Donald Trump zegt dat hij serieus overweegt om de Verenigde Staten uit de NAVO te halen na de weigering van bondgenoten om zich aan te sluiten bij de oorlog tegen Iran. In een interview noemde de Amerikaanse president de alliantie een "papieren tijger" en stelde hij dat een vertrek van de VS inmiddels "meer dan heroverweging" is.
De uitlatingen onderstrepen hoe sterk de frustratie in het Witte Huis is opgelopen over de houding van Europese partners in het conflict. Trump had van bondgenoten gevraagd oorlogsschepen in te zetten om de Straat van Hormuz te heropenen, die volgens hem al weken feitelijk is afgesloten door Teheran. Via die zeestraat loopt normaal een vijfde van de wereldwijde oliehandel, waardoor de spanningen ook economisch zwaar wegen.
Trump haalde in het gesprek ook uit naar het Verenigd Koninkrijk en premier Keir Starmer, die heeft uitgesloten dat Groot-Brittannië zich in de oorlog laat meeslepen. De president zei onder meer dat het land "niet eens een marine" heeft, terwijl Starmer juist benadrukte dat de NAVO "de effectiefste militaire alliantie ter wereld" blijft en dat hij zal handelen in het Britse belang.
Intussen klinkt in Washington breder de roep om de relatie met de NAVO opnieuw te beoordelen. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio noemde het bondgenootschap een "eenrichtingsverkeer" en zei dat de VS na afloop van de oorlog opnieuw naar het lidmaatschap moet kijken, omdat sommige bondgenoten volgens hem geen toegang tot militaire bases willen geven. Trump zei blij te zijn met die opmerkingen.
De discussie raakt ook aan de grenzen van het bondgenootschap. Artikel 5, de afspraak dat een aanval op één lid als een aanval op allen geldt, is hier niet van toepassing omdat de oorlog met Iran begon met gezamenlijke Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen op 28 februari. De bepaling is in de geschiedenis van de NAVO pas één keer ingeroepen, na de aanslagen van 11 september 2001.
Een eenzijdig vertrek van de VS uit de NAVO is bovendien niet direct mogelijk. Daarvoor is goedkeuring van het Congres nodig, omdat in 2023 wettelijk is vastgelegd dat een president het Amerikaanse NAVO-lidmaatschap niet kan opschorten of beëindigen zonder instemming van de Senaat of een wetsbesluit van het Congres. Opvallend is dat Rubio destijds nog mede-indiener was van die wet.
Afbeelding: Google Gemini AI / FOK.nl
Source: Fok frontpage