Witte Huis Een rechter stopte deze week de bouw, maar de reusachtige balzaal die Trump aan het Witte Huis wil plakken, moet en zal er komen, als het aan de president ligt. Ondanks kritiek van deskundigen én van gewone Amerikanen. „Het is een belediging voor onze geschiedenis.”
President Trump laat journalisten aan boord van Air Force One het ontwerp zien voor de reusachtige nieuwe balzaal die hij aan het Witte Huis wil plakken.
Trump is oud en als zijn reusachtige balzaal er komt, zal het bouwwerk hem, bijna zeker, overleven. Het is zijn stempel op het Witte Huis, waar toeristen nog decennialang van zullen horen: en dat daar, die grote zaal, die heeft Trump neergezet. Alsof hij ‘ik was hier’ in de stad heeft gekerfd. Het zal een zaal zijn waar je niet om heen kunt.
Zo speelt Trump ook met het idee van een triomfboog in Washington, één die groter zal zijn dan die in Parijs, en een nationale tuin van Amerikaanse helden, ook in Washington. Een deel van het Witte Huis, de oostelijke vleugel, heeft hij alvast gesloopt om plaats te maken voor zijn balzaal.
De zaal moet er komen, want bij grote evenementen moet er nu een witte tent in de tuin worden neergezet, dat geeft geen pas, en er was nooit een president geweest die goed was in balzalen, maar allemaal hadden ze er één gewild, volgens Trump.
Toen de rechter deze week besloot dat de nieuwbouw stilgelegd moest worden, omdat Trump eerst toestemming aan het congres moest vragen, kwam hij met een nieuwe motivatie: veiligheid. Het zou een „drone-proof dak krijgen”, kogelvrij glas, „air-handling systems”, „biodefense all over”, en uitstekende medische faciliteiten, in een ruime bunker. Er was al een ondergrondse ruimte, maar die is meegesloopt.
Een rechter besloot deze week dat de nieuwbouw stilgelegd moet worden, omdat Trump eerst toestemming aan het Congres moet vragen.
Toen het kunstenaarsechtpaar Jeanne-Claude en Christo de Duitse Rijksdag wilde inpakken, een tijdelijke ingreep, was Wolfgang Schäuble, destijds CDU-parlementariër, daar fel op tegen. Hij vreesde ont-waardiging. De Rijksdag, zei hij in een debat in 1994, belichaamt een instituut, representeert het, „en om het geloofwaardig te kunnen representeren, moeten we met zijn uiterlijke verschijning geen experimenten doen”.
Nationale symbolen, vond Schäuble, vragen om behoedzaam respect.
Behoedzaam respect. In Washington D.C. zijn vanaf 1900 maatregelen genomen voor het geval dat behoedzaam respect niet vanzelfsprekend zou zijn. Onder president William McKinley ontstond in die tijd het idee twee enorme vleugels aan het Witte Huis te bouwen, die het geheel totaal zouden overvleugelen. Uit de commotie die daarop onder architecten ontstond, groeide een nieuwe werkwijze: experts zouden voortaan betrokken worden bij de omgang met monumentale gebouwen als het Witte Huis.
Dat precedent laat president Trump totaal in de steek, schrijft historicus Neil Flanagan in The Atlantic. Op erfgoedexperts heeft de overheid bezuinigd, en in de twee commissies die meedenken over verbouwingen rond het Witte Huis zijn leden ontslagen en vrienden van Trump aangesteld.
De ene commissie die het moest goedkeuren, die voor schone kunsten, deed dat in februari na twaalf minuten beraad. Dat het betreffende ontwerp niet voorzag in een bruikbare entree, onnodig groot en bovendien erg hoog was, met een breed bordes dat niet uitkwam op een deur maar slechts op een dubbele zuilenpartij (die de zaal bovendien het zicht naar buiten ontnam), die kritiek kwam pas later, van erfgoedorganisaties, waarop Trump enkele aanpassingen aankondigde.
Phil Mendelson, lid van de andere commissie, de National Capital Planning Commission, snapt niet waarom het zó groot moet. Het zal de bestaande bouw totaal overvleugelen, en waarom? Hij ziet geen onderbouwing. Toch keurde de stedenbouwkundige commissie waar Mendelson bij zit het plan donderdag uiteindelijk ook goed. De voorzitter is een onlangs aangewezen voormalig advocaat van Trump. Mendelson is de enige die tegen stemde.
Ongeveer 32.000 berichten ontving de National Capital Planning Commission over de balzaal die Trump aan het Witte Huis wil plakken.
Iemand huilde toen ze het puin zag waar de East Wing had gestaan. Stel je voor, schrijft een ander, het Élysée haal je toch ook niet zomaar neer? Het is een belediging voor onze geschiedenis. Washington is een stad van monumenten die betekenis hebben voor het land, maak dat niet kapot, schrijft nog iemand.
De sloop van de oude East Wing en de nieuwe balzaal in aanbouw.
Het doet Amerikanen pijn, de sloop van een stuk erfgoed, van een deel van een gebouw dat zo’n centrale rol speelt in hun geschiedenis. Een verslaggever van The Atlantic reed uren vergeefs door Washington op zoek naar groot puin van de oostvleugel, want de president kon dan één van de meest geliefde Amerikaanse gebouwen in een paar dagen slopen, hij kon niet óók het puin in het niets laten verdwijnen.
En op zich is de geschiedenis van het Witte Huis er één van verbouwingen, aanbouwen, moderniseringen: het complex heeft vele vormen gekend. Maar één ding is altijd zo gebleven. Toen het kerngebouw van het Witte Huis werd neergezet, op het nippertje van de achttiende eeuw, was dat een centrum in het stedenbouwkundig ontwerp van de stad, zichtlijnen en straatassen kwamen er op uit, en vanaf het Capitool keek je recht uit op het Witte Huis. Dat ontwerp kwam van Parijzenaar Pierre Charles L’Enfant, die naar Amerika kwam om mee te vechten in de revolutie, zich er vestigde, en de naam Peter aannam.
De geschiedenis van het Witte Huis is er één van verbouwingen, aanbouwen, moderniseringen – het complex heeft vele vormen gekend.
De nieuwbouw zou vanaf meerdere plekken het zicht op het oorspronkelijke, centrale gebouw ontnemen, vreest de Society of Architectural Historians. De architectuurhistorici dragen een eenvoudige oplossing aan: maak het kleiner.
Toch heeft Trump wel waardering voor het oorspronkelijke plan van L’Enfant. Vanuit daar was het toch zeker anderhalve eeuw goed gegaan in Washington, werden er mooie gebouwen in vooral klassieke stijl neergezet. In een decreet zet de president uiteen dat hij het zo graag wil zien: federale overheidsgebouwen die inspiratie ontlenen aan de Grieken en de Romeinen, regionaal, traditioneel en klassiek architectuur-erfgoed belichamen. Niet zoals de modernistische en brutalistische kantoren die daarna kwamen. Het zijn dezelfde argumenten als waarmee de AfD in Duitsland Bauhaus-architectuur afwijst: vervreemding van lokale tradities. Gebouwen die, schrijft de president, soms de architectuurelite bekoren, maar niet de „Amerikanen die de gebouwen zouden moeten dienen”.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet