Het Israëlische leger heeft zaterdag in Zuid-Libanon drie bekende journalisten gedood. Het leidde tot protest in Beiroet en tot woedende reacties van onder anderen de Franse minister van Buitenlandse Zaken.
is correspondent Midden-Oosten van de Volkskrant. Hij woont in Amman.
De ontzetting was op de gezichten te lezen, zaterdagavond, tijdens een manifestatie in de Libanese hoofdstad Beiroet. Honderden mensen herdachten daar met kaarsen en leuzen Ali Shaib, Fatima Ftouni en haar broer Mohammed, die cameraman was. Zij waren zaterdagochtend onderweg in Zuid-Libanon, toen ze vanuit een drone tweemaal werden gebombardeerd. Van hun auto restte slechts een smeulend wrak.
Ali Shaib was een van Libanons bekendste tv-verslaggevers en werkte sinds decennia voor Al-Manar, de tv-zender die als megafoon fungeert voor de militante beweging Hezbollah. Fatima en Mohammed Ftouni waren aan het werk namens al-Mayadeen, een kanaal dat eveneens dicht bij Hezbollah staat.
Zaterdagochtend reden de drie ten zuiden van de stad Jezzine, op zo’n 5 kilometer van het front waar Israël momenteel tegen Hezbollah strijdt, toen hun auto – volgens ooggetuigen duidelijk gemarkeerd met het woord ‘pers’ – vanuit de lucht werd getroffen. Collega-journalisten die het vanuit andere auto’s zagen gebeuren, meldden nadien dat Fatima Ftouni als enige de eerste klap overleefde. Ze wist uit de geraakte auto te ontsnappen, zette een paar stappen en werd toen geraakt door de tweede luchtaanval. Daar bleef het niet bij: Israël doodde ook twee hulpverleners die probeerden medische zorg te verlenen.
Dat het om een doelbewuste aanval op journalisten ging, erkent het Israëlische leger volmondig. Woordvoerder Avichay Adraee plaatste een verklaring online, waarin hij – zonder bewijs – beweerde dat Shaib heimelijk een strijder zou zijn geweest in Hezbollah’s inlichtingeneenheid. Israël noemt hem een ‘terrorist’ die ‘onder de dekmantel’ van journalistiek zou hebben geopereerd. De verklaring zwijgt over zijn twee collega’s in de auto.
Het doden van journalisten, ongeacht hun politieke sympathieën of het medium waar ze voor werken, is verboden onder de Geneefse Conventie (over het oorlogsrecht) en is daarom een oorlogsmisdaad. De Franse minister Jean-Noël Barrot (Buitenlandse Zaken) verklaarde in een reactie dat journalisten ‘nooit’ doelwit mogen worden, ‘ook niet wanneer ze banden hebben met de partijen in het conflict’.
President Joseph Aoun van Libanon noemde de drie slachtoffers ‘burgers die hun professionele plicht’ deden, en sprak van een ‘schaamteloze misdaad’. Een fotograaf die met Ali Shaib heeft samengewerkt, benadrukte tegenover dagblad L’Orient le Jour dat de vermoorde journalist al 35 jaar onafgebroken actief was voor zijn zender, en absoluut geen strijder was.
Uit Israëls handelen valt op te maken dat het land dit onderscheid allang niet meer maakt. Wie propaganda produceert voor Hezbollah, wordt in de Israëlische logica een legitiem doelwit.
Zo nam het land in het najaar van 2024 een aantal bungalows in Zuid-Libanon onder vuur, in de volle wetenschap dat daar journalisten sliepen. De drie die daarbij de dood vonden, werkten voor al-Manar en al-Mayadeen. Fatima Ftouni overleefde die klap. Toen zeven van haar familieleden begin deze maand bij bombardementen in het zuiden omkwamen, bracht ze dat nieuws zelf op camera.
Internationaal groeit de bezorgdheid over de aanvallen in Libanon, die doen denken aan Gaza. Daar doodde het Israëlische leger zeker 274 verslaggevers. In Libanon staat de teller deze oorlog op vijf, waarmee het ‘een steeds dodelijkere zone’ wordt, aldus Sarah Qudah van het Comité voor de Bescherming van Journalisten (CPJ).
Israël neemt ook hulpverleners in Libanon steeds vaker onder vuur. Ook dat is, als het bewust gebeurt, een oorlogsmisdaad. Zaterdag werden, verspreid over meerdere luchtaanvallen, negen hulpverleners gedood, waarmee het totaal tijdens deze gevechtsronde op ruim vijftig komt.
Kort na half 9 op zaterdagmorgen deed Fatima Ftouni nog verslag voor de camera, niet ver van het oorlogsfront. Het filmpje dat ze daarvan op haar X-account plaatste, was haar laatste. Vier uur later was ze dood. Samen met haar twee collega’s is ze zondag begraven.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant