Lezersbrieven U schreef ons over de Europese kernwapendiscussie, over toxische masculiniteit en over T.S. Eliot.
Het is verre van mij om Willem Schinkel een „verrader” te noemen (Duitse kernwapen-ambities: een historische vergissing, 21/3). Ik heb eigenlijk nog nooit meegemaakt dat iemand die tegen kernwapens is voor ‘verrader’ uitgemaakt wordt – zoals volgens de denker die Schinkel citeert wel vaak gebeurt in de discussie rondom kernwapens. Maar deopinie, over hoe de grenzen van het redelijke worden opgerekt, bevat op zijn minst vijf denkfouten.
Allereerst acht Schinkel het zorgwekkend dat er in Duitsland een discussie gevoerd wordt over kernwapens, want dat „maakt de nucleaire optie denkbaar”. Welnu, die optie is al denkbaar zolang er kernwapens bestaan, en „nadenken over” zou een hoogleraar geen zorgen hoeven baren.
Ten tweede: wie aan dit debat deelneemt, moet een strikt onderscheid maken tussen Europese kernwapens (waaraan Duitsland op een of andere manier deelneemt) en eigen Duitse kernwapens. Schinkel doet dat onvoldoende, terwijl er toch een essentieel verschil is tussen beide.
Ten derde verwijt Schinkel de Duitse oud-minister van Buitenlandse Zaken Joschka Fischer te pleiten voor „meer (sic) Europese kernwapens” en stelt dat dat niets met realisme te maken heeft. Hij stelt daar evenwel geen argument tegenover, maar citeert iemand die zegt dat kernbewapening volstrekt irrationeel is en de wereld onveiliger maakt. Dat mag je natuurlijk vinden, maar een argument is het niet. Men kan met recht het tegenovergestelde beweren.
Als vierde verwijt Schinkel Merz dat hij bereid is na te denken over „Duitse vliegtuigen die Franse bommen werpen”. Wat is daar vreemd aan? Er zijn al meer dan 60 jaar Duitse vliegtuigen die Amerikáánse bommen af kunnen werpen, zoals er ook Nederlandse vliegtuigen zijn die Amerikaanse kernwapens kunnen afwerpen.
Als vijfde: „Veiligheidsgaranties bestaan niet zonder dat die aan iedereen gegeven worden” is een dwaze stelling. Landen binnen het NAVO-bondgenootschap hebben elkaar beloofd dat een aanval op één, een aanval op allen is. Daar kan men kan natuurlijk van alles van vinden. Er was altijd de discussie of Parijs het riskeren van New York waard was, oftewel of de Amerikaanse garantie wel waterdicht was? Die discussie is begrijpelijkerwijs verhevigd in deze Trumpiaanse tijden, maar feit is dat NAVO-landen een formele garantie hebben die andere landen niet hebben gekregen. Andere landen hebben wel een andere belofte gekregen, namelijk dat de kernwapenstaten die onderdeel zijn van het non-proliferatieverdrag (NPV) beloven niet-kernwapenstaten niet met kernwapens aan te vallen.
Tot slot. Het is begrijpelijk dat deze discussie opkomt in een tijd dat de Amerikaanse president twijfel zaait over de betrouwbaarheid van de Amerikaanse veiligheidsgarantie, maar dat neemt niet weg dat ook ik vind dat een Duitse breuk met het NPV en een Duits kernwapen een slecht en gevaarlijk idee is. Het alternatief van een bredere Franse veiligheidsgarantie en een meer Europees kernwapen is aanzienlijk beter.
Piet de Klerk oud-ambassadeur
Een zeer goed artikel van Willem Schinkel in de Opinie-bijlage van zaterdag (21/3). Op een heldere en overtuigende manier toont hij aan dat meer kernwapens ons niet veiliger zullen maken.
Met name is de opkomst van de AfD in combinatie met kernwapens in Duitsland een gevaarlijke combinatie. Maar Schinkel schrijft ook dat mensen die pleiten voor andere wegen om conflicten te vermijden nog steeds voor idioten worden gehouden. Het geloof in wapens als oplossing wordt nog steeds als de beste oplossing gezien, terwijl je kunt weten dat voorbereiding tot oorlog zal leiden naar een oorlog.
Ik kan niet goed begrijpen waarom Duitsland wel atoomwapens zou mogen maken en Iran niet. Gaan de VS en Israël dat land dan ook met raketten aanvallen? Ik ben geboren in het voorlaatste jaar van de Tweede Wereldoorlog en heb tot nu toe in vrede geleefd. Ik hoop dat dit zo blijft, maar het gedrag van onze oude vrienden stelt mij niet gerust.
Jan Drost Utrecht
Weer een documentaire over de manosphere. Deze keer portretteert Louis Theroux in Inside the Manosphere (Netflix) de glimmende macho-influencers die miljoenen jonge volgers adviseren over geld, spieren en seks. De recensies zijn lovend, maar dat Theroux de influencers filmt en niet hun publiek, is een gemiste kans. Want onze zorgen liggen juist bij de jongens, soms pas twaalf, dertien jaar, die op straat staan te gillen als HSTikkyTokky langsloopt.
Uit onderzoek weten we dat kwetsbare jongens zonder emotioneel beschikbare ouders, en vooral zonder een vader of vaderfiguur, vaker problemen hebben met agressieregulatie, relaties en hun zelfbeeld. Ze zijn vatbaarder voor verslaving, criminaliteit, depressie. In dat vacuüm stappen de Andrew Tates en Sneako’s met eenvoudige antwoorden op complexe vragen en de belofte van controle in een wereld die onzeker voelt en ook is.
In plaats van te verzuchten ‘wanneer houdt de manosphere op te bestaan’, zouden we eigenlijk moeten vragen ‘waarom voelen zoveel jongens zich daar überhaupt thuis?’. De manosphere is inderdaad zorgelijk, maar de leegte die haar voedt, is zorgwekkender. Die ontstaat niet op het internet maar thuis, aan de keukentafel, in de stilte tussen ouder en kind.
Het tegengif is niet nóg een documentaire. Niet nóg een verontwaardigd opiniestuk. Het is nabijheid. Willen we écht iets doen voor de jongens laten we dan als ouders (meer) aanwezig zijn. Als we jongens laten zien dat kracht en kwetsbaarheid samengaan, hoeven ze zich niet te wenden tot toxic influencers. Bij deze dus ook een oproep aan beleidsmakers: investeer niet alleen in mediawijsheid en content-moderatie, maar in ouderschapsondersteuning. In ruimte voor vaders om er te zijn. De manosphere bloeit niet door wat ze biedt. Ze bloeit door wat wij nalaten.
Miloe van Beek en Jacob Wielink auteurs van Tussen leiden en loslaten. Waarom pubers opvoeden over jezelf gaat.
In zijn opiniestuk over migratie worden de werkelijke problemen van nu door Ehsan Jami genegeerd (21/3). Zonder in te gaan op de Europese wet- en regelgeving betoogt Jami domweg dat Nederland voor de keuze staat een verzorgingsstaat te blijven of door de toeloop van migranten af te glijden naar een land waarin niemand solidair wenst te zijn met elkaar.
In deze simpele voorstelling van zaken laat Jami onder meer achterwege dat ons land deel is van de Schengenzone (vrij verkeer van mensen en goederen) binnen Europa. Mede hierdoor zetten de tuinders uit het Westland, de vleesverwerkende industrie en vele pakketbezorgingsdiensten en schoonmaakbedrijven personeel in dat afkomstig is uit Oost-Europese landen. Aangezien Nederland, net als de ons omringende landen, te maken heeft met een terugloop in bevolkingsaanwas, zijn we voor het behoud van onze welvaart aangewezen op arbeidsmigranten.
Hier valt het nodige over te zeggen, maar migranten in z’n algemeenheid aanwijzen als schuldigen aan ‘druk op de woningmarkt, de zorg en het onderwijs’ is een gemakzuchtige rechtsextremistische litanie. De woningnood alleen al, is veroorzaakt door ruim twintig jaar bestuurlijk wanbeleid vanuit diverse regeringen (grondspeculatie en privatiseren van woningbouwcorporaties). De zorg kampt met personeelstekorten die alleen verminderd kunnen worden door arbeidsmigranten. Je zou dus even goed kunnen betogen dat Nederland zonder arbeidsmigranten geen verzorgingsstaat kan blijven.
Marike Vierstra Rotterdam
Geweldige column van Stine Jensen over progressieve christenen in de Verenigde Staten en Nederland die hopelijk het tij van het rechts-extremisme en het christelijk nationalisme gaan keren, met waarden als gelijkwaardigheid, empathie en diversiteit (21/3). Wat Jensen betreft zijn deze waarden „universeel, seculier en humanistisch”.
Maar het is geen toeval dat de door Jensen genoemde waarden uit de Verlichting ook door progressieve christenen worden omarmd. Sterker nog, in tegenstelling tot wat wij allemaal geleerd krijgen, zijn die waarden niet zozeer gebaseerd op Griekse en Romeinse tradities en overgenomen door de Verlichtingsfilosofen, maar stammen zij rechtstreeks van Jezus. Deze verkondigde immers dat voor God iedereen gelijk is en hij vroeg uw naasten lief te hebben als uzelf. In die patriarchale en hiërarchische tijd waren dit revolutionaire ideeën. Voor mij was de mens Jezus verreweg de grootste revolutionair ooit.
Arie Oosterlee Diemen
Over de persoon T.S. Eliot is in het verleden veel ongunstigs naar voren gebracht: misogynie, antisemitisme, racisme, onderdrukte homoseksualiteit, conservatief katholicisme. Deze geniale dichter was bovendien een rampzalige echtgenoot. Dat neemt niet weg dat Maria Kager Eliot moeilijk kan verwijten dat hij na een lezing in 1935, twee jaar na z’n informele scheiding van Vivienne Haigh-Wood, afstand tot haar wenste te bewaren, toen ze hem in fascistenkleding in de publieke ruimte wilde aanspreken (19/3). Eliot geldzucht toeschrijven houdt eveneens geen stand.
Het was namelijk hij die Viviennes verblijf in een psychiatrische inrichting bekostigde, terwijl het toch echt haar broer was die de hand had gehad in haar opname. Bij het vrouwvriendelijke artikel staat een foto van de tweede vrouw van Eliot, Valerie Fletcher, maar de ironie wil dat zij het was die de toegang tot Viviennes levensfeiten (zoals de lange ziektegeschiedenis van kindsbeen af) steeds heeft versperd. Het is duidelijk dat Eliot overleed voor de Tweede Feministische Golf. Voltaire had gelijk: de levenden zijn we eerbied verschuldigd, de doden alleen de waarheid.
Honoré Schelfhout Nijmegen
Begin de dag met de belangrijkste politieke ontwikkelingen uit Den Haag