Mexicanen leven met gemengde gevoelens toe naar het WK voetbal dat hun land organiseert met de VS en Canada. Dat blijkt zaterdag bij de heropening van het Azteca-stadion in Mexico-Stad. ‘Dit toernooi staat mijlenver van de Mexicaanse realiteit af.’
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Het rubberen hoofd van Donald Trump past perfect om een voetbal. Dus wanneer de jonge Mexicaanse antikapitalisten een potje organiseren op een ventweg van de ringweg van Mexico-Stad, als protest tegen het aanstaande WK, schoppen ze letterlijk tegen de boze buurman aan. De tronie met blonde kuif rolt over het asfalt, krijgt een trap en vliegt langs een doelpaal. ‘Coapa resiste’, staat op zijn wang: ‘Coapa verzet zich.’
Santa Úrsula Coapa is een van de volkswijken grenzend aan het emblematische Azteca-stadion, waar tijdens het WK van 1986 Diego Maradona de bal met de hand het doel binnenduwde. Omwonenden hebben een haat-liefdeverhouding met het zestig jaar oude stadion dat deze zaterdag na een grote renovatie feestelijk wordt heropend met een duel tussen Mexico en Portugal. Het is de officieuze Mexicaanse aftrap van het wereldkampioenschap voetbal dat in juni en juli wordt gehouden in de Verenigde Staten, Canada en Mexico.
De onvrede tegen dat met dollars en politiek doorspekte megatoernooi wordt vertolkt door een stuk of honderd jongeren gewapend met spandoeken, vlaggen en vooral: een voetbal. ‘Met voetbal nemen we de publieke ruimte terug’, zegt Frita, een 32-jarige bibliothecaresse in Celtic-shirt, haar gezicht bedekt met een Palestijnse sjaal. Even verderop slaat een haag van oproerpolitie het protest gade, klaar om in te grijpen.
‘Dit WK staat mijlenver af van de Mexicaanse realiteit’, zegt de activist. ‘Het is pure handel van de Fifa. Kaartjes zijn onbetaalbaar, zelfs als mensen meerdere maandsalarissen sparen.’ Het hoofd van Trump vliegt het veld uit en rolt tussen het razende verkeer over de ringweg. Achter de twee verdiepingen van de snelweg zijn torenhoge WK-reclames zichtbaar. ‘You got this’, staat op een Adidas-poster. En in het Spaans: ‘Het WK is van ons.’
De toegang tot het stadion is één ding, zegt Frita, veel erger zijn volgens haar de gevolgen van het toernooi buiten het veld. ‘Zo’n evenement gaat gepaard met gentrificatie, met stijgende huren, watertekorten. Hier in Santa Ursula Coapa is al jaren een strijd gaande om het schaarse water.’ De dichtbevolkte wijken concurreren in droge maanden om schaarse waterbronnen en kampen in het natte seizoen met overstromingen. Frita verruilt haar zwarte laarzen voor kicksen, het is haar beurt om Trump een schop te geven.
Tussen de activisten loopt ook fotograaf en antropoloog Jorge Negroe, gespecialiseerd in sport als sociaal fenomeen. ‘Dit voelt absoluut niet als het WK van Mexico’, zegt hij. ‘De VS kregen de meeste wedstrijden.’ Van de 103 wedstrijden zijn er 78 in de Verenigde Staten. Mexico en Canada organiseren er ieder 13. Hij hoort het ook van zijn respondenten: ‘De onvrede is groter dan het enthousiasme.’
Het anti-WK-protest wordt vandaag vandaag noodgedwongen gehouden op 3 kilometer van het Estadio Azteca, in plaats van onder de brug naast het stadion die in recente weken veranderde in een plek van verzet. De linkse burgemeester Clara Brugada, partijgenoot van president Claudia Sheinbaum, heeft duizenden politieagenten ingezet om een grote cirkel rondom het stadion af te zetten. Alleen mensen met een kaartje en lokale bewoners krijgen zaterdagmiddag nog toegang.
Tot de gelukkigen behoren Ulises Valdez (49) en zijn zoon Esteban (19). Valdez betaalde 3.900 peso per kaartje, bijna 190 euro. Een paar uur voor de wedstrijd zijn ze in hun groene Mexico-shirts neergestreken bij een tacorestaurant. ‘De kaartjes zijn duur, maar ik wil graag aan mijn zoon het stadion laten zien. En Portugal heeft veel topspelers uit de beste teams ter wereld.’
De civiel ingenieur uit de noordelijke deelstaat Aguas Calientes kan het betalen, maar of hij straks ook kaartjes koopt voor de WK-wedstrijden weet hij nog niet. Prijzen lopen in de tienduizenden peso’s. In tegenstelling tot de activisten ziet Valdez vooral de economische voordelen van het toernooi voor Mexico. Toch maakt ook hij zich geen illusies. ‘Dit is het WK van Trump, zo zie ik het wel.’
In de loop van de middag vullen de straten rond het stadion zich met in het groen gehulde fans. Aan de bovenring van het gerenoveerde gebouw hangen de woorden ‘Estadio Banorte’. De Mexicaanse bank investeerde flink en eigende zich de naam toe. Binnen ligt een nieuwe hybride grasmat en zijn de tribunes compleet vernieuwd. Buiten oogt het nieuwe asfalt gladder dan in de rest van de stad, zijn de straten schoongeveegd en hebben de stoepen kleine plantsoentjes. De nieuwe plantjes snakken naar water.
Een paar straten van het stadion woont de 78-jarige leraar Marcos Fuentes, lid van een van de vele strijdlustige buurtverenigingen. Hij vertelt dat zijn stadsdeel in 2022 een groot bouwproject rond het stadion wist tegen te houden. Ook in de aanloop naar het WK lieten de buurten zich gelden, zegt hij.
‘De burgemeester heeft naar ons geluisterd. Onze gevels zijn geschilderd, we hebben verlichting, de stad heeft een lokaal irrigatiesysteem gebouwd dat 10 duizend kuub regenwater kan opvangen.’ De buurtbewoners profiteerden ook zelf. Op zijn platte dak toont Fuentes trots een nieuwe zonneboiler die gratis zijn douchewater opwarmt.
De dag verloopt bijna vlekkeloos voor burgemeester Brugada. De enige smet vormt de dood van een dronken supporter, die ten val kwam toen hij van een skybox naar een lager gelegen tribune probeerde te klimmen. Vader en zoon Valdez hoopten op een 2-1 overwinning voor Mexico. Het gastland houdt stand tegen de sterren van Portugal: 0-0.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant