzetting groot, nu de nationaliteit van Suriprofs als Chery en Vaessen ter discussie is komen te staan. Brian Tevreden, general manager van de Surinaamse voetbalselecties, zegt zich ‘misleid’ te voelen door de mensen die zich vóór zijn aantreden in 2023 bij de Surinaamse voetbalbond SVB met de nationaliteitskwestie hebben beziggehouden.
‘Tegen mij is altijd gezegd dat alles was geregeld met de paspoorten’, aldus Tevreden. ‘Ook de jongens wisten niet beter dan dat ze geen enkel risico liepen hun Nederlandse nationaliteit kwijt te raken. Nu blijkt dat de jongens die voor Natio (de nationale ploeg, red.) hebben gekozen gewoon zijn voorgelogen.’
Volgens Tevreden is tijdens de gesprekken met voormalig Surinaams president Desi Bouterse in 2019 expliciet aan de Surinaamse voetbalbond en andere betrokkenen gevraagd om ook bij de Nederlandse overheid en de KNVB de papieren van de spelers in orde te maken. ‘Maar dat is nooit gebeurd. En dat neem ik de verantwoordelijken enorm kwalijk.’ Tevreden overweegt om in overleg met de gedupeerde internationals een aanklacht tegen hen in te dienen.
De afgelopen dagen voerde Tevreden intensief overleg met Marinus Bee, de Surinaamse minister van Binnenlandse Zaken. Daarop liet president Jenny Simons met spoed een commissie samenstellen om de paspoortkwestie op te lossen. Daarbij zijn ook de SVB, minister van Buitenlandse Zaken Melvin Bouva en juristen in Suriname en Nederland betrokken.
Tevreden: ‘We hebben een paar topadvocaten ingeschakeld en we gaan dit hoofdstuk snel afronden. De voetballers om wie het gaat hoeven zich echt niet druk te maken over hun Nederlandse nationaliteit.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant