Het Amerikaanse Congres stuurt aan op strengere exportregels voor ASML. Wordt het wetsvoorstel in deze vorm aangenomen, dan kan dit het Nederlandse chipmachinebedrijf miljarden kosten.
is economieredacteur van de Volkskrant en schrijft over technologie. Hij volgt ASML.
De afgelopen jaren heeft Nederland de export van ASML-machines aan China herhaaldelijk ingeperkt, onder druk van de Amerikanen. Zo hopen die de technologische opmars van China te stuiten.
Nu stellen Amerikaanse volksvertegenwoordigers in het Huis van Afgevaardigden voor om de export van chipapparatuur uit de VS en bevriende landen nog verder aan banden te leggen. Als bondgenoten niet vrijwillig meewerken, zouden de VS de desbetreffende bedrijven zelf moeten dwingen.
Washington kan zo’n eenzijdige ingreep doen omdat al deze bedrijven Amerikaanse onderdelen of software gebruiken. Een Democratische en een Republikeinse senator hebben al aangekondigd eenzelfde voorstel in de Senaat in te brengen.
ASML wordt in het voorstel niet bij naam genoemd, maar de implicatie is helder. De Amerikaanse Congresleden hebben onder meer duv-immersiemachines in het vizier, de op een-na-geavanceerdste klasse chipmachines die ASML in huis heeft.
Op een deel van deze machines rust al sinds 2024 een exportblokkade, maar niet op allemaal. Een precieze uitsplitsing geeft het bedrijf niet, maar uit het jaarverslag valt op te maken dat het vorig jaar miljarden euro’s verdiende aan de verkoop van dit soort machines in China.
Valt dit weg, dan zou dat een flinke hap kunnen nemen uit de omzet, die vorig jaar 33 miljard euro bedroeg. Ook zou ASML aan een deel van de fabrieken waaraan het in het verleden heeft geleverd geen diensten meer mogen verlenen, zoals reparaties. Zijn meest geavanceerde en lucratieve apparatuur, de euv-machines, heeft ASML nooit aan China mogen verkopen.
Bij de presentatie van de jaarcijfers eind januari zei financieel directeur Roger Dassen wel dat China’s aandeel in de omzet vorig jaar ongewoon hoog was. Vorig jaar verscheepte ASML nog relatief veel machines naar Chinese klanten, omdat zij tijdens de coronapandemie door logistieke verstoringen niet goed bediend konden worden, legde hij uit.
Een woordvoerder van ASML wil niet op het Amerikaanse voorstel reageren. Of het daadwerkelijk zo ver komt, is ook nog allesbehalve zeker.
Waar Donald Trump begin vorig jaar koos voor de confrontatie met China, benadert hij het land met fluwelen handschoenen sinds de VS en China een wapenstilstand in overeenkwamen in hun handelsconflict. Zo heeft hij exportrestricties op Amerikaanse computerchips van onder meer Nvidia zelfs versoepeld.
Hierbij lijkt mee te spelen China vorig jaar de export van zeldzame aardmetalen afkneep, een voor de VS zeer pijnlijke maatregel. Of Trump bereid is Beijing opnieuw op de tenen te trappen door veel strengere exportcontroles op het gebied van chipmachines op te leggen, is dus maar zeer de vraag.
Onder meer de Japanse ASML-concurrenten Nikon en Canon zouden ook gevolgen van nieuwe Amerikaanse beperkingen ondervinden. Hetzelfde geldt voor Nederlandse ASM, dat weer een ander type geavanceerde apparatuur voor de chipproductie bouwt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant