Taras Katsjka | vicepremier Oekraïne Oekraïne wil zo snel mogelijk weten wanneer het land officieel kan toetreden tot de Europese Unie. Vicepremier Katsjka gelooft dat zijn land volgend jaar de sprong al zal kunnen maken. „Wij willen geen schijnvertoning , onze toetreding mag niet symbolisch zijn.”
De Oekraïense vicepremier voor Europese en Euro-Atlantische Integratie, Taras Katsjka.
Dat Taras Katsjka de hele nacht in een vliegtuig heeft gezeten is hem niet aan te zien; zijn bevlogenheid over de Europese toekomst van Oekraïne werkt aanstekelijk op zijn toehoorders in Hotel Nassau. De Oekraïense vicepremier, binnen de regering van president Volodymyr Zelensky verantwoordelijk voor Europese Integratie, is in Breda neergestreken voor de tweede Lviv-conferentie, waarmee Nederland de Oekraïense EU-toetreding een steuntje in de rug geeft.
Oekraïne kan alle steun gebruiken; alleen al door de oorlog met Rusland is de reis richting de EU zwaar en complex. Na toetreding zal Oekraïne de lidstaat zijn met de grootste oppervlakte, met van oudsher een enorme reputatie in de landbouw eneen potentiële grootmacht op het gebied van de defensie-industrie.
Katsjka (46) komt over als een optimist die liever denkt in kansen dan in obstakels. Hij wijst erop dat Oekraïne al een heel eind op streek is. „In Oekraïne zeggen we wel eens: elke kip die bij ons wordt geboren heeft EU-dna. Dat is geen grap. Elk ei importeren wij uit de EU. Europa moet echt autonoom zijn en samenwerken. Het is geen geheim dat het succes van de Oekraïense landbouw gebaseerd is op EU-technologieën, op Nederlandse technologie en Nederlandse producten.”
„Dat de Europese Unie op de kaft van je paspoort staat is slechts een formele kwestie. Voor Oekraïners gaat het om de essentie van de Europese cultuur, waar wij onderdeel van zijn. Om de waarden die verankerd zijn in het Verdrag van de Europese Unie, zoals vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vergadering, het recht om te demonstreren. Toen president Janoekovitsj, die volledig was gekocht door de Russen, in 2013 weigerde de Associatieovereenkomst met de Europese Unie te ondertekenen, waren de eerste protesten in Oekraïne kleinschalig. Totdat de politie ’s nachts studenten in elkaar ging slaan. De volgende ochtend ging een miljoen mensen de straat op omdat dit een duidelijke schending was van onze vrijheden, verankerd in de grondwet. De waarden waar wij tien, twintig jaar geleden voor opkwamen waren dezelfde als die we nu verdedigen tegen de Russen.”
„Europa is veel meer dan technische voorschriften of regels. Dat zijn niet de dingen waar mensen voor sterven. De verheven idealen die tot uiting kwamen bij de oprichting van de Europese Unie zijn aanwezig in de Oekraïense samenleving. Dat is geen politieke kwestie. In moderne Europese samenlevingen bestaat het idee dat mensen misschien niet bereid zijn hun land te verdedigen met wapens. Na de massale Russische invasie was de reactie van de Oekraïense samenleving niet politiek, maar volledig vrijwillig. Er was geen bevel van de president of de commandant der strijdkrachten om het land te verdedigen. Het was de wíl om onze samenleving te verdedigen, ons grondgebied, onze waarden. Die wil is er nog steeds, en vier jaar later nog even sterk. Daarom gaan wij door met het aanvragen van onze EU-toetreding en willen we zo snel mogelijk lid worden.”
„We willen dat de EU-lidstaten een politieke toezegging doen dat Oekraïne op een bepaalde datum toetreedt. We moeten een heel duidelijk beeld schetsen voor de Oekraïense samenleving, voor Rusland, voor de wereld. Dat is ook in het belang van de Europese Unie.”
„Wij willen geen shortcuts, geen schijnvertoning, onze toetreding mag niet symbolisch zijn. Wij willen alleen toetreden als we aan de regels voldoen. Ik denk dat het extreem ambitieus is om in 2027 een datum te hebben voor de ondertekening van het toetredingsverdrag. Maar het is mogelijk. Wij denken zelfs dat we volgend jaar het Toetredingsverdrag al kunnen ondertekenen. Misschien ben ik wel té optimistisch. Ik weet hoe complex dit proces is. Maar er is geen andere optie.”
Taras Katsjka; vicepremier van Oekraïne, deze week in Breda.
„De Europese Commissie schreef eind vorig jaar al dat we in 2028 mogelijk de onderhandelingen kunnen afronden. Wij denken dat het sneller kan. Dan hebben we nog de geopolitieke situatie. Oekraïne doet er alles aan om naar vrede te zoeken en een einde te maken aan deze oorlog. We nemen deel aan alle onderhandelingen die ons worden geboden. Op veel gebieden voldoen wij al aan de eisen. Neem voedselveiligheid: wij hanteren precies dezelfde landbouwregels als de EU – want we hebben ze overgenomen.”
„Veiligheid zal de komende tien jaar, of zelfs de volgende generatie, politiek domineren in Europa. Rusland zal nog vele jaren een bedreiging vormen. Daarom hebben wij, Europa, een capabel en ervaren leger nodig. Of het nu de NAVO-troepen zijn, die goed getraind zijn, of de Oekraïense krijgsmacht, die daadwerkelijke ervaring heeft op het slagveld, of een combinatie van beide. Wij hebben de afgelopen jaren veel militaire steun gekregen van onze bondgenoten en we delen de ervaring die wij opdoen met moderne oorlogvoering, zoals de inzet van drones.”
„In Europa hebben we na de Koude Oorlog een of twee decennia vrede gehad. Mijn vader was officier in Oost-Duitsland, midden jaren tachtig. Mijn ouders leefden met de dagelijkse politieke hysterie van de Sovjet-Unie – dat er morgen een nucleaire oorlog zou uitbreken, dat alles verwoest zou worden. Nu bevinden we ons in dezelfde situatie, alleen hebben we een zeer intense, totale oorlog in Europa. Aan de frontlijn willen de Russen niet controleren, ze willen vernietigen. Het leven uitwissen. Elke stad wordt volledig met de grond gelijk gemaakt. Dit is in wezen de grootste bedreiging voor heel Europa. Daarom denk ik dat de ernst van deze kwestie absoluut verder gaat dan ruilhandel, een klassieke uitwisseling van wat Europa en Oekraïne elkaar kunnen bieden. Dit is waarom Europa zich zou moeten verenigen, voorbíj de Europese Unie. Daarom zou Europa Oekraïne moeten uitnodigen. Daarom wil IJsland lid worden. Zelfs Noorwegen praat er weer over.”
„Het functioneren van de rechtsstaat is de kern van het uitbreidingsproces van de EU. Daarom concentreren wij ons op het oplossen van bestaande problemen. Maar we vergeten soms dat Oekraïne zich al in de laatste fase van de hervorming bevindt. Ons rechtssysteem is hervormd. Wat betreft de strijd tegen corruptie: er zijn vorig jaar meer dan zevenhonderd zaken geopend door het Nationaal Bureau voor Anticorruptie, er zijn meer dan tweehonderd aanklachten van het speciale openbaar ministerie voor anticorruptie naar de rechtbank gestuurd, er zijn 130 mensen veroordeeld voor corruptie. Natuurlijk zijn er nog tientallen kleine aanpassingen nodig, maar over het algemeen werkt dit systeem. Het gaat om de afronding van de hervormingen.”
„Tijdens een verkiezingscampagne is het moeilijk om rationeel, subtiel en genuanceerd te onderhandelen. Daarom verwachten we dat na de verkiezingen, ongeacht wie er wint, een rationele dialoog mogelijk zal zijn. Voordat de campagne begon waren we ons er al van bewust dat de Hongaarse regering erg sceptisch stond tegenover Oekraïne. We hebben gesprekken gevoerd met minister van Buitenlandse Zaken Szijjártó en minister van Europese Zaken Bóka, en we vonden altijd een rationele benadering. We gaven aan dat we geen probleem hebben met de Hongaarse gemeenschap in Oekraïne, en de Hongaarse gemeenschap heeft geen probleem met Oekraïne. Dus het geeft ons het vertrouwen dat we met de Hongaarse regering kunnen onderhandelen, wie de verkiezingen ook wint.”
„Zonder de Europese lening is het voor ons bijna onmogelijk om het vol houden. We hebben het geld nodig voor de oorlog en voor onze macro-economische stabiliteit. We moeten ervoor zorgen dat onze frontlijn, onze verdediging, niet in elkaar stort, maar ook onze maatschappij mag niet instorten. Heel veel hangt af van deze lening, voor de komende twee jaar. De Droezjba-pijpleiding was de reden waarom Hongarije de situatie zo snel heeft geëscaleerd. Wij proberen die nu te de-escaleren. Onze technici proberen de pijpleiding te herstellen. Ik deel het vertrouwen van de voorzitter van de Europese Commissie dat die lening er zal komen.”
Europaredacteuren praten je bij over de belangrijkste ontwikkelingen in de EU