Het kabinet trekt nog eens 4 miljard euro uit voor de bouw van een groot windpark op zee. Met het bedrag wordt een tijdelijke subsidie opgetuigd die de bouw van het park voor ontwikkelaars aantrekkelijk moet maken. De ingreep moet de gefnuikte ambities voor windenergie vanaf de Noordzee een nieuwe stimulans geven.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
Het vorige kabinet had eerder dit jaar een vergelijkbaar bedrag gereserveerd voor een van de twee zogenoemde kavels van het park IJmuiden Ver, waardoor nu in totaal 7,9 miljard euro is gereserveerd. Het moet leiden tot 2 gigawatt aan extra vermogen, vergelijkbaar met de energieproductie van twee flinke gascentrales.
Naar verwachting kunnen geïnteresseerden zich dit jaar al aanmelden, opdat het park in 2032 operationeel is. ‘Windenergie op zee is de motor van de energietransitie en draagt bij aan een duurzaam Nederland’, schrijft minister Stientje van Veldhoven van Klimaat. ‘Ook vergroot ze de energieonafhankelijk en weerbaarheid bij geopolitieke onrust.’
Die kleine 8 miljard euro hoeft niet per se te worden uitgegeven. Het bedrag geeft ontwikkelaars een prijsgarantie voor de elektriciteit die hun park opwekt. Grote energieleveranciers als Vattenfall en Eneco waren kopschuw geworden om miljarden te investeren, omdat de vraag naar elektriciteit achterblijft. Hierdoor dalen de stroomprijzen, waardoor zij hun investering niet terugverdienen. Een eerdere veiling van een kavel mislukte om deze reden vorig jaar: er waren nul gegadigden.
Om te voorkomen dat de ontwikkeling van nieuwe windparken op de Noordzee volledig zou stilvallen, organiseerde het vorige kabinet een nieuwe subsidieregeling. Het huidige kabinet zet deze koers door. Intussen wordt gewerkt aan een geheel nieuwe manier om de markt te ondersteunen, waarbij ontwikkelaars zijn gegarandeerd van een minimumprijs, en waarbij de overheid geld ontvangt als de stroomprijs boven een bepaald niveau komt.
Voorzitter Jan Vos van Nedzero, dat de belangen behartigt van de windsector, toont zich gelukkig met het besluit. ‘Het is verstandig om in tijden van geopolitieke onrust in te zetten op de winning van energie van eigen bodem’, zegt hij. Hij spreekt van een ‘prachtig paascadeau’.
Van Veldhoven stelt dat het stimuleren van windenergie op zee niet alleen goed is voor het klimaat en een grotere energie-onafhankelijkheid van Nederland, maar dat het ook helpt bij het behoud van de ‘robuuste’ Nederlandse windsector, inclusief toeleveringsbedrijven.
Met de nieuwe maatregel ligt de bouw van nieuwe windparken volgens Vos nog niet op de oude koers. Volgens hem is het van belang dat ook op land flink wordt bijgebouwd de komende jaren. De bouw van windturbines op land is de laatste jaren ook vrijwel stil gevallen, vooral vanwege bezwaar van omwonenden.
Vos zegt te begrijpen dat burgers niet blij zijn als een turbine bij hen in de buurt verschijnt. ‘Maar het is nodig. Je kunt wel wind van de Noordzee naar de Achterhoek transporteren om je auto op te laden, maar het is veel beter om die elektriciteit lokaal op te wekken.’
Volgens Vos is dat noodzakelijk in de strijd tegen files op het stroomnet. Netbeheerders geven nu jaarlijks miljarden uit aan nieuwe kabels en lokaal opgewekte duurzame energie kan helpen die kosten te drukken. Om meer wind op land mogelijk te maken, moeten snel nieuwe milieunormen worden vastgesteld, die volgens de voorzitter van Nedzero zowel rekening houden met omwonenden als de bouw van meer turbines mogelijk maken. ‘Anders blijven we afhankelijk van Qatar en Trump.’
‘We moeten ophouden te denken dat we geen duurzame opwek in onze achtertuin willen’, aldus Vos. ‘Want dan betalen we de prijs aan de pomp.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant