Wetenschappers van de University of New South Wales (UNSW) in Sydney stellen dat vapen waarschijnlijk op zichzelf long- en mondkanker kan veroorzaken. In een grote overzichtsstudie van onderzoek uit de periode 2017 tot halverwege 2025 concluderen zij dat e-sigaretten geen veilig alternatief zijn voor tabak, maar mogelijk leiden tot extra gevallen van kanker.
De onderzoekers analyseerden een breed scala aan publicaties: van humane biomarkerstudies, die kankerverwekkende stoffen in bloed en urine meten, tot meldingen van tandartsen over mondkanker bij mensen die wel vapen maar nooit hebben gerookt. Ook dierproeven en laboratoriumonderzoek naar de effecten van damp op cellen in mond en luchtwegen werden meegenomen. Volgens hoofdonderzoeker Bernard Stewart is er "geen twijfel over blootstelling": de stoffen in nicotinevapes en e-sigaretten veroorzaken bij mensen DNA-veranderingen die tot kanker kunnen leiden.
In vergelijking met onderzoek van rond 2017 is de toon in recente studies duidelijk veranderd, stelt Stewart. Waar toen nog vaak werd geconcludeerd dat er eenvoudigweg te weinig bekend was, spreken onderzoekers nu veel vaker hun zorgen uit. Verschillende onafhankelijke experts onderschrijven dat beeld en noemen het niet verrassend dat e-sigaretten waarschijnlijk kankerverwekkend zijn, omdat al langer bekend is dat de producten kankerverwekkende chemicaliën bevatten.
De auteurs benadrukken dat hun werk geen harde cijfers oplevert over hoeveel kankergevallen direct aan vapen zijn toe te schrijven. Dat komt onder meer doordat vapes nog niet lang genoeg bestaan om langetermijneffecten goed te kunnen volgen. Volgens mede-auteur Freddy Sitas kan het, net als bij tabak, decennia duren voordat de volledige impact zichtbaar is, al ziet hij nu al aanwijzingen voor verbanden met aandoeningen als COPD, hartinfarcten en longontsteking.
Niet alle deskundigen zijn overtuigd van de aanpak en de conclusies van de review. Kritische onderzoekers wijzen erop dat de studie niet volgens de gebruikelijke systematische methode is uitgevoerd: er is geen vooraf vastgelegde onderzoeksopzet, selectiecriteria ontbreken en daardoor zou er selectie-bias kunnen zijn. Zij waarschuwen tegelijk voor het risico dat de resultaten worden aangegrepen om te beweren dat vapen gevaarlijker is dan roken, iets wat volgens hen niet uit het huidige bewijs blijkt.
Een bijkomend punt van zorg is het grote aantal mensen dat zowel rookt als vapet, terwijl de producten juist als hulpmiddel om te stoppen met roken worden verkocht. Sitas verwijst naar onderzoek waaruit blijkt dat deze combinatie het risico op longkanker tot vier keer zo hoog kan maken als roken alleen. Daarnaast waarschuwen experts voor de agressieve marketing van vapes onder jongeren, die mogelijk nooit gewone sigaretten zullen roken maar wél langdurig gaan vapen. De onderzoekers pleiten daarom voor zeer grote, vroegtijdig gestarte studies en roepen op om niet te wachten tot het bewijs net zo overweldigend is als bij tabak voordat maatregelen worden genomen.
Vapen veroorzaakt mond- en longkanker (afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage