Mensen die managementtaal van hun baas niet kunnen onderscheiden van die van een ‘bullshitgenerator’, presteren slechter op hun werk. Termen als ‘key learnings’, ‘laaghangend fruit’ en ‘stippen op de horizon’ zijn dus niet alleen irritant, maar mogelijk ook schadelijk. „Hallo! Ik roep dit al tien jaar”, schrijft Japke-d. Bouma.
Als columniste die altijd gelijk heeft, kan ik niet de hele dag ‘Ik zei het toch’ zeggen. Dan kan ik wel bezig blijven. Maar eind vorige maand floepte het er toch uit: „Ik zei het toch”.
Toen zag ik namelijk een onderzoek dat precies bevestigt wat ik al meer dan tien jaar roep in columns, lezingen, in het theater. Namelijk: stop met nietszeggende managementbullshit. Waarom?
Omdat hoe vatbaarder je bent voor dit soort jargon, hoe lager je scoort op analytisch vermogen en logisch redeneren, hoe minder goed je praktische problemen oplost, en hoe groter de kans is dat je zélf dit soort onzin gaat uitkramen, zo blijkt uit onderzoek van Cornell University.
Ik heb echt zitten smullen van deze studie. Neem alleen al deze zin: „Working at the intersection of cross-collateralization and blue-sky thinking, we will actualize a renewed level of cradle-to-grave credentialing and end state vision in a world defined by architecting to potentiate on a vertical landscape.”
Hahaha.
Dat soort wartaal maakten de onderzoekers met een ‘bullshitgenerator’. Die combineerden ze met uitspraken van echte ceo’s uit de Fortune 500. Vervolgens vroegen ze proefpersonen: welke teksten klinken overtuigend? Welke zijn ‘business savvy’, dus hoeveel zakelijk inzicht spreekt eruit? Daarna moesten ze business cases maken. En wat bleek?
Dat mensen die de échte uitspraken amper van de nep bullshit wisten te onderscheiden, slechter scoorden op opdrachten, meer moeite hadden met logisch redeneren, en hun eigen baas vaker ‘visionair’ vonden. Maar… ze hadden vaak wel meer plezier in hun werk.
Daarmee bleken ook al die andere dingen die ik al jaren schrijf waar. Namelijk dat hoe inhoudlozer er gepraat wordt op je werk, hoe gelukkiger sommige mensen er zijn. En dat hoe meer je jezelf opblaast achter je laptop, hoe meer indruk je maakt op de prutsers die je eigenlijk zou moeten ontslaan.
Of nou ja, misschien moet je die prutsers juist houden!
Want hoe heerlijk is het om met totale onzin een hele zaal mee te krijgen. Om je bullshitgenerator aan te zetten en die oogjes te zien glanzen. Om „even te sparren over de strategische alignment” en iedereen driftig te zien knikken.
Tuurlijk. Mensen leuteren vaak maar wat. In mietings, fietbek-rondes, en misjun steetments. En dat kan volgens dit onderzoek de communicatie vertroebelen, organisaties minder effectief maken, en zelfs financiële en juridische risico’s vergroten. Maar wat maakt dat uit.
Als de employee engagement maar van onderop komt, de processen schaalbaar zijn, en de innovatie cutting edge.
En niemand doorvraagt wat er nou éigenlijk bedoeld wordt.
Doe de test en je weet het.
1 Ik opereer graag op het snijvlak van cross-collateralisatie en ‘thought leadership.
Helemaal eens: 100 punten
Ik opereer liever op het snijvlak van innovatie en communicatie: 50 punten.
Snijvlakken laat ik aan chirurgen: 0 punten
2 Als je op je werk innovatieve liquiditeit creëert met visionaire change drivers, kun je energieke frameworks coachen richting ‘shovel-ready’ alignment.
Dit is zó waar: 100 punten.
Zonder synergetische blik op je klantbeleving kom je nergens: 200 punten.
Ik ben alleen ‘shovel-ready’ in m’n tuin: 0 punten
3 Je kunt alleen je verleden benutten, als je ook je toekomst activeert.
Hell yeah: 200 punten.
Volgens mij is het andersom: 50 punten.
Ik ga even met m’n hoofd tegen een muurtje beuken. 0 punten
4 We benutten het laaghangend fruit door key learnings met onze resultaatgedreven globale partners uit te wisselen.
Dit heb ik gisteren letterlijk tegen sales gezegd! 300 punten.
Als je je stippen op de horizon maar helder hebt. 300 punten.
Hier staat dat je van samenwerking kan leren. 0 punten
5 Als opkomende speler met een missie om de merkbeleving te verbeteren, kun je alleen een laag dieper gaan in wereldwijde gemeenschappelijkheid als je upstream connecties maakt.
Preach! 200 punten
Wat bedoel je met ‘wereldwijde gemeenschappelijkheid?’ 50 punten.
Upstream connecties in je broekje. 0 punten
200-1000 punten:
Gefeliciteerd! Je bent een bullshitgroupie pur sang. Het dondert niet wat het betekent. Jij bent gelukkig met je lease-auto, weet de factormens in transitie te verbinden met co-creatie vanuit de purpose van je organisatie, voelt je als een vis in het water voor een muur met post-its en vindt je baas een visionair. Enige nadeel: je hebt geen flauw idee wat je aan het doen bent. Maar dat weet je baas ook niet!
50-200 punten:
Gefeliciteerd! Aan de ene kant wil je dolgraag pro-actief synergetische win-win-situaties creëren, maar aan de andere kant moet je ook je hypotheek betalen. Laatst droomde je dat het zonder bullshit een stuk beter zou gaan. Maar toen zag je de scrum master in z’n pastelkleurige overhemd en dacht je: als iedereen zegt dat de targets voor Q2 helder zijn, ga ik niet zeggen dat ik er geen touw aan vast kan knopen.
0 punten:
Gefeliciteerd! Jij bent volkomen immuun voor bullshit, een meester in je werk en hebt een vlijmscherpe analytische geest. Je stelt de hele dag kritische vragen aan je baas, confronteert collega’s met hun nietszeggende houtskoolschetsen, en lacht alle PowerPoints uit. Enige nadeel: niemand wil met je samenwerken. En bij de volgende saneringsronde vlieg je eruit.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen