Opluchting en emoties bij het Drents Museum in Assen: na ruim een jaar is de gestolen gouden helm van Coțofenești terug, net als twee van de drie geroofde armbanden. Justitie heeft een deal gesloten met de verdachten.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
‘Wij hebben u iets te laten zien’, zegt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie. De vitrine is nog afgedekt met een blauw doek. Dan wordt er afgeteld: drie, twee, één. De plaats delict is ruim een jaar later het decor van opluchting.
Daar ligt hij, op zijn zij op een wit kussen: de gouden helm van Coțofenești. Haast een kilo bijna puur goud, uit de vijfde eeuw voor Christus. Aan weerszijden staan zwaarbewapende medewerkers van de bewakingseenheid van de politie. Misgaan, dat laten ze het in het Drents Museum in Assen niet een tweede keer.
Dat het pronkstuk nog teruggevonden zou worden, daar had eigenlijk niemand meer op gerekend. Donderdagochtend kondigde het Openbaar Ministerie plots een persconferentie aan over ‘nieuwe ontwikkelingen’ in de zaak van de geroofde Roemeense kunstschatten. Die werden vorig jaar januari uit ditzelfde museum in Assen gestolen, op de laatste dag van de tentoonstelling Dacia – Rijk van goud en zilver. De stukken waren in bruikleen van het Nationaal Historisch Museum in Boekarest.
Drie inbrekers sloegen in amper twee minuten hun slag. Ze kwamen achterom, via de tuin, het museumterrein op. Op beveiligingscamerabeelden was te zien hoe ze een buitendeur openbraken. Daarna volgde een explosie.
De verdachten werden snel aangehouden. Maar van de helm en de drie gestolen armbanden ontbrak ieder spoor. Vooral omdat de drie Noord-Hollandse mannen van 36, 35 en 21 jaar tijdens politieverhoren en voorbereidende zittingen zwegen over de buit.
Over twee weken moeten de drie verdachten zich verantwoorden voor de rechtbank in Assen. In dat licht moet ook deze ontknoping worden gezien.
Woensdag werden de helm en de twee armbanden overhandigd aan het Openbaar Ministerie, zegt hoofdofficier Corien Fahner van het OM Noord-Nederland, ‘door tussenkomst van de verdediging’. Daarbij zijn ‘procesafspraken’ gemaakt. Oftewel: er is een deal gesloten met de advocaten van de verdachten.
Over de details daarvan zal tijdens de rechtszaak pas meer duidelijk worden. Dan wordt wellicht ook meer bekend over de derde, nog vermiste armband.
Het afgelopen jaar werd er in diverse media openlijk gespeculeerd over mogelijke opdrachtgevers, van Roemeense criminelen tot motorbendes. Maar dat waren volgens het OM indianenverhalen. ‘Er zijn geen aanwijzingen van andere betrokkenen’, aldus hoofdofficier Fahner.
De roof blijkt de aantrekkingskracht te hebben van een jongensboek. De oude Statenzaal in Assen zit vol pers uit binnen- en buitenland. De persconferentie wordt live uitgezonden op nationale televisie in Nederland en Roemenië. ‘Wat ging er door u heen toen u het nieuws kreeg?’, wil een verslaggever van The Guardian graag weten van de vertegenwoordigster van het Roemeense OM.
‘We staan hier met een reden, en die reden staat hier’, wijst Fahner op de helm in de vitrine. ‘Vooral voor Roemenië zijn deze objecten van onschatbare waarde.’ Regelmatig werd de vergelijking gemaakt met wat voor Nederland Rembrandts Nachtwacht is: een kunstvoorwerp dat onderdeel uitmaakt van de nationale identiteit.
Achter de vitrine met de helm hangen gebroederlijk de Nederlandse en Roemeense vlag. Twee openbaar aanklagers uit Boekarest zijn in alle vroegte ingevlogen. Maar zo harmonieus waren de verhoudingen zeker niet altijd, het afgelopen jaar.
Vanuit Roemenië kwamen er verwijten over de gebrekkige beveiliging in Assen. De Nederlandse regering betaalde de verzekeraar van het Nationaal Historisch Museum in Boekarest 5,7 miljoen euro ter compensatie. Vandaag zijn er enkel woorden van bewondering en dank.
Het Drents Museum hield donderdag de deuren gesloten, net als veertien maanden geleden – maar nu is de reden een spiegelbeeld.
Voor de presentatie aan de pers werden de medewerkers in staat gesteld de teruggevonden schatten te bewonderen, vertelt de nieuwe museumdirecteur Robert van Langh. ‘Er was een enorme ontlading. Collega’s waren ontroerd, gelukkig en opgelucht. We kunnen ons nauwelijks een voorstelling maken hoe dit moet voelen voor onze collega’s in Roemenië.’
De helm is niet blijvend beschadigd door de roof, zegt Van Langh. Al is oud restauratiewerk losgeraakt, en is de helm licht ingedeukt. ‘Ik ben toevallig een expert, en ik kon meteen zien: dit kan volledig hersteld worden.’ Desgevraagd door de Associated Press legt hij nog eens uit dat de voorwerpen van ‘extraordinary quality’ zijn.
De helm is gedecoreerd met twee ogen, legt Van Langh uit. ‘Die moeten de helm en zijn drager beschermen. Ze lijken hun nut te hebben bewezen.’ Of hij niet bang is dat het weer fout gaat? Met een knipoog, knikkend richting de zwaarbewapende beveiligers: ‘Ziet u die mannen in het zwart?’
Nederland zal er nu voor zorgen dat de voorwerpen zo snel mogelijk terugkeren ‘naar daar waar ze horen’, zegt hoofdofficier Fahner. Haar blik gaat naar de vertegenwoordigers van het Roemeense OM. ‘En dat is in uw land: Roemenië.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant