Hilversum heeft een obsessie met kijkcijfers. Tv-recensent Alex Mazereeuw blikt in ‘Kijkkunde’ maandelijks terug op de opvallendste trends. Deze maand: de kijkcijfers van ‘Wie is de mol?’ lopen (heel voorzichtig) terug. Moeten ‘molloten’ zich al zorgen gaan maken?
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
Een ferme tik in het gezicht van omroep Avrotros, toen zanger Ben Cramer onlangs aangaf liever telefoonspelletjes te spelen dan te kijken naar kijkcijferkanon Wie is de mol?. In de Story gaf de zanger van De clown een staaltje powerduiding om u tegen te zeggen: ‘Ze melken het programma uit, met als gevolg dat de kijkcijfers dalen. Ik snap dat men er genoeg van heeft. Persoonlijk word ik er ook moe van om telkens dezelfde programma’s te zien. Dan speel ik liever een spelletje Wordfeud!’
Als zelfs Ben Cramer constateert dat er iets aan de hand is, dan is het goed mis.
Eerst maar eens de feiten. Wie is de mol? is inmiddels toe aan het 26ste seizoen, waarbij we de twee jubileumseizoenen en het streamingseizoen voor het gemak nog even buiten beschouwing laten. Het programma is nu ongeveer halverwege het seizoen, dat zich afspeelt in Tanzania. Naar de aflevering van afgelopen zaterdag keken 1,6 miljoen kijkers, waarmee Wie is de mol? het best bekeken programma van de zaterdagavond was. Inclusief uitgesteld kijken komt het programma nog altijd uit rond de 2,5 miljoen kijkers.
Waar heeft die Cramer het dan over, met zijn Wordfeud? Voorlopig hoeven we voor Wie is de mol? nog lang geen termen van stal te halen als ‘kijkcijferhorror’, ‘kijkcijfermoeras’ of ‘kijkcijferwak’. Bij elk groepje voorbijgangers dat u treft op straat is de kans nog altijd levensgroot dat een van hen een zogenaamde ‘molloot’ is.
Toch is er iets interessants gaande met Wie is de mol? op kijkcijfergebied, want in de berichtgeving wordt zoals gezegd wel degelijk beweerd dat het minder goed gaat met het programma.
Neem bijvoorbeeld de uitzending van 7 maart, die met een kleine anderhalf miljoen kijkers ‘gewoon’ de grote winnaar werd van de zaterdagavond. Maar voor een succesformule gelden andere kijkcijferwetten, want volgens kijkcijferdeskundige Tina Nijkamp was hier sprake van een ‘heel laag kijkcijfer’. Nijkamp op haar Instagram-pagina: ‘Het is zelfs de laagste lineaire score sinds 25 maart 2010 voor een regulier seizoen (!!!!)’ Ter vergelijking: eerdere seizoenen trokken op de zaterdagavond doorgaans moeiteloos twee miljoen kijkers.
Wat ook niet helpt bij de beeldvorming dat het ‘slecht’ gaat met Wie is de mol? is het feit dat het met de nevenprogrammering niet per se beter gaat (hoe succesvoller een tv-programma, hoe groter de kans dat er een hele industrie om zo’n programma heen ontstaat, met allerhande podcasts en napraatprogramma’s). Hoe het gaat met NPO Start-serie Niet de mol, waarin Splinter Chabot in gesprek gaat met de afvallers uit het programma, weten we niet, omdat dat geen reguliere tv-uitzendingen heeft.
Wat we wél weten, is dat het met spin-off Moltalk dramatisch gaat. Dat programma begon ooit als napraatprogramma, maar is inmiddels een voorpraatprogramma geworden, waarin opnieuw Splinter Chabot en Marlijn Weerdenburg wekelijks vooruitblikken op de nieuwe uitzending.
Daar lijken zelfs de molloten niet meer massaal voor warm te lopen: Moltalk trok in de vooravond van NPO 1 slechts iets meer dan 400 duizend kijkers. De uitzending van de week ervoor kwam, inclusief uitgesteld kijken, op 478 duizend. Het geliefde consumentenprogramma Kassa, dat een paar jaar geleden noodgedwongen van hoofdpodium NPO 1 naar het kleinere NPO 2 verhuisde, trok op datzelfde moment bijna 700 duizend kijkers.
Zet dit alles op een rij, en het idee ontstaat dat er toch sprake is van wat ‘molmoeheid’, waarbij de zaterdagavond voor de NPO 1-kijker nu wel erg veel mol is. Wie is de mol? is een van de populairste programma’s van de publieke omroep, en het lijkt voorlopig niet aan de orde dat dat verder afkalft. Begin vorig jaar scoorde het programma meestal rond de drie miljoen kijkers, nu schuift het in bepaalde weken iets meer richting de 2,5 miljoen. Een crisis in Molland, daarvan is nog lang geen sprake.
Maar ook paradepaardjes op de catwalk krijgen uiteindelijk vermoeide benen, en zelfs molloten kunnen blijkbaar moe worden. In maart vorig jaar eindigde de 25ste reeks, vervolgens kwam er in november en december een jubileumseizoen, en in februari begon alweer het 26ste seizoen. Geen wonder dat Ben Cramer en consorten zich liever even op Wordfeud storten.
Bovendien is de voorzichtige molmoeheid wel degelijk iets waar de publieke omroep de komende tijd op moet gaan letten. Binnenkort start de NPO met het dagelijks uitzenden van succesvolle programma’s als Heel Holland bakt, Boer zoekt vrouw en Hunted Vips. Dat zijn stuk voor stuk programma’s die in wekelijkse vorm miljoenen kijkers trekken. Maar omdat de NPO de avondprogrammering anders (en efficiënter) gaat indelen, zijn die programma straks ineens dagelijks te zien. Niets ten nadele van André, Janny en Robèrt natuurlijk, maar hoelang blijven die baksels leuk als we ze ineens elke avond zien?
Uitmelken is altijd een risico, zeker bij programma’s die zijn uitgegroeid tot een industrie op zich, tot ‘event-tv’ waar mensen het liefst massaal voor thuis blijven. Misschien wordt het daarom tijd voor de mol om weer even in het holletje te kruipen, en er zelf een jaartje tussenuit te gaan. Hopelijk dat zelfs Ben Cramer dan Wordfeud weer links laat liggen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant