Terwijl de VS en Israël voortdurend laten weten hoe hard ze Iran hebben aangepakt, blijft het land terugslaan. Dit weekeinde lag cruciale infrastructuur in de hele Golfregio onder vuur. ‘Iran is niet verslagen, maar past zich aan en leert.’
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
De Verenigde Arabische Emiraten meldden zaterdag een van de grootste Iraanse aanvallen in weken, en ook Koeweit, Bahrein en Oman lieten weten getroffen te zijn. Drones troffen aluminiumfabrieken en onder meer de haven van Salalah in Oman, net buiten de door Iran geblokkeerde Straat van Hormuz. In Saoedi-Arabië raakten twaalf Amerikaanse militairen gewond bij een aanval op de Prins Sultan-luchtmachtbasis.
De meeste Iraanse raketten en drones worden onderschept, maar ook neerstortende brokstukken richten schade aan, en de projectielen blijven maar komen. De Verenigde Staten en Israël houden vol dat de oorlog voor hen een groot succes is.
Zo is volgens Israël 70 procent van Iraanse lanceerinstallaties vernietigd. The Financial Times citeert Sacha Bruchmann van het International Institute of Strategic Studies, die constateert dat het percentage onderscheppingen hoog blijft, en ‘succesvolle raketaanvallen zeldzaam’ zijn. Maar het tegengeluid wordt steeds sterker.
Kelly Grieco van de denktank Stimson Center erkent in The New York Times dat het aantal aanvallen afneemt, maar dat Iran wel meer doelen weet te raken. Dat het land 90 procent minder raketten en drones lanceert, hoeft volgens haar niet te betekenen dat 90 procent van alle raketten en drones is vernietigd.
Waar Trump stelt dat er ‘nog maar heel weinig raketten over zijn’, meldt persbureau Reuters dat de Verenigde Staten in werkelijkheid maar een derde van het rakettenarsenaal van Iran hebben vernietigd. Dat arsenaal zou diep onder de grond liggen, in tunnelcomplexen, of bedolven onder puin.
Vanuit Jemen hebben de Houthi’s zich dit weekeinde in de strijd in het Midden-Oosten gemengd. Zowel vrijdag- als zaterdagnacht vuurden de door Iran gesteunde extremisten raketten en drones af op Israël.
Bemoeienis van de Houthi’s met de oorlog kan een verdere escalatie van het conflict in de regio betekenen. De vrees bestaat dat ze opnieuw schepen onder vuur gaan nemen in de Straat van Mandeb. Die ligt op weg van en naar het Suezkanaal, dat van groot belang is voor de wereldhandel.
In de Perzische Golf heeft Iran de Straat van Hormuz al zo goed als afgesloten voor het scheepvaartverkeer, met grote gevolgen voor de wereldwijde economie. Als de Houthi’s het verkeer in de straat van Mandeb onder vuur gaan nemen, wordt de economie nog verder afgeknepen.
Lees ook de analyse van onze economie- en dataredactie: In de houdgreep van Hormuz: de prijs die de wereld betaalt
Een triomfantelijk geluid over veronderstelde verliezen van Iran klonk ook al vorig jaar juni, nadat Israël het land twaalf dagen had gebombardeerd. Premier Benjamin Netanyahu riep ‘een historische overwinning’ uit, die ‘generaties stand zal houden’. Nog geen jaar later blijkt Iran toch weer te beschikken over een fors oorlogsarsenaal.
Volgens de meeste deskundigen heeft het land nog genoeg raketten om de oorlog, en daarmee de pijn voor de wereldeconomie, nog weken uit te smeren. Het gebruik van clustermunitie helpt ook: Iran heeft raketten en drones uitgerust met clusterkoppen die in de lucht opengaan en een hele zwerm clusterbommetjes uitbraken. Ontploffende clusterbommetjes veroorzaken vooral in woongebieden behoorlijk wat schade.
‘Iran is geen verslagen tegenstander, maar eentje die zich aanpast en leert, en die genoeg schade aanricht om zijn strategie uit te voeren’, aldus Grieco.
Iran verspreidt zijn tegenaanvallen. Het bestookt niet alleen Amerikaanse en Israëlische doelen, maar ook doelwitten in de Golfstaten. Het heeft bovendien de Straat van Hormuz geblokkeerd, waardoor de olieprijzen sinds het begin van de oorlog enorm zijn gestegen en de wereldeconomie kreunt.
Trump heeft meer dan eens gezegd dat de oorlog heel snel afgelopen zal zijn, maar een einde is nog niet in zicht. Zaterdag arriveerde het Amerikaanse oorlogsschip Tripoli in de regio, met daarop zo’n 2.200 mariniers. Volgens The Washington Post bereidt het Pentagon zich voor op wekenlange grondoperaties in Iran. Trump moet het besluit daarover nog nemen.
De oorlog kost nu al kapitalen en niet alleen aan afgeschoten munitie. Persbureau Bloomberg meldt dat alleen al sinds 19 maart zestien militaire vliegtuigen zijn neergehaald. Ook tien peperdure Reaper-aanvalsdrones zijn neergeschoten en een stuk of zes vliegtuigen zijn ernstig beschadigd bij aanvallen of ongelukken. Alleen al bij de aanval op Prins Sultan-luchtmachtbasis in Saoedi-Arabië zouden twee KC-135 tankvliegtuigen ernstig zijn beschadigd.
In The Financial Times zegt de voormalige Britse veiligheidsadviseur Lynette Nusbacher dat Iran nog 1.000 tot 1.500 ballistische raketten heeft, plus kruisraketten en drones. Ook zou Iran mobiele lanceerinstallaties achter de hand houden en beschikken over moderne raketten die kunnen vliegen op vaste brandstof. Die raketten zouden sneller te lanceren zijn en bovendien accurater.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant