Werkenden zijn er in het eerste kwartaal van dit jaar 2 procent op vooruitgegaan, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het is de vraag of die trend zich doorzet nu de oorlog in het Midden-Oosten de energieprijzen opdrijft.
De gestegen koopkracht is het gevolg van een stijging van de cao-lonen: in de eerste drie maanden van dit jaar kregen werkenden er gemiddeld 4,5 procent bij. Doordat de prijzen in dezelfde periode met pakweg 2,5 procent stegen, hielden zij daar 2 procent van over. Het is het tiende kwartaal op rij dat de lonen sterker stijgen dan de prijzen.
Maar het is de vraag of dat zo blijft. Door de oorlog in het Midden-Oosten zijn de energieprijzen afgelopen maand met 6,5 procent gestegen. Dat is nu al te merken aan de pomp en voor wie een variabel energiecontract heeft, maar kan op termijn doorwerken in de hele economie als producenten hogere productie- en transportkosten gaan doorberekenen in hun prijzen.
Dat gebeurde ook in 2022, toen door de Russische inval in Oekraïne de energieprijzen nog veel sterker stegen. Het leidde tot dubbele inflatiecijfers en een historische daling (6 procent) van de koopkracht omdat de lonen die prijsstijgingen niet konden bijbenen. Vakbonden ontketenden een verbeten loonstrijd met massale stakingen. Niet zonder succes: sinds 2025 is het koopkrachtgat gedicht.
Ook nu is de verwachting dat de lonen vertraagd op de stijgende prijzen zullen reageren, omdat cao’s voor een langere tijd worden afgesloten. Hoezeer de inflatie zal oplopen, is afhankelijk van hoelang de oorlog voortduurt. De Nederlandsche Bank gaat in zijn laatste raming uit van 3 procent over dit jaar.
Niet iedereen zal er bij dergelijke inflatie even hard op achteruitgaan. De verschillen tussen sectoren zijn groot. Zo zijn werknemers van woningcorporaties er in het afgelopen kwartaal het meest op vooruitgegaan, 8,1 procent. Dat is vooral een inhaalslag, vorig jaar kregen zij er niets bij.
Bij particuliere bedrijven stegen de lonen met 4,9 procent een stuk harder dan bij de overheid. Ambtenaren zagen in het eerste kwartaal gemiddeld 3 procent meer op hun rekening dan een jaar eerder.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant