Een groep van veertig landen heeft voor het eerst overlegd over opties om de Straat van Hormuz te heropenen. Maar van een plan is nog geen sprake. De Franse president Emmanuel Macron noemde militaire actie om de Iraanse blokkade van de belangrijke scheepvaartroute te doorbreken ‘onrealistisch’.
De zogenoemde ‘Hormuz-coalitie’ voerde donderdag een video-overleg onder leiding van het Verenigd Koninkrijk. Yvette Cooper, de Britse minister van Buitenlandse Zaken die het overleg voorzat, beschuldigde Iran van ‘kaping’ van een internationale scheepvaartroute, waarmee het land ‘de wereldeconomie in gijzeling houdt’.
De virtuele bijeenkomst volgde op herhaaldelijke oproepen van de Amerikaanse president Donald Trump aan Europese landen om de Straat van Hormuz met militaire middelen te heropenen. Trump dreigde vorige maand zelfs de Amerikaanse wapenverkoop via de Navo aan Oekraïne te stoppen als Europa niet zou ingrijpen in de zeeweg, zo meldde de Britse krant Financial Times woensdag. Kort na dat dreigement verklaarden verschillende Europese landen zich bereid om in actie te komen in de Straat, waar normaal gesproken een vijfde van de wereldwijde oliehandel door wordt vervoerd.
Inmiddels hebben ongeveer veertig landen zich bij de coalitie aangesloten, waaronder het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland. Ook niet-Europese landen, zoals India, Canada en de Verenigde Arabische Emiraten, vergaderden donderdag mee. De VS waren afwezig.
Het overleg leidde niet tot concrete afspraken. De veertig ministers van Buitenlandse Zaken spraken over mogelijkheden om zeemijnen te ruimen en schepen in veiligheid te brengen die vast komen te zitten in de Straat . Die opties moeten volgende week gedetailleerder worden besproken, tijdens een overleg van militaire planners.
Duidelijk is dat de coalitie geen aanstalten maakt tot een militaire ingreep om de blokkade te doorbreken. President Macron, namens Frankrijk een van de aanvoerders van de coalitie, sloot dergelijke militaire actie donderdag uit. Heropening van de zeeweg is pas realistisch na een wapenstilstand en een hervatting van onderhandelingen met Iran, zei Macron. Hij stelde dat Iraanse medewerking cruciaal is.
De Britse premier Starmer temperde eveneens de verwachtingen van de coalitie door te zeggen dat heropening ‘niet makkelijk’ zal zijn. Hij zei dat er enkel is gesproken over ‘haalbare diplomatieke en politieke maatregelen’ om de Straat weer bevaarbaar te maken.
Nederland vindt ook dat er eerst een einde moet komen aan de oorlog, die eind februari begon met Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen op Iran. Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen zei na het overleg dat Nederland bereid is ‘een rol te spelen’, maar wel ‘onder duidelijke kaders’. Hij noemde het opruimen van zeemijnen als een van de mogelijkheden.
Maar Iran stelt dat de coalitie voorlopig niet hoeft te hopen op een einde van de oorlog. Het Iraanse leger reageerde donderdag op oorlogstaal van Trump met de belofte te zullen doorvechten tot Irans vijanden zijn ‘verpletterd’.
Bovendien zei de Iraanse regering samen met Oman, dat aan de andere kant van de Straat ligt, aan nieuwe regels te werken voor doorvaart. Schepen die na de oorlog door de Straat willen varen, zullen tol moeten gaan betalen, zo dreigde het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
Bevriende landen mogen van Iran wel door de Straat varen. Joeri Oesjakov, een topadviseur van de Russische president Vladimir Poetin, zei donderdag dat de Straat open is voor Rusland. Ook de Filipijnen zeggen toestemming te hebben gekregen van Iran om weer door de Straat te varen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant