Mona Keijzer stapt het podium op, vrijdagavond op de BBB-ledenvergadering in Barneveld. Caroline van der Plas, tegenover haar op de eerste rij, trekt haar mond tot een streep en doet haar armen over elkaar. Ze kijkt Mona Keijzer aan, maar die kijkt niet naar haar.
„Hier stopt het voor mij”, zegt Keijzer.
‘Het’, dat begon in het voorjaar van 2023. Van der Plas was bij Keijzer thuis langsgegaan, in Edam. Wilde ze niet overstappen van het CDA naar BBB? BBB stond in peilingen op meer dan dertig zetels en steeds weer moest Van der Plas tegen journalisten zeggen dat zij géén minister-president wilde worden. Ze kon niet op hoge hakken lopen, ze had vliegangst. Wie het wel kon, dacht ze, premier zijn: Mona Keijzer.
Op de vrijdag van de BBB-ledenbijeenkomst, ’s ochtends van negen tot half tien, kunnen leerlingen van een basisschool in Culemborg online vragen stellen aan Van der Plas, die dan nog thuis zit. Is de politiek leuk? „Héél leuk”, zegt Van der Plas. „Al hebben we bij BBB nu wel wat gedoe…” En dan, alsof ze een tv-interview doet: „Daar wil ik verder niet op ingaan.” De kinderen willen haar kat zien, maar die slaapt. Een jongetje vraagt: „Bent u een man of een vrouw?” De leraar kijkt boos, Van der Plas lacht. „Ik snap je wel. Ik heb een beetje een zware stem, hè?”
Later, in de auto op weg naar een werkbezoek aan een kaasboerderij, zegt Van der Plas tegen mij dat ze Keijzer „een strijder” vond. „En ik hou van strijders.” Ze wist dat CDA’ers Keijzer lastig vonden. „Maar ze vonden míj ook lastig: eerst toen ik mijn CDA-lidmaatschap had opgezegd, daarna toen ik met BBB kwam.” Dus zij dacht, zegt ze: „Een pittige tante. Dat is goed voor onze partij.”
Waardoor het misliep: ze gaat er niet op in. Van der Plas noemt het „dingen” die „gebeurd zijn”. Volgens BBB’ers die de kant van Keijzer kozen, kon Keijzer slecht tegen de chaotische manier van doen van Van der Plas, ze vond het onprofessioneel. BBB’ers die Van der Plas en fractievoorzitter Henk Vermeer steunen, zeggen dat Keijzer van BBB een soort PVV wilde maken, met harde uithalen naar de islam, en dat ze zich na de Tweede Kamerverkiezingen was gaan gedragen alsof zij al de baas was.
Van der Plas heeft op vrijdagochtend nog geen idee wat de leden er ’s avonds van zullen vinden. Ze zegt dat ze vroeg wakker was, maar dat ze niet nerveus is. Op het erf van de kaasboerderij, in het Twentse dorp Deurningen, zegt een man: „Waar is die aardige, blonde mevrouw van jullie?” Van der Plas blijft staan. „Femke”, zegt ze. Femke Wiersma, Kamerlid van BBB. De man hoort het niet, hij roept: „Ik kom ook uit Edam.” „Ah”, zegt Van der Plas. „Mona.” Ze loopt door.
In de Tweede Kamer kijken Keijzer en Van der Plas elkaar al een tijdje niet meer aan. Twee weken geleden vroeg Keijzer van achter de katheder een debat aan, Van der Plas kwam bij de interruptiemicrofoon zeggen dat ze dat niet steunde – Keijzer draaide met haar ogen.
„Het moet slijten”, zegt Van der Plas.
Vliegangst heeft ze nauwelijks nog, maar in de peilingen staat BBB op één zetel.
In Barneveld, ’s avonds, stapt Keijzer het podium af als ex-BBB’er. Is Van der Plas opgelucht? „Dat we nu weer verder kunnen ja, met de partij.”
Petra de Koning doet elke dinsdag verslag over de Haagse politiek (p.dekoning@nrc.nl)