Het CDA en Progressief Nederland willen het delen van beelden van slachtoffers strafbaar stellen. Na het zelfdodingsdrama in Capelle aan den IJssel, waarbij jongeren filmpjes van twee dode tieners online verspreidden, lijkt een Kamermeerderheid in zicht.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
De twee partijen hebben hun aangepaste initiatiefwetsvoorstel vrijdag ingediend voor behandeling in de Tweede Kamer. Het filmen en fotograferen van slachtoffers wordt in hun voorstel niet strafbaar, alleen het delen van die beelden. Door omstanders gemaakte opnamen kunnen soms namelijk cruciaal bewijs opleveren in opsporingsonderzoeken, zoals bij de moord op misdaadverslaggever Peter R. de Vries.
Degene die de opname maakt is – als het aan initiatiefnemers Songül Mutluer (Progressief Nederland) en Jeltje Straatman (CDA) ligt – straks alleen strafbaar als hij of zij de beelden online zet of via apps (bijvoorbeeld Whatsapp of Snapchat) privé met anderen deelt. Het gaat hierbij om het delen van video’s, foto’s en livestreams van slachtoffers van geweld, ongelukken en zelfdoding.
Het wetsvoorsel van CDA en (voorheen) de PvdA dateert al van zeven jaar geleden, maar is nu pas klaar voor behandeling door het parlement. De aanleiding voor het initiatief was destijds de stroom klachten van politie en andere hulpverleners over filmende ramptoeristen bij ernstige ongelukken. Bij verkeersongevallen staan vaak omstanders met hun smartphone te filmen, waarna de beelden onvermijdelijk opduiken op sociale media.
Het is meermaals voorgekomen dat nabestaanden via sociale media ontdekten dat een geliefde was overleden of betrokken bij een zwaar ongeluk, doordat ze op foto’s of video’s een kentekenplaat of kleding herkenden. Herhaalde oproepen van de politie aan het publiek om niet te filmen bij ongelukken hebben niets uitgehaald. Ook een publiekscampagne van het Rode Kruis in 2018 heeft geen merkbaar effect gehad. ‘De sensatiezucht wint het van de moraal’, constateren Mutluer en Straatman.
Begin deze week deed zich een schokkend incident voor in Capelle aan den IJssel. Een jongen van 16 en een meisje van 14 pleegden kort na elkaar zelfdoding door van een flatgebouw te springen. Omwonenden zagen hoe andere jongeren op de lichamen afkwamen en meteen begonnen te filmen. De dode tieners waren vervolgens overal te zien op sociale media.
Mutluer zegt dat het toeval is dat ze haar initiatiefwetsvoorstel een paar dagen na deze weerzinwekkende casus indient. Maar met deze gebeurtenis vers in het geheugen krijgt het voorstel waarschijnlijk brede steun in de Tweede Kamer.
De VVD, Groep Markuszower, BBB, ChristenUnie en SP staan er in elk geval positief tegenover. Sommige partijen houden nog een slagje om de arm, omdat ze de details van het nieuwe voorstel (dat gewijzigd is na consultatie) nog niet kennen. Samen met de twee indieners bezetten deze vijf fracties 76 Tweede Kamerzetels.
Volgens het voorstel worden de makers van de beelden dus strafbaar, zodra ze die openbaar maken of privé met anderen delen. Mensen die de beelden toegestuurd krijgen en ze vervolgens zelf op social media zetten of doorsturen worden niet strafbaar. Mutluer en Straatman menen dat dit qua opsporing en handhaving ondoenlijk zou zijn, omdat er tientallen tot honderden ‘verspreiders’ zijn als beelden eenmaal viraal gaan.
Daarom kiezen ze ervoor alleen de originele videomaker of fotograaf strafbaar te stellen. Die kan maximaal een jaar celstraf krijgen of een maximum geldboete van 11.000 euro.
De wetsindieners maken een uitzondering voor filmers en fotografen die ‘te goeder trouw’ handelen en de beelden ‘in het algemeen belang’ publiceren. Dit zou (foto-)journalisten moeten beschermen tegen strafrechtelijke vervolging.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant