Bij een Iraanse aanval op een luchtmachtbasis in Saoedi-Arabië zijn twaalf Amerikaanse militairen gewond geraakt. Twee van hen zijn er ernstig aan toe.
In Israël zijn een dode en meerdere gewonden gevallen bij een Iraanse aanval. Vermoedelijk ging het om een aanval met een clusterbom.
Israël heeft aanvallen uitgevoerd op verschillende nucleaire installaties in Iran. Bij de aanvallen zou geen radioactief materiaal zijn vrijgekomen.
Thailand heeft een overeenkomst met Iran bereikt over de doorgang van Thaise olietankers door de Straat van Hormuz. Dat maakte premier Anutin Charnvirakul zaterdagochtend bekend. De Straat van Hormuz is een belangrijke levensader voor de wereldeconomie. Zo’n vijfde van de wereldwijde olie-export loopt via de zee-engte.
Een veilige passage van zijn tankers is van cruciaal belang voor Thailand. Het land haalt volgens analisten van de Bank of America Global Research 58 procent van de olie die het importeert uit het Midden-Oosten. Thailand is voor rond de 60 procent van zijn energiebehoefte afhankelijk van aanvoer uit het buitenland.
Ook andere Aziatische landen zuchten onder de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz. De Filippijnen halen 95 procent van hun olie uit het Midden-Oosten, Japan 94 procent en Vietnam 88 procent.
Eerder deze maand verlichtte de Amerikaanse regering voor dertig dagen de sancties tegen Rusland, zodat landen de Russische olie die zich al op tankers in zee bevindt kunnen opkopen. Washington nam de maatregel om de olieprijzen te stabiliseren, die sterk zijn gestegen toen de VS eind februari een oorlog tegen Iran ontketende. Deze week werd bekend dat de Filipijnen twee Russische scheepsladingen met 1,5 miljoen vaten olie hebben gekocht.
Vrijdag liep een Thais vrachtschip dat ruim twee weken geleden door onbekende projectielen was geraakt aan de grond bij Qism, een Iraans eiland in de Straat van Hormuz. Bij de aanval vloog de machinekamer van het schip, de Mayuree Naree, in brand. Twintig bemanningsleden werden gered door de marine van Oman, drie worden er vermist.
Peter van Ammelrooy
Lees verder: De oorlog in Iran raakt ook Thailand: ‘Het is nu nog erger dan tijdens covid’
Het Israëlische leger maakt zaterdag melding van een raketaanval vanuit Jemen. In een verklaring laat het leger weten dat het een raket die is afgevuurd vanuit Jemen heeft gedetecteerd, en dat het Israëlische luchtafweersysteem is ingeschakeld om de dreiging te onderscheppen.
Het is de eerste melding van een aanval vanuit Jemen sinds de oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran een maand geleden begon. Vrijdag lieten de door Iran gesteunde Jemenitische Houthi's op de staatstelevisie weten paraat te staan om zich in de strijd te mengen. Dat deed de groepering ook tijdens de Gaza-oorlog, door aan Israël gerelateerde schepen in de Rode Zee aan te vallen.
ANP
Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) heeft voor de derde keer in tien dagen een aanval gemeld in de omgeving van de kerncentrale van Bushehr in Iran. Directeur-generaal Rafael Grossi roept op tot 'maximale militaire terughoudendheid om elk risico op een nucleair ongeval te vermijden'.
De nucleaire waakhond van de Verenigde Naties meldde op X dat het door Iran was geïnformeerd over een aanval op de centrale in Bushehr. Er waren volgens het IAEA geen meldingen van straling of schade aan de werkende reactor.
De kerncentrale van Bushehr, de enige van Iran, bevindt zich in het zuidwesten van het land aan de Perzische Golf. De door Rusland ontworpen reactor wekt sinds 2011 elektriciteit op. Het Russische staatsbedrijf Rosatom bouwt momenteel een tweede reactor.
ANP
Het Israëlische leger voert momenteel aanvallen uit op de Iraanse hoofdstad Teheran, melden de Israëlische strijdkrachten (IDF) in een verklaring op Telegram. De IDF gaf weinig details en zei alleen dat het leger 'doelen van het Iraanse terreurregime' aanvalt.
Redactie
Bij een Iraanse aanval op luchtmachtbasis Prince Sultan in Saoedi-Arabië zijn twaalf Amerikaanse militairen gewond geraakt. Twee van hen zijn er ernstig aan toe, melden Amerikaanse autoriteiten.
Sinds het begin van de oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran eind februari zijn meer dan 300 Amerikaanse militairen gewond geraakt. Het overgrote deel daarvan liep minder zware verwondingen op, het Amerikaanse leger meldde vrijdag dat 273 van hen weer aan het werk zijn. Tijdens de oorlog zijn dertien Amerikaanse militairen omgekomen.
De luchtmachtbasis in Saoedi-Arabië wordt ook gebruikt door het Amerikaanse leger. Volgens The Wall Street Journal raakten bij de aanval ook meerdere Amerikaanse tankvliegtuigen beschadigd.
ANP
Donald Trump heeft vrijdag opnieuw uitgehaald naar Navo-lidstaten vanwege het uitblijven van militaire steun aan de Verenigde Staten tijdens de oorlog met Iran. Hij zei dat Washington de landen mogelijk niet zal helpen als ze daar in de toekomst om vragen.
'Ze waren er gewoon niet', aldus de Amerikaanse president tijdens een evenement voor investeerders in Miami over Europese Navo-landen. 'We geven jaarlijks honderden miljarden dollars uit aan de Navo, honderden, om ze te beschermen. We zouden altijd voor ze klaar hebben gestaan. Maar nu, gezien hun acties, hoeven we dat niet meer te doen, of wel? Waarom zouden we er voor hen zijn als zij er niet voor ons zijn?'
Trump heeft zich in de afgelopen weken vaker kritisch uitgelaten over het uitblijven van internationale militaire steun, met name rond de blokkade van de Straat van Hormuz.
ANP
De Verenigde Naties werken aan een oplossing voor de doorgang van goederen door de Straat van Hormuz. Een woordvoerder van VN-secretaris-generaal António Guterres benadrukte vrijdag dat het daarbij niet gaat om de doorgang van olie. De focus ligt op humanitaire behoeften.
De Iraanse VN-ambassadeur in Genève, Ali Bahreini, suggereerde dat er concessies zouden kunnen worden gedaan met betrekking tot het vervoer van bepaalde goederen door de zeestraat. 'Iran heeft besloten de veilige doorgang van humanitaire transporten door de Straat van Hormuz te vergemakkelijken en verder te versnellen', schreef Bahreini op X.
De precieze werking van de nieuwe regeling is nog niet vastgelegd, waarschuwde de woordvoerder van Guterres. Volgens Bahreini wordt die 'op termijn' afgestemd met de VN.
ANP
Om de oorlog in Iran te winnen, hebben de Verenigde Staten geen grondtroepen nodig. Dat zei de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio vrijdag tijdens een bijeenkomst met ambtsgenoten van de G7-landen in Vaux-de-Cernay bij Parijs. Rubio sprak daar ook de verwachting uit dat het einde van de Amerikaanse aanvallen op Iran een kwestie is van ‘weken, niet maanden’, zelfs nu Iran zijn greep op de straat van Hormuz lijkt te verstevigen.
Iran heeft volgens Rubio nog altijd niet geantwoord op het door de Amerikanen voorgestelde 15-puntenplan voor een staakt-het-vuren. President Trump zei begin deze week dat er sprake was van ‘succesvolle onderhandelingen’ met Iran, maar vertegenwoordigers van het Iraanse leger ontkenden dat en stelden dat Trump ‘met zichzelf onderhandelt’. Rubio zei daarover desgevraagd tegen journalisten dat er berichten waren uitgewisseld, maar dat de Iraniërs niet duidelijk hadden gemaakt wie de onderhandelingen leidt nu zoveel vooraanstaande politieke en militairen zijn gedood.
Voorafgaand aan de bijeenkomst werd verwacht dat Rubio de andere deelnemers onder druk zou zetten om te helpen bij het heropenen van de straat van Hormuz, een van de slagaders van de wereldwijde oliehandel. De G7 bestaat behalve de VS uit Canada, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Japan. De Amerikaanse minister ontkende tijdens de persconferentie dat hij de anderen had gevraagd om een militaire bijdrage. Maar Rubio benadrukte wel dat alle andere landen aan tafel een goede reden hebben om te helpen, omdat de blokkade van de Straat van Hormuz hen harder treft dan de VS. ‘Dus ik heb gezegd: als het jullie raakt, moeten jullie ook iets doen.’
Sterre Lindhout
Bij Iraanse aanvallen op centraal gelegen plekken in Israël is zeker een persoon om het leven gekomen en raakten meerdere andere mensen gewond, meldt nieuwssite Times of Israel. De Israëlische krijgsmacht waarschuwde eerder voor op handen zijnde Iraanse aanvallen.
Onder meer in Tel Aviv, Jeruzalem en in Jericho klonk het luchtalarm, aldus AFP-verslaggevers ter plaatse. Volgens Times of Israel zou het gaan om een clusterbom, een projectiel dat in meerdere springkoppen uiteenvalt om zo over een groter gebied schade aan te richten.
Reddingswerkers melden dat zes kleine bommen van een Iraanse clusterbom in centraal Israël zijn terechtgekomen, aldus de krant.
Volgens Magen David Adom, de regionale evenknie van het Rode Kruis, kwam een man in de zestig om het leven en raakten drie anderen gewond 'in verschillende ordes van ernst'. Hulpdiensten zouden volgens het Israëlische leger ter plaatse zijn om bij te staan op de inslagplekken.
Redactie
Het Israëlische leger heeft verschillende nucleaire installaties in Iran aangevallen. Dat melden Iraanse staatsmedia en wordt bevestigd door het leger zelf. Bij de aanvallen zou geen radioactief materiaal zijn vrijgekomen.
Het gaat onder meer om een productiefaciliteit voor ‘yellowcake’. Dat is uraniumpoeder dat gebruikt kan worden voor het opwekken van kernenergie, maar ook voor het maken van kernwapens. Het Israëlische leger noemt de centrale op X de enige in zijn soort in Iran. De centrale ligt in de provincie Yazd in centraal Iran.
Ook een zwaarwatercentrale in het noordwesten van Iran is aangevallen. Zwaar water wordt gebruikt als koelvloeistof in kerncentrales. Volgens het Israëlische leger is de centrale onderdeel van ‘cruciale infrastructuur voor de productie van plutonium voor kernwapens’.
Dylan van Bekkum
Hackersgroep Handala stelt het persoonlijke e-mailaccount van FBI-directeur Kash Patel te hebben gehackt. De pro-Iraanse groep heeft ter bewijs onder meer jaren oude foto’s van de Republikein gepubliceerd.
‘Vandaag tonen we de wereld opnieuw hoe de Amerikaanse veiligheid is ingestort’, stelt de groep in een verklaring. Patel of de FBI heeft de hack nog niet bevestigd, maar een anonieme functionaris zegt tegen persbureau AP dat Handala inderdaad toegang tot Patels gegevens heeft gekregen. De groep bracht eveneens oude reisdocumenten van Patel naar buiten.
In december 2024 meldde CNN al dat er een 'digitaal veiligheidsincident' rond Patel speelde. Hij was toen nog geen directeur, maar al wel door Trump voorgedragen. Er zou toen al informatie gestolen zijn, waarvoor ook Iraanse hackers verantwoordelijk zouden zijn.
Handala is een pro-Iraanse en pro-Palestijnse hackgroep, waarvan onbekend is waar de leden gevestigd zijn. De naam verwijst naar een personage van een Palestijnse cartoonist en is in de loop der jaren een symbool van de Palestijnse identiteit geworden. De groep stelde eerder deze maand een Amerikaans bedrijf voor medische technologie te hebben gehackt, als wraak op de Amerikaanse aanval op een meisjesschool.
Dylan van Bekkum
Van slechts een derde van het Iraanse raketarsenaal staat vast dat het is vernietigd. Persbureau Reuters heeft dit vernomen van vijf bronnen in of rond de Amerikaanse veiligheidsdiensten. Dit staat in schril contrast met de uitspraak van de Amerikaanse president Donald Trump gisteren, dat Iran ‘nog maar heel weinig raketten over heeft’.
De status van nog eens een derde van het arsenaal is minder duidelijk, maar waarschijnlijk zijn die raketten door Amerikaanse en Israëlische bombardementen beschadigd, vernietigd of begraven in ondergrondse tunnels en bunkers. De rest van de raketten zou nog in goede staat zijn.
het Iraanse regime zou nog steeds beschikken over een aanzienlijke raketvoorraad. Bovendien kan een deel van de begraven of beschadigde raketten mogelijk weer gebruiksklaar worden gemaakt zodra de gevechten stoppen.
De VS hebben niet openbaar gemaakt hoeveel raketten Iran had voor de oorlog. Schattingen daarover lopen uiteen van 2.500 tot ongeveer 6.000. Het zou ook voor de Amerikanen lastig zijn om in te schatten hoeveel projectielen in ondergrondse bunkers waren opgeslagen. Een hoge Amerikaanse functionaris betwijfelde of de VS wel in staat zijn een goede inschatting te maken van de omvang van het Iraanse raketarsenaal. ‘Ik weet niet of we daar ooit accurate cijfers over zullen hebben’, zei hij.
Correspondent Rob Vreeken
Door de aanhoudende Israëlische bombardementen op Libanon hebben al zeker 370 duizend kinderen hun huis moeten ontvluchten. Israël heeft met de bombardementen 121 kinderen gedood. Dat zeggen VN-functionarissen van Unicef tegen persbureau Reuters.
Dagelijks zouden negentienduizend kinderen ontheemd raken. ‘De mentale en emotionele uitputting van deze kinderen is vernietigend’, vertelt Unicef-medewerker Marcoluigi Corsi aan Reuters. ‘Er bestaat geen veilige plek waar mensen naartoe kunnen.’
Israël voert grond- en luchtaanvallen uit in Libanon, voornamelijk in het zuiden. Het leger heeft daar onlangs een aantal bruggen vernietigd, waardoor zo’n 150 duizend mensen vastzitten in de regio. Hulporganisaties kunnen hen ook niet bereiken om noodhulp te leveren. Ook zijn cruciale infrastructuur zoals ziekenhuizen en watertappunten vernietigd door Israël.
De aanvallen hebben grootschalige vluchtelingenstromen veroorzaakt. Doordat schoolgebouwen momenteel worden gebruikt als opvangplekken voor binnenlandse vluchtelingen, kunnen meer dan 150 duizend scholieren nu geen onderwijs volgen, zegt UNHCR-medewerker Karolina Lindholm Billing tegen Reuters.
De VN zegt daarbij dat op de vlucht geslagen vrouwen en meisjes nog meer gevaar lopen. 85 procent van de ontheemde vrouwen zou buiten reguliere opvangplekken verblijven. Zij zijn daardoor kwetsbaar voor gendergerelateerd geweld.
Yassin Boutayeb
Het Indiase ministerie van Financiën heeft de accijnzen op benzine en diesel voor binnenlands gebruik verlaagd. De belasting op benzine gaat van 13 roepie naar 3 roepie (een verschil van zo’n 9 eurocent) en de accijns op diesel is helemaal geschrapt. De maatregel moet consumenten ‘bescherming bieden tegen prijsstijgingen’, aldus de Indiase Financiënminister Nirmala Sitharaman.
De hoge energie- en brandstofprijzen als gevolg van de Iran-oorlog treffen India hard. Het land is 's werelds derde grootste importeur en consument van olie. De Indiase regering zegt nu met de verlaging van de accijnzen een groot deel van de financiële lasten op zich te nemen. Olieminister Hardeep Singh Puri meldde op X dat de regering met de belastingverlaging op brandstoffen ‘een grote klap’ voor de belastinginkomsten heeft geïncasseerd.
Naast olie is India ook afhankelijk van vloeibaar gas (lng). Reuters meldt dat het land vorig jaar ruim 33,15 miljoen ton lng gebruikte. 60 procent daarvan kwam uit het Midden-Oosten. Omdat de levering van het gas via de Straat van Hormuz nu is verstoord, heeft India bij de VS het verzoek neergelegd om lng te mogen kopen van Rusland, vanwege ingevoerde Amerikaanse sancties tegen Rusland. Voorbereidingen voor de hervatting van verkoop zouden nu voor het eerst sinds het begin van de oorlog in Oekraïne weer zijn hervat.
Yassin Boutayeb
Amerikaanse en Iraanse onderhandelaars zijn van plan om elkaar op korte termijn te ontmoeten in Pakistan. Dat meldt de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Johann Wadephul. De minister sprak op de Duitse radio en zei daarbij dat de twee landen de afgelopen dagen al ‘indirect’ met elkaar in contact hebben gestaan. Onder meer CNN meldde dat deze week ook al op basis van een Iraanse bron.
Pakistan heeft zich gepresenteerd als bemiddelaar om een einde te maken aan de Amerikaans-Israëlische oorlog in Iran. De VS hebben via Pakistan al een vijftienpuntenplan overhandigd aan Iran. Het plan omvat onder meer de eis dat Iran stopt met het verrijken van uranium.
Volgens de Amerikaanse president Donald Trump lopen de onderhandelingen voorspoedig. Trump kondigde donderdag nog aan dat de VS tien dagen langer geen aanvallen zullen uitvoeren op Iraanse energie-infrastructuur. Iran zou daarom hebben verzocht. Het Iraanse regime ontkent echter dat er onderhandelingen plaatsvinden. Ook ontkent Iran dat het heeft gevraagd om een gevechtspauze.
Yassin Boutayeb
Het Israëlische leger heeft vrijdagochtend de inwoners van de plaats Sajd in Zuid-Libanon opgeroepen om te evacueren. 'De activiteiten van Hezbollah dwingen het Israëlische leger om in het dorp krachtig op te treden', aldus de woordvoerder van het leger op X.
In de Libanese hoofdstad Beiroet zijn vrijdagochtend volgens veiligheidsbronnen bij een luchtaanval drie raketten in een gebouw in het zuiden van de stad ingeslagen. Eerder meldden journalisten van het Franse persbureau AFP al explosies te hebben gehoord ten zuiden van Beiroet. Het is onduidelijk of er slachtoffers zijn gevallen.
Israël beschouwt de zuidelijke buitenwijken van Beiroet als een bolwerk van de door Iran gesteunde Hezbollah.
ANP
De Iraanse Revolutionaire Garde zegt vrijdag raketten en drones te hebben afgevuurd op militaire en energiedoelwitten in Israël en de Golfstaten. Dat meldt het Iraanse persbureau Fars op basis van een verklaring.
Het leger van Iran meldt verschillende aanvallen in Israël en op Amerikaanse bases in de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Koeweit en Bahrein, waaronder op een onderhoudshangar voor Patriot-luchtverdedigingssystemen.
Eerder vrijdagochtend meldde het Israëlische leger opnieuw aanvallen te hebben uitgevoerd op de Iraanse hoofdstad Teheran.
ANP
Het Israëlische leger heeft vrijdagochtend gemeld dat het luchtaanvallen heeft uitgevoerd op de Iraanse hoofdstad Teheran.
'Het leger heeft zojuist een reeks grootschalige luchtaanvallen afgerond op infrastructuur van het Iraanse terroristische regime in het centrum van Teheran', aldus het leger in een kort persbericht, zonder verdere details te geven.
ANP
Het Amerikaanse ministerie van Defensie overweegt om tot 10.000 extra grondtroepen naar het Midden-Oosten te sturen. Dat meldt The Wall Street Journal, dat zich baseert op medewerkers van het Pentagon die op de hoogte zijn van de plannen.
De extra grondtroepen moeten de Amerikaanse president Donald Trump meer militaire opties bieden, terwijl Trump ook vredesbesprekingen met Iran overweegt, aldus de krant.
De extra grondtroepen en gepantserde voertuigen zouden worden toegevoegd aan de 5000 mariniers en paratroopers die al in de regio actief zijn, meldt de krant.
ANP/Belga
Iran heeft niet verzocht om een pauze van tien dagen als het gaat om aanvallen op zijn energie-installaties. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van informatie van bemiddelaars bij de vredesbesprekingen.
Ook zou Iran nog geen definitief antwoord hebben gegeven op het vijftienpuntenplan dat de VS aan het land hebben voorgesteld.
De Amerikaanse president Donald Trump schreef eerder donderdag op zijn sociale medium Truth Social dat hij de aanvallen op de Iraanse energie-installaties voor tien dagen zou opschorten op verzoek van de Iraanse regering. Ook schreef hij dat de onderhandelingen met Iran 'zeer goed verlopen'.
Maandag lieten de VS nog weten de aanvallen op de Iraanse energie-infrastructuur voor vijf dagen stil te leggen.
ANP
Iran heeft nationale sportteams verboden om naar 'vijandige' landen te reizen. Dat meldt het Iraanse persbureau Isna donderdag, bijna vier weken na het begin van de oorlog tussen enerzijds Israël en de Verenigde Staten en anderzijds Iran. Het WK voetbal in de Verenigde Staten, Canada en Mexico komende zomer dreigt zo in gevaar te komen voor het Iraanse elftal.
'Het ministerie van Sport stelt dat de aanwezigheid van nationale teams en clubs in landen die als vijandig worden beschouwd en niet in staat zijn de veiligheid van Iraanse atleten en teamleden te waarborgen, tot nader order verboden is', schrijft Isna.
De aankondiging komt na de recente ophef rond speelsters van het Iraanse nationale voetbalelftal. Zeven leden van de Iraanse delegatie −zes speelsters en een staflid − vroegen asiel aan in Australië. In hun eigen land waren ze 'verraders in oorlogstijd' genoemd, nadat ze hadden geweigerd om hun volkslied te zingen voor een wedstrijd. Uiteindelijk kwamen vijf van hen op hun beslissing terug en keerden zij toch terug naar Iran.
Op het WK voetbal deze zomer zit Iran in groep G, met België, Egypte en Nieuw-Zeeland als tegenstanders.
Belga
President Donald Trump heeft gezegd langer te zullen wachten met het aanvallen van Iraanse elektriciteitscentrales. Morgen zou een door Trump gestelde deadline verlopen waarop Iran de Straat van Hormuz zou moeten heropenen om dergelijke aanvallen te voorkomen. Maar omdat ‘de lopende gesprekken’ volgens Trump goed verlopen, heeft hij besloten nog te wachten tot maandag 6 april voordat de VS daartoe overgaan.
Welke vooruitgang is geboekt in de onderhandelingen is onbekend. De VS hebben via bemiddelaar Pakistan Iran een vijftienpuntenplan voorgelegd dat zou moeten leiden tot een einde aan de oorlog. Dat omvat volgens internationale media onder meer een einde aan het Iraanse nucleaire en raketprogramma, eisen die de VS al voor de oorlog stelden.
Iran heeft het plan echter publiekelijk afgeschoten en is met een tegenvoorstel gekomen. Het regime wil onder meer compensatie voor alle schade van Amerikaanse en Israëlische aanvallen.
Het is ook onduidelijk hoe de onderhandelingen precies verlopen. Aanvankelijk werd er vanuit Teheran überhaupt ontkend dat er met de Amerikanen gesproken werd, hoewel inmiddels dus wel duidelijk is dat er via Pakistan boodschappen worden uitgewisseld.
Trump heeft gezegd dat zijn gezanten met een ‘gerespecteerd’ persoon binnen het Iraanse regime onderhandelen. Hij heeft echter geweigerd de naam van de persoon prijs te geven.
Oorspronkelijk gaf Trump Iran tot afgelopen maandag om de blokkade van de Straat van Hormuz op te heffen. Die heeft tot een internationale energiecrisis geleid. De Amerikaanse leider stelde de aanvallen eerder al uit vanwege wat hij productieve gesprekken met Iran noemde.
Thom Canters
Als blijk van goede wil richting de Amerikanen zou Iran tien olietankers de Straat van Hormuz hebben laten passeren. Dat zei president Donald Trump tijdens een bijeenkomst van zijn kabinet vandaag. Toen Trump eerder deze week de pers te woord stond over de poging om door onderhandelingen de oorlog te beëindigen, zei hij dat Iran een ‘cadeau’ had gegeven aan de VS. Hij wilde toen niet zeggen wat.
‘Zij hebben gezegd: ‘Om te laten zien dat het menens is, gaan we je acht schepen met olie geven’, aldus Trump. Het gaat volgens hem om acht boten die varen onder de vlag van Pakistan, dat zich heeft opgeworpen als bemiddelaar tussen de VS en Iran.
Iran blokkeert het verkeer door de zeestraat, cruciaal voor de internationale handel in olie en gas. Dat Teheran toch wat boten heeft doorgelaten bewijst volgens Trump dat ‘we met de juiste mensen te maken hebben’. Trump sprak ook nog over twee andere boten die door de Straat van Hormuz zijn gelaten.
De uitspraken van Trump zijn niet bevestigd door Iran. In publieke verklaringen over de berichten dat de onderhandelingen langzaam van de grond zouden komen heeft Teheran zich tot dusver onverzettelijk getoond. Iraanse staatsmedia hebben bericht dat een Amerikaans voorstel om de oorlog te beëindigen door Iran is afgewezen.
Trump heeft Iran tot vrijdag gegeven om de Straat van Hormuz te openen, op straffe van bombardementen op Iraanse energiecentrales. Vandaag suggereerde hij dat die deadline mogelijk weer verlengd kan worden als er volgens zijn onderhandelaars genoeg vooruitgang wordt geboekt.
Thom Canters
De Poolse premier Donald Tusk heeft een reeks maatregelen aangekondigd om de pijn te verzachten van de door de oorlog in het Midden-Oosten gestegen brandstofkosten. De Poolse regering wil onder meer de btw en accijnzen op brandstof verlagen. Verder moet er een maximumprijs komen voor aan de pomp, aldus Tusk.
Internationaal wordt gewaarschuwd voor de verstrekkende gevolgen van de energiecrisis die is ontstaan door de Amerikaans-Israëlische oorlog met Iran. De ene na de andere Europese regering komt daarom met maatregelen. Zo heeft Spanje 5 miljard euro uitgetrokken, onder meer om de belasting op brandstoffen te verlagen. Het Nederlandse kabinet wil daar voorlopig nog niet aan.
Tijdens een persconferentie voorafgaand aan een speciale bijeenkomst van zijn regering zei Tusk dat de btw op brandstof moet worden teruggebracht van 23 naar 8 procent. De accijns zal verlaagd worden naar het Europese minimum. De maximumprijs voor brandstof bij tankstations moet volgens Tusk dagelijks bepaald worden door het ministerie van Energie.
De regering is verder bezig met een plan om oliebedrijven extra te belasten voor de overwinsten die zij nu maken door de hogere prijzen. De maatregelen moeten nog wel worden goedgekeurd door het Poolse parlement. Naar verwachting gebeurt dat vrijdag.
Ook de Cypriotische regering heeft vandaag een steunpakket aangekondigd. De regering heeft in totaal 200 miljoen euro uitgetrokken, onder meer om de toeristische sector tegemoet te komen. Door de oorlog reizen er minder toeristen af naar het eiland. Aan het begin van de oorlog raakte een Iraanse drone een Britse luchtmachtbasis op Cyprus.
Thom Canters
De forse energieschok door de oorlog in het Midden-Oosten zal de Amerikaanse inflatie dit jaar omhoog doen schieten naar 4,2 procent. Dat is de hoogste prijsstijging binnen de G7, blijkt uit een tussentijdse raming van de Oeso.
Volgens de in Parijs gevestigde club van rijke landen zal de Amerikaans-Israëlische oorlog met Iran de inflatie mondiaal sterk doen stijgen, terwijl er serieuze risico’s zijn voor de economische groei als de de verstoringen van de energiesector nog erger worden.
Vorig jaar was de inflatie in de VS 2,6 procent. Ook China, Zuid-Korea en India kunnen een scherp stijgende inflatie tegemoet zien door de energieschok, aldus de Oeso. ‘De duur en diepte van het conflict zijn zeer onzeker, maar een verlengde periode van hogere energieprijzen zal aanzienlijk bijdragen aan de bedrijfskosten en aan de inflatie van de consumentenprijzen, met nadelige gevolgen voor de groei.’
De toenemende druk op consumenten in de VS schaadt de economische groei daar, die volgens de Oeso zal afzwakken tot 2 procent dit jaar en 1,7 procent volgend jaar. De mondiale groei zal dalen van 3,3 procent vorig jaar naar 2,9 procent dit jaar, om weer iets aan te trekken naar 3 procent volgend jaar.
Voor de Iran-oorlog was er een veerkrachtige groei door de miljardeninvesteringen in kunstmatige intelligentie en de stijgende beurzen. Maar door de aanvallen van de VS en Israël eind februari zijn de vooruitzichten radicaal veranderd. De olie- en gasprijzen zijn sterk gestegen. De gevolgen daarvan zijn terug te zien in de prijzen van onder meer metalen en kunstmest. Door het groeiende vertrouwen stegen de investeringen begin dit jaar, maar ‘de veerkracht van de mondiale economie wordt nu getest’, aldus de Oeso.
De inflatie in de G20 komt volgens de Oeso dit jaar uit op 4 procent. Dat is 1,2 procentpunt meer dan de organisatie in december voorspelde. De groei in de eurozone zwakt af tot 0,8 procent dit jaar, en komt volgend jaar uit op 1,2 procent, aldus de bijgestelde raming.
Wilco Dekker
De Israëlische defensieminister Israel Katz zegt dat Israël het hoofd van de marine van de Iraanse Revolutionaire Garde heeft gedood. Alireza Tangsiri zou vannacht, samen met andere hooggeplaatste marineofficieren, zijn gedood bij een luchtaanval in het zuiden van Iran. Volgens Katz was Tangsiri verantwoordelijk voor de blokkade van de Straat van Hormuz, inclusief de vermeende plaatsing van zeemijnen daar.
Iran heeft nog niet gereageerd op de berichten over Tangsiri’s dood. Bij eerdere moordaanslagen op Iraanse commandanten en politieke leiders duurde het ook enkele uren of dagen voor de Iraanse autoriteiten hun dood bevestigden. De afgelopen weken hebben Israël en de Verenigde Staten tal van hooggeplaatste Iraniërs gedood, onder wie politieke leiders als ayatollah Ali Khamenei en militaire kopstukken als Mohammad Pakpour, het hoofd van de Revolutionaire Garde.
Daan de Vries
Duitsland gaat tankstations verbieden om herhaaldelijk hun brandstofprijzen aan te passen om op momenten van drukte te profiteren van de beperkte beschikbaarheid van fossiele brandstoffen. Dat heeft de Bondsdag, de Duitse Tweede Kamer, vanochtend besloten. De Duitse regering staat onder grote druk om iets te doen tegen oplopende brandstofprijzen door de Iran-oorlog.
Voortaan mogen pompstations nog maar één keer per dag, om 12 uur ’s middags, de prijs verhogen. Verlagen mag altijd. Het toenemend op en neer gaan van brandstofprijzen is al langer een ergernis van Duitse automobilisten. Sinds Iran de Straat van Hormuz heeft gesloten, zijn de zorgen over oplopende benzineprijzen verder toegenomen.
Meer ingrijpende maatregelen worden nog besproken. Daaronder een verlaging van de btw of accijns op brandstof, een verhoging van belastingaftrek voor forenzen, of zelfs een algehele ‘brandstofprijsrem’.
Van gerichte steun voor kwetsbare groepen, zoals premier Rob Jetten in Nederland voorstaat, is geen sprake. Veel Duitsers beschouwen betaalbaar autorijden als een geboorterecht, vergelijkbaar met de Amerikaanse houding ten aanzien van wapenbezit. Als dat recht wordt aangetast, dan ziet men dat al snel als een inbreuk op de persoonlijke vrijheden.
Remco Andersen
De Amerikaanse president Trump heeft geweigerd om de Iraanse bevolking nogmaals op te roepen om de straat op te gaan. In een telefoongesprek met Trump stelde de Israëlische premier Netanyahu vorige week voor om met een gezamenlijke verklaring te komen, gericht op de inwoners van Iran. Trump legde Netanyahu’s plan echter naast zich neer, zeggen Amerikaanse en Israëlische ingewijden tegen nieuwssite Axios.
Trump zou Netanyahu’s plan zeer onverstandig vinden, schrijft Axios. ‘Waarom zouden we in godsnaam mensen oproepen tot protest, als ze toch zullen worden neergemaaid?’, zou Trump tijdens het telefoongesprek hebben gezegd. In januari doodden de Iraanse autoriteiten tienduizenden deelnemers aan anti-regeringsdemonstraties. Trumps uitspraak staat in contrast met wat hij op de eerste dag van de oorlog zei, toen hij de Iraanse bevolking in een videoboodschap opriep ‘de macht over te nemen’. ‘Wanneer wij klaar zijn, zal die voor het oprapen liggen’, zei Trump een maand geleden.
Het telefoongesprek tussen Trump en Netanyahu wijst erop dat Israël en de Verenigde Staten het niet geheel eens zijn over de doelstellingen van de oorlog tegen Iran. Hoewel de Amerikanen aanvankelijk net als Israël aanstuurden op de omverwerping van het Iraanse regime, lijkt regimewisseling inmiddels geen hoofddoel meer van de Amerikaanse regering. Deze week zei Trump zelfs dat hij een akkoord wil sluiten met Iran, hoewel de Iraanse autoriteiten ontkenden dat er gesprekken plaatsvinden.
Daan de Vries
Mensen met de Iraanse nationaliteit mogen de komende zes maanden niet afreizen naar Australië. Dat heeft minister van Binnenlandse Zaken Tony Burke beslist.
Volgens Burke is de beslissing nodig om de 'integriteit en duurzaamheid' van het Australische migratiesysteem intact te houden. 'Het conflict in Iran heeft het risico verhoogd dat sommige visumhouders het Australische grondgebied niet meer zullen kunnen of willen verlaten, nadat hun visa afgelopen zijn', staat in een mededeling die werd geplaatst op de website van het ministerie van Binnenlandse Zaken.
Directe familieleden van Australische staatsburgers, of mensen met de Iraanse nationaliteit die zich al in Australië bevonden op het moment waarop de regels in werking traden, zijn uitgezonderd van de nieuwe regel.
Eerder deze maand ontstonden spanningen tussen de beide landen. Een aantal speelsters van de Iraanse nationale voetbalploeg had asiel gekregen in Australië. Ze waren in hun thuisland beschuldigd waren van verraad, omdat ze voor de wedstrijd tegen Zuid-Korea in de Women's Asian Cup geweigerd hadden hun volkslied mee te zingen.
Intussen is het grootste deel van de ploeg en de entourage opnieuw teruggekeerd naar Iran. Twee speelster beslisten uiteindelijk om in Australië te blijven.
Volgens officiële cijfers wonen er momenteel zo'n 85.000 mensen in Australië die geboren zijn in Iran.
Bij een Israëlische aanval op het zuiden van Libanon zijn woensdag twee doden gevallen, meldt het Libanese persagentschap NNA. Er vielen ook acht gewonden.
De aanval was volgens de Arabische nieuwszender Al Jazeera gericht op de plaats Harouf. Bij eerdere aanvallen op het zuiden van het land vielen eerder woensdag al minstens drie doden en elf gewonden, becijferde Al Jazeera.
Het Amerikaanse leger heeft meer dan twee derde van de Iraanse wapeninfrastructuur vernietigd. Dat zegt Centcom, het Amerikaanse commando dat verantwoordelijk is voor de operaties in het Midden-Oosten, in een video op X. De Amerikanen hebben naar eigen zeggen al meer dan 10.000 doelwitten geraakt sinds de start van de aanvallen.
'Op dit moment is twee derde van de drone-, raket- en schipproductiesites en scheepswerven beschadigd of vernietigd' aldus admiraal Brad Cooper. De Amerikanen zouden ook nog altijd het overwicht hebben in het Iraanse luchtruim, zo beweren ze zelf. Bovendien is '92 procent van de grootste Iraanse oorlogsschepen vernietigd'.
Het Amerikaanse leger zit volgens Cooper dan ook 'op schema of zelfs voor op schema' om de vooropgestelde doelstellingen te behalen.
Iran is bezig om van het eiland Kharg, het hart van de Iraanse olie-export, een militaire vestiging te maken met het oog op een Amerikaanse aanval. CNN meldt dat Teheran meer militairen richting Kharg heeft gestuurd en hinderlagen aan het opzetten is. Het baseert zich op Amerikaanse inlichtingenbronnen. De ‘operatie’ zou al enkele weken gaande zijn.
Het eiland in de Perzische Golf geldt als een levensader voor de Iraanse economie vanwege haar strategische ligging. Vanwege de plek in zee kunnen olietankers er aanleggen, 90 procent van de Iraanse ruwe olie-export wordt er verwerkt. Ruim een week geleden werd Kharg door de Amerikanen gebombardeerd. Daarbij werden radars, bunkers en munitieopslagplaatsen geraakt. Volgens Trump werden oliefaciliteiten bewust ontzien.
De regering-Trump zou volgens CNN overwegen het eiland te bezetten om zo Teheran te dwingen de Straat van Hormuz te heropenen. Zo’n operatie zou niet zonder risico zijn voor de Amerikanen: bronnen zeggen tegen de zender dat Iran recent draagbare luchtafweersystemen naar het eilandje heeft gebracht, net als landmijnen en boobytraps.
Maartje Geels
Teheran heeft Washington via bemiddelaars laten weten dat het niet akkoord gaat met het Amerikaanse voorstel dat een einde aan de oorlog moet maken. Dat melden Iraanse staatsmedia. De VS zouden in het voorstel ‘te veeleisend’ zijn, zegt een woordvoerder. ‘De oorlog stopt wanneer Iran daartoe besluit en wanneer de voorwaarden ingewilligd zijn.’
Het regime maakte bij monde van de staatspers haar voorwaarden bekend voor het beëindigen van de oorlog. Teheran zoekt onder meer compensatie voor alle schade van Amerikaanse en Israëlische aanvallen en wil dat de landen stoppen met het aanvallen van proxybeweging Hezbollah. Dat laatste zal voor Israël onbespreekbaar zijn. Daarnaast wil het land volledige zeggenschap over de Straat van Hormuz, die het nu effectief blokkeert.
Washington zou via verschillende kanalen aansturen op onderhandelingen, schrijven staatsmedia. Desondanks beticht het Iraanse regime de VS van onzuivere intenties: het land zou niet uit zijn op dialoog en Iran willen blijven aanvallen. De reactie komt op het moment dat de VS officieel bekend hebben gemaakt zo’n duizend parachutisten naar de regio te sturen. Later vandaag geeft het Witte Huis een persconferentie om de stand van zaken toe te lichten.
Het Amerikaanse plan zou omgekeerd een vijftiental punten omvatten en via Pakistaanse bemiddeling deze week aan Teheran zijn gecommuniceerd. Het zou gaan om een pakket voorstellen die de VS in mei vorig jaar al hadden voorgelegd en die destijds door Iran werden afgewezen. Hoewel de exacte details niet openbaar zijn gemaakt, meldt The New York Times op basis van ingewijden dat het plan onder meer beperkingen op de Iraanse raketcapaciteit omvat.
Maartje Geels
De Golfstaten en Jordanië hebben Iran tijdens een spoedbijeenkomst van de VN-mensenrechtenraad opgeroepen tot een onmiddellijke staking van de aanvallen op hun grondgebied. De landen zeiden dat de Iraanse aanvallen op hun infrastructuur een existentiële dreiging vormen.
Als vergelding voor de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen, die eind vorige maand begonnen, neemt Iran sindsdien de Golfstaten en Jordanië onder vuur. Niet alleen de Amerikaanse bases zijn doelwit, maar ook onder meer havens, raffinaderijen en zelfs commerciële luchthavens. In verschillende Golfstaten vielen de voorbije weken burgerdoden.
Ook VN-mensenrechtenchef Volker Türk riep alle partijen vandaag op tot een einde aan het conflict in het Midden-Oosten, en aan aanvallen op burgers en civiele infrastructuur in het bijzonder. ‘Als deze aanvallen opzettelijk zijn, kunnen ze neerkomen op oorlogsmisdaden’, aldus Türk.
Tijdens de spoedzitting, die was aangevraagd door de Golfstaten en Jordanië, werd een meerderheid bereikt onder de 47 leden voor een motie waarin de Iraanse aanvallen worden veroordeeld en herstelbetalingen aan de getroffen landen worden geëist. De Iraanse VN-ambassadeur verdedigde de aanvallen door te wijzen op de meer dan 1.500 burgerdoden die in Iran zijn gevallen sinds het begin van de oorlog.
Jasper Daams
Een anonieme Iraanse functionaris bevestigt dat Pakistan een Amerikaans voorstel heeft voorgelegd aan Iran. Of het gaat om het vijftienpuntenplan waarover de regering-Trump rept, zegt de bron niet. De Iraanse ambassadeur in Pakistan heeft vandaag opnieuw beweerd dat het regime direct noch indirect onderhandelt met de VS, maar dat ‘bevriende landen’ proberen om een basis voor gesprekken te vinden.
Pakistan is een van de landen die zich hebben opgeworpen als bemiddelaar in de oorlog in het Midden-Oosten. Premier Shehbaz Sharif zei gisteren dat de Pakistaanse Islamabad klaar is voor een rol als gastheer tijdens eventuele gesprekken tussen de VS en Iran. Volgens de bron die sprak met Reuters heeft ook Turkije zich aangeboden als mogelijke gesprekslocatie.
Nog altijd klinken uit de VS en Iran zeer uiteenlopende geluiden over het contact tussen beide partijen. The New York Times meldde gisteren op gezag van Amerikaanse functionarissen dat de regering-Trump via Pakistan een vijftienpuntenplan heeft neergelegd bij Iran. Die claim werd in de Iraanse staatsmedia al snel naar het rijk der fabelen verwezen.
Jasper Daams
De Europese beurzen zijn vanochtend bij de opening verder omhoog geklommen. Ook de olieprijzen zijn weer gedaald. Beleggers zijn hoopvol over vredesonderhandelingen tussen de VS en Iran, hoewel het Iraanse regime steevast ontkent dat er contact is met de regering in Washington.
Nadat de AEX gisteren al 0,8 procent hoger had gesloten, kwam daar vanochtend nog eens 0,8 procent bij. De beurzen in Frankfurt, Londen en Parijs stegen tot 1,8 procent. Eerder gingen ook de Aziatische aandelenbeurzen al flink omhoog.
De Amerikanen zeiden gisteren een vijftienpuntenplan te hebben neergelegd bij de Iraanse top voor een einde aan de oorlog. Volgens Trump is Iran bereid om een akkoord te sluiten. Vanuit het regime in Teheran klinkt een heel ander geluid; een legerwoordvoerder bespotte de VS om de uitlatingen. Hij zei dat de VS ‘met zichzelf onderhandelen’.
Toch lieten ook de sterk gestegen olieprijzen een lichte daling zien. Een vat Amerikaanse olie werd bijna 5 procent goedkoper en kost nu nog een kleine 88 dollar. Brentolie uit het Midden-Oosten daalde met datzelfde percentage. De waarde daarvan ligt nu op iets minder dan 99 dollar per vat. Voor de oorlog lagen beide prijzen rond de 70 dollar per vat.
De dalende olieprijzen zijn mogelijk een gevolg van de Iraanse aankondiging om de blokkade van de Straat van Hormuz deels op te heffen. Gisteren maakte Iran bekend weer commerciële schepen toe te laten door de belangrijke zeestraat, met uitzondering van schepen die aan de VS en Israël zijn gelieerd. Dat moet wel in overleg met de Iraanse autoriteiten gebeuren.
Jasper Daams
Een olietanker uit Thailand is gisteren zonder problemen door de Straat van Hormuz gevaren. Dat meldt persbureau Reuters op gezag van een Thaise functionaris en de eigenaar van het schip. De veilige doortocht zou het resultaat zijn geweest van coördinatie tussen Thailand en Iran; het schip hoefde daarvoor niet te betalen.
Na een wekenlange blokkade van de Straat van Hormuz, waarlangs grofweg een vijfde van de wereldwijde oliehandel verloopt, heeft het Iraanse regime gezegd weer commerciële schepen toe te laten door de belangrijke zeestraat. De voorwaarde is wel dat de schepen meewerken met de Iraanse autoriteiten. Daarnaast geldt de gedeeltelijke opheffing van de blokkade niet voor ‘vijanden’.
Het Iraanse regime liet de afgelopen tijd mondjesmaat (en soms tegen betaling) olie- en gastankers toeliet uit onder meer India, Pakistan, Irak en China. Nu heeft ook het schip van de Bangkok Corporation de oversteek gemaakt. Dat zou te danken zijn aan gesprekken tussen de Thaise buitenlandminister en de Iraanse ambassadeur in het Zuidoost-Aziatische land.
Twee weken geleden werd een Thais schip in de Straat van Hormuz getroffen door een projectiel, waarbij brand uitbrak. Drie bemanningsleden worden nog altijd vermist, aldus de Thaise autoriteiten.
Jasper Daams
Een woordvoerder van het Iraanse leger heeft de Verenigde Staten bespot om uitlatingen over mogelijke onderhandelingen over het conflict in het Midden-Oosten. Volgens Iraanse staatsmedia zei hij dat Washington ‘met zichzelf onderhandelt’.
De reactie volgt op uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump, die stelde dat Teheran bereid is een akkoord te sluiten om de oorlog te beëindigen. Volgens berichten ligt er een voorstel voor een staakt-het-vuren van een maand en een plan met vijftien punten bij Iran, dat de gesprekken heeft ontkend.
‘Heeft jullie innerlijke strijd het punt bereikt dat jullie met jezelf onderhandelen?’, zei Ebrahim Zolfaghari, woordvoerder van het militaire hoofdkwartier Khatam al-Anbiya. ‘Mensen zoals wij zullen nooit met mensen zoals jullie kunnen opschieten.’
Zolfaghari stelde ook dat eerdere energieprijzen niet zullen terugkeren zolang Washington niet erkent dat de stabiliteit in de regio wordt gewaarborgd door de Iraanse strijdkrachten. (ANP)
De Iraanse Revolutionaire Garde heeft woensdagochtend opnieuw raketten afgevuurd op Israël, Koeweit, Bahrein en Jordanië, zo werd gemeld in een mededeling op de staatstelevisie.
In Israël waren er doelwitten in het noorden en het centrum van het land, onder meer in de dichtbevolkte stad Tel Aviv. In Koeweit wilde Iran twee militaire bases van het Amerikaanse leger raken. Ook in Bahrein en Jordanië gaat het om Amerikaanse doelwitten.
Het is nog onduidelijk waar de projectielen precies zijn ingeslagen en hoeveel schade de aanvallen hebben aangericht.
Belga
De olieprijzen op de internationale markten zijn woensdagochtend opnieuw gezakt, na verschillende berichten over mogelijke vredesgesprekken tussen de Verenigde Staten en Iran.
De prijs van een vat Brentolie, een belangrijke referentiewaarde voor de internationale oliemarkt, daalde omstreeks 2.50 uur Nederlandse tijd met meer dan 6 procent tot ongeveer 97,8 dollar per vat.
De prijs van een vat West Texas Intermediate (WTI), een andere belangrijke maatstaf, daalde met ruim 5 procent tot ongeveer 87,4 dollar.
Dinsdagavond berichtten verschillende media over mogelijke vredesgesprekken tussen de VS en Iran. De Amerikanen zouden de Iraniërs een vijftienpuntenplan hebben voorgesteld om de oorlog te beëindigen.
Tegelijkertijd zou het Iraanse regime aan de VN-Veiligheidsraad hebben voorgesteld om de Straat van Hormuz opnieuw te heropenen voor commerciële, ‘niet-vijandige schepen’.
Belga
Libanese staatsmedia maken melding van nog eens negen doden als gevolg van Israëlische aanvallen in het zuiden van Libanon. In het dorp Adloun werden volgens het Libanese National News Agency vier mensen gedood, en drie in het oostelijker gelegen Habboush. Ook zouden twee doden zijn gevallen in een Palestijns vluchtelingenkamp in de buurt van de Libanese kustplaats Sinon.
Sinds het oplaaien van het geweld in het Midden-Oosten, bijna een maand geleden, zijn volgens Libanese autoriteiten 1.072 mensen gedood door Israëlische aanvallen. Meer dan een miljoen mensen zijn ontheemd geraakt. Israël heeft de strijd tegen het pro-Iraanse Hezbollah flink opgevoerd en heeft inmiddels ook grondtroepen gestuurd voor een bezetting van het zuiden van het land.
Hezbollah bestookt Israël dagelijks met zo’n 150 raketten, zegt het leger. Hoewel het merendeel daarvan wordt neergehaald door de Israëlische luchtafweer, vallen ook aan Israëlische zijde dodelijke slachtoffers. Zo doodden raketten van Hezbollah gisteren een vrouw in het noorden van het land.
Jasper Daams
Op de internationale luchthaven van Koeweit is brand uitgebroken nadat een brandstoftank werd geraakt door een droneaanval. Dat meldt de luchtvaartautoriteit van het emiraat.
Volgens de eerste informatie is er alleen materiële schade en zijn er geen slachtoffers gevallen. Hulpdiensten traden direct op om het vuur te bestrijden en de situatie onder controle te krijgen, aldus een woordvoerder.
De luchthaven is sinds het uitbreken van de oorlog tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten op 28 februari herhaaldelijk het doelwit geweest van aanvallen.
Eerder werden al de passagiersterminal en brandstoftanks getroffen, waarbij meerdere mensen lichtgewond raakten. Bij de meest recente aanvallen raakte ook het radarsysteem beschadigd.
ANP
Commerciële schepen mogen opnieuw door de Straat van Hormuz varen, staat in een nota die het Iraanse regime zondag aan de VN-Veiligheidsraad en de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) heeft gestuurd.
Iran blokkeert al wekenlang de Straat van Hormuz, die van groot belang is voor de internationale olie- en gashandel. Het land doet dat in een reactie op Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op zijn grondgebied. De gasprijzen zijn hierdoor, ook in Europa, fors gestegen.
Een heropening van de Straat van Hormuz kan hier verandering in brengen. Volgens persbureau Reuters, dat de nota aan de Veiligheidsraad heeft ingezien, gaat de Straat van Hormuz weer open voor de commerciële scheepvaart, mits schepen meewerken met de Iraanse autoriteiten.
'Niet-vijandige schepen, inclusief schepen die toebehoren aan of geassocieerd worden met andere staten, mogen door de Straat van Hormuz varen, op voorwaarde dat ze geen gewelddaden tegen Iran ondersteunen of eraan deelnemen', citeert Reuters.
Belga/Redactie
De Amerikanen hebben het Iraanse regime een vijftienpuntenplan gestuurd om tot een einde van de oorlog te komen. Dat meldt The New York Times op gezag van ingewijden. De autoriteiten in Pakistan, die eerder al zeiden als bemiddelaar tussen de VS en Iran te willen optreden, zouden het plan aan de Iraniërs hebben overhandigd.
Onduidelijk is in hoeverre Iran het plan heeft omarmd en wat er precies in staat. De Amerikaanse krant, die het plan niet heeft kunnen inzien, schrijft dat het in grote lijnen onder meer gaat om het Iraanse ballistische rakettensysteem en de verrijking van uranium door Iran. Ook de blokkade van de Straat van Hormuz wordt genoemd.
Eerder vandaag meldde CNN al op gezag van een Iraanse bron dat de VS in gesprek zijn met Iran. Het zou gaan om voorbereidende gesprekken en nog niet om officiële onderhandelingen. Over het vijftienpuntenplan werd niet gerept. President Trump zei vandaag nog dat Iran ‘heel graag’ een deal wil sluiten en dat er gesprekken worden gevoerd.
Yassin Boutayeb
Iran heeft de door Israël gedode veiligheidschef Ali Larijani vervangen door hardliner Mohammad Bagher Zolghadr. Hij staat bekend als een loyalist van de hoogste Iraanse leider, ayatollah Mojtaba Khamenei. Analisten stellen dat de keuze voor Zolghadr toont dat Iran niet op het punt staat om te schikken voor de Amerikanen en de Israëliërs.
Zo zegt Vali Nasr, een hoogleraar bij Johns Hopkins University School of Advanced International Studies, tegen CNN dat de keuze voor Zolghadr bevestigt dat ‘Israëls onthoofding van regime-kopstukken alleen maar heeft geleid tot een verschuiving van de macht naar de meest oorlogszuchtige tak van het regime’.
De nieuwe veiligheidschef was eerder al onderminister van Binnenlandse Zaken in Iran. Ook was hij secretaris van de Raad van Geschiktheid, een Iraans staatsorgaan dat onder meer verantwoordelijk is voor het plannen van de toekomst van het land. Daarnaast diende hij als plaatsvervangend commandant van de Iraanse Revolutionaire Garde.
Behnam Ben Taleblu, Iran-expert bij de Foundation for Defense of Democracies, schrijft in een bericht op X over de aanstelling van Zolghadr dat ‘er geen twijfel kan bestaan over het feit dat de oorlog de controle van de Revolutionaire Garde over het land heeft versneld’.
Yassin Boutayeb
Het Amerikaanse ministerie van Defensie stuurt nog zeker drieduizend Amerikaanse militairen naar het Midden-Oosten. Dat meldt onder meer The Wall Street Journal op gezag van ingewijden. Het gaat om militairen van de 82ste luchtlandingsdivisie. Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd op het bericht. Vorige week stuurde het Pentagon ook al 2.500 mariniers op een oorlogsschip naar de regio om te helpen bij de militaire operatie in Iran.
Onduidelijk is nog waar in het Midden-Oosten de drieduizend militairen gestationeerd worden, welke taken zij krijgen en of de Amerikanen zich voorbereiden op een grondoperatie in Iran. Een ingewijde zegt tegen persbureau Reuters dat de VS hun militaire macht in de regio vergroten voor ‘potentiële militaire operaties in de toekomst’.
Nieuwsplatform Politico noemt de inzet van de militairen een ‘drastische escalatie’ in de oorlog tegen Iran. De inzet zou ‘de kans vergroten dat Amerikaanse militairen Iran binnenvallen’.
Yassin Boutayeb
Er is de afgelopen dagen contact geweest tussen de Verenigde Staten en Iran. Dat meldt CNN op basis van een Iraanse functionaris. Volgens de bron, die stelt dat de Amerikanen het contact hebben geïnitieerd, is er nog geen sprake van concrete onderhandelingen over een einde van de oorlog. Wel zou Iran bereid zijn om te luisteren naar ‘duurzame’ voorstellen om tot een bestand te komen.
De Amerikaanse president Donald Trump zei onlangs dat de VS in onderhandeling zijn met Iran, maar het Iraanse regime ontkent dit. Trump herhaalde vandaag dat de VS ‘met de juiste mensen’ in Iran spreken om tot een bestand te komen, maar gaf niet meer duidelijkheid.
De Iraanse functionaris zegt tegen CNN dat de twee landen via tussenpersonen met elkaar in contact staan, ‘om te peilen of er een akkoord kan worden bereikt’. De gesprekken zouden niet alleen gaan over het bereiken van een wapenstilstand, maar ook over het beëindigen van het volledige conflict tussen de VS en Iran. Verdere details zijn niet gegeven.
De Amerikanen willen onder meer dat Iran belooft nooit meer uranium te zullen verrijken. De functionaris die CNN sprak zegt dat ‘Iran bereid is alle noodzakelijke garanties te geven dat het nooit kernwapens zal ontwikkelen’. Wel wil het land uranium blijven verrijken voor ‘vreedzaam gebruik’. Ook eist Iran dat alle economische sancties tegen het land worden opgeheven.
Nieuwsplatform Axios bericht dat de Verenigde Staten al vanaf donderdag met de Iraniërs willen onderhandelen. De Amerikanen zouden nog wachten op een bevestiging van het regime in Teheran.
Yassin Boutayeb
Voor het eerst sinds het begin van de Iran-oorlog, is een Iraanse raket boven Libanon onderschept. Dat melden ingewijden aan persbureau Reuters. De raket zou zijn onderschept door een ‘buitenlands marineschip’. Brokstukken van de raket zijn neergekomen in de buurt van de hoofdstad Beiroet, meldt het Libanese staatspersbureau. Daarbij is een onbekend aantal mensen lichtgewond geraakt.
Het Israëlische leger stelt dat de raket deel was van een grotere aanval op Israël, maar maakt niet duidelijk of Israël de raket ook heeft onderschept. Iran heeft nog niet gereageerd.
Lokale media schrijven dat Iran mogelijk de Amerikaanse ambassade in Beiroet wilde aanvallen. Het regime in Teheran steunt de Libanese militante beweging Hezbollah, die sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische oorlog in Iran weer vergeldingsaanvallen uitvoert op Israël.
De Libanese regering is tegen de Hezbollah-aanvallen en heeft zich eveneens tegen het Iraanse regime gekeerd. Vandaag nog zetten de Libanese autoriteiten de Iraanse ambassadeur het land uit.
Yassin Boutayeb
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, reist vrijdag naar Versailles om aan te sluiten bij een overleg van de buitenlandministers van de G7-landen. Persbureau AP schrijft dat Rubio de Amerikaanse strategie in de oorlog met Iran zal proberen te verkopen tijdens het overleg. Naast Frankrijk zijn onder meer ministers van het Verenigd Koninkrijk en Canada aanwezig.
Onduidelijk is wat die Amerikaanse strategie precies behelst. Zo is niet duidelijk of de Verenigde Staten in gesprek zijn met Iran over een wapenstilstand. De Amerikaanse president Donald Trump zegt van wel, maar het Iraanse regime ontkent dat er gesprekken worden gevoerd.
Onlangs nog haalde de Amerikaanse president uit naar een aantal G7-landen, en naar de Navo in zijn geheel, omdat zij niet wilden helpen bij het veiligstellen van de Straat van Hormuz. Onder meer Italië en Nederland hebben recentelijk gezegd bereid te zijn bij te dragen aan de veiligheid rondom de Straat van Hormuz, maar onduidelijk is in wat voor vorm.
Volgens het ministerie zal Rubio in Versailles in ieder geval ‘de Amerikaanse belangen behartigen’ en ‘gedeelde veiligheidszorgen en mogelijkheden voor samenwerking’ bespreken. Naast de oorlog in Iran zal Rubio ook de oorlog in Oekraïne en ‘bedreigingen van vrede en stabiliteit over de hele wereld’ willen bespreken, aldus het ministerie.
Yassin Boutayeb
De Filipijnse president Ferdinand Marcos Jr. heeft een nationale energienoodtoestand uitgeroepen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten en de daaruit voortvloeiende verstoring van de wereldwijde olie- en gashandel. Volgens Marcos vormt de oorlog een ‘direct gevaar’ voor de energievoorziening van de Filipijnen.
De noodtoestand is een jaar van kracht. Gedurende die periode mag de Filipijnse overheid ingrijpen bij de inkoop en distributie van brandstof, voedsel, medicijnen en andere belangrijke producten. President Marcos zei vanochtend dat hij ook overweegt het aantal toegestane vliegbewegingen te beperken, om spaarzaam om te gaan met de voorraad kerosine. De Filipijnse regering meldde eerder dat de bestaande brandstofvoorraden voldoende zijn om het land ongeveer anderhalve maand draaiende te houden.
De Filipijnen, met 117 miljoen inwoners een van de grootste landen van Azië, zijn sterk afhankelijk van geïmporteerde olie uit het Midden-Oosten. Door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz kunnen de Golfstaten al enkele weken vrijwel geen olie meer exporteren. Vorige week meldde persbureau Reuters dat de Filipijnen voor het eerst in vijf jaar weer Russische olie willen importeren. De Filipijnse autoriteiten maken daarbij gebruik van het Amerikaanse besluit om de sancties tegen Russische olie voor dertig dagen op te schorten.
Daan de Vries
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant