ZAP Terwijl advocaat Bart Swier bij ‘Pauw & De Wit’ zijn verdediging van Ali B dunnetjes overdeed, legde de camera herhaaldelijk de gezichtsuitdrukking van de andere gasten vast terwijl die zwijgend de woorden ‘verkrachting’ en ‘verkrachten’ een keer of twintig de revue hoorden passeren.
‘Pauw & De Wit’ over de zaak-Ali B.
In een laatje onder het aanrecht ligt een rood doosje. Tussen de neusdruppels en voorgeschreven ijzertabletten is het een vreemde eend in de bijt, dat weet ik ook wel. In tegenstelling tot dat andere spul doet het namelijk, zeer waarschijnlijk, helemaal niks. En toch heb ik het op een mindere dag meegeplukt uit een rek van de Kruidvat – op mindere dagen wil je nog wel eens in een wonderpil geloven. „Stress”, staat er in grote letters op. En daaronder, in kapitalen: „STERK”.
Voor het gebruik van de bruine pillen hanteer ik twee regels: ik slik er alleen een als Bart Swier op tv is en ik vertel mezelf dat het werkt, ook al werkt het niet. Maandag, op de laatste zittingsdag van het hoger beroep van Ali B, mocht het doosje dus weer uit de la. Daar was het blijven liggen sinds eind november. Toen zat Swier (de advocaat van Ali B) om redenen die ik niet begreep bij Pauw & De Wit naast de advocaten van Marco Borsato, wiens zedenzaak op dat moment werd behandeld, en was de sfeer heel guitig geweest. Swier wilde er in die uitzending wel geld op inzetten dat Borsato vrijgesproken zou worden en had hartelijk gelachen toen Pauw hem plagerig vroeg: „Had je diezelfde zelfverzekerdheid bij Ali B?”
Zo’n item zouden ze vast niet nog een keer maken, dacht ik maandag. Waarschijnlijk keek de redactie daar zelf ook niet met trots op terug. Dat nam niet weg dat Swiers hoofd de hele avond op tv te zien zou zijn: bijna elke talkshow en ieder amusementsprogramma zond het fragment uit waarin hij tegen de rechter zei hoe erg hij het vond dat hij was beschuldigd van victimblaming. Zijn stem brak er een beetje van. Ja, hij had het gehad over de psychische problemen van een van Ali B’s vermeende slachtoffers. Ja, hij had over een ander beweerd dat ze zich niet had gedragen zoals iemand die net was verkracht zich zou gedragen. Nee, dat was geen victimblaming. Wat érg om te zeggen over iemand die gewoon z’n werk doet.
Was Swier werkelijk aangedaan, of was het gewoon een stukje theater? Je had een enquête kunnen afnemen aan de talkshowdesks, waar telkens zowel de woorden van Swier als het slotwoord van Ali B werden geëvalueerd: geloofwaardig optreden? Er werd nog net geen schaal van 1 tot 10 gehanteerd. Bij RTL Boulevard en Shownieuws werd de zaak-Borsato er herhaaldelijk bijgehaald ter vergelijking. Wie toonde meer berouw: B of Borsato? Wie had het handiger aangepakt? Bij Boulevard schakelden ze niet veel later over naar een vrolijk interview met comeback kid Lil’ Kleine, die vorig jaar een taakstraf kreeg voor het mishandelen van zijn toenmalige vriendin.
Een beetje murw was ik ervan toen ik uiteindelijk Pauw & De Wit aanzette en aan tafel niemand minder zag zitten dan Bart Swier. Die kwam daar, ver na het slotpleidooi, zijn verdediging nog even dunnetjes overdoen. Opmerkelijk: als je geen trial by media wilt, moet je misschien ook niet je cliënt komen verdedigen in een talkshow en doen alsof Jeroen Pauw de rechter is. De camera legde herhaaldelijk de gezichtsuitdrukking van de andere gasten vast – Han Bouwmeester, Arend Jan Boekestijn en Mona Keijzer – terwijl die zwijgend luisterden hoe de woorden ‘verkrachting’ en ‘verkrachten’ een keer of twintig de revue passeerden. Ik vroeg me af of zij wel begrepen waarom dit gebeurde.
„Dit werkt”, zei ik tegen mijn doosje bruine pillen, en ik probeerde te vergeten dat ik die avond ook Radar had gezien, waar de werking van soortgelijke supplementen van Vitakruid genadeloos onderuit was gehaald. Daar keek voedingswetenschapper Ellen Kampman verbaasd naar beelden van influencers die saffraanpillen achteroversloegen om knap, gezond en gelukkig te worden. „Wat zou dat fijn zijn hè”, zei Kampman: „als we zo’n quick fix zouden hebben.” Een quick fix voor Swierstress – bestond het maar.
Wat moet je deze week kijken? Tips en achtergronden over boeiende films, series en tv-programma’s