Op meer dan drieduizend plekken in alle vijftig staten kwamen zaterdag acht miljoen Amerikanen bijeen om te protesteren tegen hun president. Toch blijft de politieke impact beperkt.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
De weerstand zwelt aan. Op 15 juni 2025 kreeg de eerste editie van de ‘No Kings’-protesten, massale demonstraties tegen het beleid van president Donald Trump, zo’n 5 miljoen Amerikanen op de been. In oktober waren dat er al 7 miljoen. Protest nummer drie, afgelopen zaterdag, trok door heel de VS zo’n 8 miljoen mensen.
Bijeengenomen maken de beelden indruk. Op ruim drieduizend plekken, verspreid over alle vijftig staten, gingen Amerikanen de straat op. Gekleed in kleurrijke kostuums demonstreerden zij tegen de uitwassen van Trumps beleid: zijn snoeiharde immigratiepolitiek, importheffingen, financiële corruptie en, recenter, de oorlog die hij zonder parlementaire inspraak begon tegen Iran.
Zelden zagen de VS grotere demonstraties. Maar ondanks de ontzaglijke omvang, blijft de politieke impact beperkt.
Trump verkeerde al op het dieptepunt van zijn populariteit. Slechts 36 procent van de Amerikanen zegt in peilingen zijn beleid te steunen. Zelfs in Trumps eerste termijn, terwijl honderdduizenden Amerikanen stierven tijdens de coronapandemie, viel dat cijfer niet zo laag uit. Maar binnen de Republikeinse Partij is de president nog altijd oppermachtig.
Op de kritiek van een handjevol Congresleden na, klinkt onvrede over Trump daar zelden. Vrijwillig staan partijgenoten macht af aan hun president, zoals die over de staatsfinanciën en de inzet van het Amerikaanse leger. Ook de rechtspraak wordt door de Trump-regering steeds vaker genegeerd.
De Democraten, in de minderheid en zonder duidelijke leider, brengen daar echter weinig tegenin. Hun partij blijkt in peilingen vrijwel even impopulair als Trump. Op gevoelige onderwerpen als immigratie en de economie worden de Democraten door kiezers niet méér vertrouwd dan de president. De ‘No Kings’-protesten vormen wellicht een spectaculaire uiting van Amerikaanse onvrede. Maar dat maakt nog geen georganiseerd verzet.
Bekende gezichten waren er zaterdag genoeg. Bij de mars door New York liep acteur Robert De Niro voorop. Ook prominente Democratische politici met hun oog op de presidentsverkiezingen van 2028, onder wie oud-minister Pete Buttigieg en de bekende senator Cory Booker, doken op tussen demonstranten.
‘Dit is nog altijd Amerika’, joelde rockster Bruce Springsteen zaterdag nabij Minneapolis, waar een van de grootste protesten plaatsvond. Afgelopen winter werden hier twee burgers doodgeschoten door immigratiepolitie ICE. De agenten werden niet vervolgd. Springsteen zong er Streets of Minneapolis, een lied dat hij schreef over de zaak.
Geweld door ICE, dat gemaskerd en vaak zonder gerechtelijke bevelen opereert, was zaterdag een van de hoofdthema’s. Maar de hoeveelheid verschillende onderwerpen, hoorbaar in leuzen en zichtbaar op borden, toont ook een fundamenteel problemen van het progressief verzet: het gebrek aan één duidelijke boodschap. Trump hervormt hardhandig de hele maatschappij. Dus klinkt er ook kritiek op alles.
Het Witte Huis poogde zaterdag de spot te drijven met de demonstranten. Een woordvoerder deed de protesten af als ‘therapiesessies’ die ‘slechts belangrijk zijn voor de journalisten die worden betaald om daarvan verslag te doen’. Maar ook daar zullen ze, met tussentijdse verkiezingen in aantocht, even hebben moeten slikken van deze aantallen.
Ook in Londen protest tegen extreemrechts
Tienduizenden demonstranten gingen zaterdag de straat op in het centrum van Londen voor een ‘mars om extreemrechts te stoppen’. Veel demonstranten hekelden de rechtse partij Reform UK van Brexit-activist Nigel Farage, die het goed doet in de peilingen.
De demonstratie van de Together Alliance, gesteund door vakbonden en maatschappelijke organisaties, werd volgens Britse media bijgewoond door naar schatting 50 duizend mensen, aldus politiefunctionarissen. Naast spandoeken tegen Reform UK en hun anti-immigratiestandpunt, werden ook Iraanse en Palestijnse vlaggen omhooggehouden.
Volgens opiniepeilingen heeft Reform UK een voorsprong op de Labour-partij van premier Keir Starmer en de andere traditionele Britse politieke partijen. Zack Polanski, leider van de Groene Partij, die ook Labour uitdaagt, deed mee aan de mars van zaterdag. De Londense politie meldde dat er 25 arrestaties zijn verricht in verband met de demonstratie en een andere pro-Palestijnse protestmars die eveneens op zaterdag plaatsvond.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant