Oorlog in de Golf De Amerikaanse regering denkt binnen enkele weken klaar te zijn in Iran. Maar ondanks beweringen van Trump dat de oorlogsmachine is ontmanteld lanceert Iran nog dagelijks raketten en drones.
Het Amerikaanse vliegdekschip USS George H.W. Bush vertrekt vanuit zijn thuishaven Norfolk in Virginia, vermoedelijk op weg naar het Midden-Oosten.
De luchtmacht van Iran is vernietigd, meer dan honderdvijftig marineschepen zijn tot zinken gebracht en de defensie-industrie van het regime is gedecimeerd. Van raketfabrieken tot ondergrondse munitieopslagplaatsen – alles is de afgelopen weken bewerkt met Amerikaanse precisieraketten en bunker buster-bommen. De Amerikaanse regering – president Donald Trump, minister van Defensie Pete Hegseth – verkondigt al dagen vol vertrouwen dat Iran militair is „vernietigd” nu ruim elfduizend doelen zijn bestookt. De oorlog was volgens hen begin maart al gewonnen. „Over twee of drie weken zijn ze terug in het stenen tijdperk”, zei hij woensdagavond.
Toch wijst niets erop dat de Amerikaanse strijdkrachten bezig zijn Operatie Epic Fury tegen Iran af te ronden. Integendeel. De tientallen raket- en droneaanvallen die Iran nog dagelijks uitvoert op doelen in Israël en de Golfstaten, waaronder Amerikaanse militaire bases, duiden niet bepaald op de laatste stuiptrekkingen van een „gedecimeerd” regime. Het Iraanse regime ontkende enkele uren na de tv-toespraak van Trump dat zijn krijgsmacht is verzwakt.
Het is ook geen toeval dat Washington duizenden extra militairen naar de regio stuurt, meer marineschepen, nieuwe oorlogsvliegtuigen en zwaardere bommenwerpers. Mogelijk doen de Amerikanen dit in een poging alsnog de Straat van Hormuz open te wrikken. Maar ook een landing op het olie-eiland Kharg is niet uitgesloten, of de inzet van grondtroepen elders aan de Iraanse Golfkust. Dat geldt evenmin voor een – complexe en riskante – operatie om de Iraanse voorraad verrijkt uranium zeker te stellen.
Daarnaast lijkt Washington bezorgd over de kwetsbaarheid van zijn peperdure oorlogsmachine in de regio, open en bloot opgesteld op vliegbases en in marinehavens verspreid over het hele Midden-Oosten. Zeker nu blijkt dat Iran vanuit Moskou inlichtingen krijgt bij het vinden van Amerikaanse doelen, onder meer met satellietbeelden. Bij een Iraanse aanval op een Amerikaanse basis in Saoedi-Arabië werd vorige week een Boeing E-3 ‘Sentry’ AWACS-vliegtuig verwoest, een vliegend radarstation van honderden miljoenen dollars. Plotseling maken de Amerikanen ook haast met de bouw van bunkers op hun overzeese vliegvelden.
Uit een lijst van het Pentagon blijkt dat de Amerikanen een steeds groter deel van hun arsenaal inzetten tegen Iran, inclusief de zwaarste bommenwerpers B-1, B-2 en B-52 en de beste gevechtsvliegtuigen die de luchtvaartindustrie heeft geproduceerd. Toch blijkt uit de speldenprikken die ze uitdelen eens te meer dat asymmetrische oorlogvoering tegen militaire grootmachten werkt.
De USS Gerald R. Ford arriveert op Kreta na deelname aan Operatie Epic Fury.
De Amerikanen mogen – zoals hun doctrine voorschrijft – air superiority hebben verkregen in het Iraanse luchtruim, dat weerhoudt de Iraniërs er niet van sporadisch tegenaanvallen uit te voeren op de scheepvaart in de Perzische Golf, of op doelen aan de overkant. De Iraanse aanvallers hebben blijkbaar nog steeds genoeg tijd om een drone of raket te lanceren voordat zij worden ontdekt en afgestraft – een tactiek die ‘shoot-and-scoot’ wordt genoemd, schieten en wegwezen. Vorig jaar lieten de Houthi’s in Jemen al zien dat zij met hun ‘houtje-touwtje-luchtverdediging’ een direct gevaar konden vormen voor het meest geavanceerde Amerikaanse gevechtsvliegtuig, de F-35.
Na ruim een maand van zware Israëlische en Amerikaanse aanvallen is de grote vraag wat Iran nog over heeft aan wapentuig. De cijfers die persbureau Reuters vorige week naar buiten bracht geven een ander beeld van de resterende kracht van de Iraanse krijgsmacht dan Washington officieel naar buiten brengt. Reuters concludeerde na onderzoek op basis van Amerikaanse inlichtingen dat 30 procent van de Iraanse drones en raketten is vernietigd. Nog eens 30 procent is mogelijk beschadigd of na zware bombardementen ‘begraven’ in ondergrondse tunnels en bunkers in het Iraanse binnenland.
Dat zou betekenen dat Teheran nog over een aanzienlijke hoeveelheid ballistische raketten, kruisvluchtwapens en drones beschikt. Eerder onthulde Israël dat er 335 Iraanse raketlanceerinstallaties zijn verwoest, zo’n 70 procent van het totaal. Ook daar heeft het land zware dreunen moeten incasseren, maar Iran is nog niet ontwapend.
Over de Amerikaanse aanvallen op het Iraanse nucleaire programma toont Trump zich opmerkelijk optimistisch. Zowel dinsdag als woensdag verklaarde hij dat de Iraanse capaciteit voor het bouwen van een kernwapen is geëlimineerd. „Ze zijn zo hard geraakt dat het maanden zal duren voordat ze ook maar in de buurt komen van de nucleaire spullen”, zei hij woensdagavond. Maar The New York Times wijst erop dat er geen enkel bewijs is dat de VS of Israël de Iraanse voorraad verrijkt uranium heeft vernietigd.
Het materieel dat de Amerikanen de laatste dagen richting de Golf sturen licht mogelijk een tipje op van de sluier over de komende fase van de oorlog. Opmerkelijk is de herwaardering van een bijna afgeschreven gevechtsvliegtuig, de A-10C Thunderbolt II – bijgenaamd Warthog (wrattenzwijn), om zijn uiterlijk.
Deze gepantserde ‘vliegende tank’ opereert relatief traag en op lage hoogtes, maar kan daardoor lange tijd boven het slagveld blijven hangen om luchtsteun te verlenen. De vlieger richt zich met zijn roterende zevenloops 30mm-boordkanon – 3.900 granaten per minuut – vooral op tanks en andere gronddoelen, maar ook op schepen. In de Golf zou het toestel de komende dagen uitstekend van pas komen ter ondersteuning van Amerikaanse troepen bij een landing op Kharg of in het Iraanse kustgebied aan de Straat van Hormuz.
Een A-10C Thunderbolt II ‘Warthog’ van de Amerikaanse luchtmacht landt op een basis in Californië.
Twaalf van deze toestellen waren de afgelopen weken al actief boven de Golf, maar volgens het doorgaans goed geïnformeerde Air & Space Forces Magazine zijn er nog eens achttien onderweg naar het Midden-Oosten, via de Britse basis Lakenheath. De Amerikaanse commandant der strijdkrachten, generaal Dan Caine, zei half maart al dat de „A-10 Warthog in gevecht is langs de zuidflank, jagend op snelle aanvalsboten in de Straat van Hormuz”.
De Amerikaanse luchtmacht is al jaren van plan afscheid te nemen van het toestel, maar komt daar telkens weer op terug. De Warthogs speelden al in de Eerste Golfoorlog een hoofdrol, bij de bevrijding van Koeweit in 1991, Operatie Desert Storm.
Tegelijkertijd blijft ook de Amerikaanse marine versterkingen sturen naar de Golf. Opvallend genoeg vertrok dinsdag een derde vliegdekschip naar het Midden-Oosten, meldde defensiewebsite Stars and Stripes. De USS George H.W. Bush verliet zijn thuishaven Norfolk (Virginia) met vijfduizend man personeel en tientallen vliegtuigen aan boord, begeleid door drie destroyers.
Mogelijk wordt de Bush ingezet als vervanger of aanvulling van de USS Gerald R. Ford. Het grootste vliegdekschip ter wereld deed vanaf de Middellandse Zee mee aan Operatie Epic Fury, maar werd in Kroatië gerepareerd na een felle brand die enkele weken geleden was uitgebroken in een wasruimte. De Gerald R. Ford is inmiddels uit Kroatië vertrokken. De Amerikaanse marine heeft in het Midden-Oosten al de beschikking over het vliegdekschip USS Abraham Lincoln, die opereert vanuit de Golf van Oman.
Vorige week arriveerde al het amfibische aanvalsschip USS Tripoli met een heel escorte – en 3.500 mariniers – in de regio. Dat voedt in de VS al dagen geruchten over een op handen zijnde landing op Kharg of locaties dichter bij de Straat van Hormuz.
Sommige militaire analisten reageren cynisch op de overwinningsroes die de regering-Trump wil overbrengen aan de Amerikaanse bevolking. „Militaire statistieken horen bij de meest misbruikte gegevens in internationale relaties”, schreef op woensdag de Amerikaanse oorlogshistoricus Phillips O’Brien, hoogleraar strategische studies in St. Andrews. „De VS en Israël vallen Iran elke nacht massaal aan, en Iran doet weinig terug. Dus zijn de VS en Israël aan het ‘winnen’. Was het maar zo simpel.”
Satellietfoto van de schade aan een militaire basis bij Teheran na een luchtaanval.
Iran, zo stelt O’Brien, hoeft alleen maar rederijen, verzekeraars en de markten ervan te overtuigen dat het één bom succesvol kan inzetten tegen een olietanker met olie ter waarde van 200 miljoen dollar aan boord, zoals vorige week gebeurde met de Koeweitse tanker Al Salwi. „En voor hen is dat op dit moment genoeg.” Hij wijst erop dat Trump een paar keer per dag de overwinning kan uitroepen „met steeds exorbitantere claims”, maar ook de president weet volgens O’Brien dat die niets waard zijn zolang de Straat van Hormuz dicht is, en het Iraanse regime nog aan de macht.
De Australische oud-generaal Mick Ryan voegde donderdag nog een extra dimensie toe aan de analyse van Trumps zelfverklaarde overwinning. Door de Iran-oorlog en de omgang met zijn westerse bondgenoten hebben de VS volgens Ryan het geopolitieke landschap voor „jaren, misschien decennia” veranderd.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet