Roeien Al bijna honderdvijftig jaar treffen de beste studentenroeiers elkaar bij de Varsity, het oudste en grootste studentensportevenement van Nederland. Dit jaar ontbreken de bondsroeiers omdat de legendarische wedstrijd botst met het trainingsprogramma voor het WK en de Olympische Spelen.
De mannen van Triton uit Utrecht wonnen in 2024 de Oude Vier op de Varsity. Met Pieter van Veen (rechts) op slag.
Elk jaar klinkt in Houten op een zondagmiddag in het vroege voorjaar een knal. Voor tientallen toeschouwers is dat het teken om zich te ontdoen van hun kleding – behalve de verenigingsdas – en het koude water van het Amsterdam-Rijnkanaal in te springen. Midden op het water, onder de witte spoorbrug, bereiken zij hun helden en klampen zich vast aan de roeiboot. Roeiers en supporters delen de euforie: zíj winnen de Varsity, in de Nederlandse roeiwereld de meest prestigieuze prijs die er bestaat.
Met een oorsprong in 1878 en jaarlijks zo’n tienduizend toeschouwers langs de kant, is de Varsity het oudste en grootste studentensportevenement van Nederland. De finaleraces van de Dames Vier en bij de mannen de ‘Oude Vier’ vormen het slotspektakel van de dag. Wie deze koningsnummers over respectievelijk twee en drie kilometer wint, kan rekenen op eeuwige roem en glorie – en tot diep in de nacht een kroegjool met gratis bier op hun studentensociëteit.
Decennialang geldt het evenement als een meetmoment van de beste studentenroeiers, en daarbij ook de nationale (sub)top. Een groot deel van de Nederlandse roeiselectie maakte immers als student de eerste roeihalen. Van de 42 roeiers uit het Nederlands team begon ongeveer de helft in de studententijd met de sport. De afgelopen jaren verschenen (oud)-bondsroeiers en aanstormend talent aan de start, maar dit jaar, op zondag 29 maart, is het deelnemersveld met toproeiers uitgedund.
Waar vorig jaar nog een deel van de olympische ploeg van Parijs 2024 mee roeide, ontbreken zij nu. Met een EK en een WK – op de Amsterdamse Bosbaan – later deze zomer en de olympische voorbereidingen voor Los Angeles 2028 al in volle gang, is er geen ruimte om op de Varsity voor de eigen vereniging uit te komen. Ook voor het Talent Team, het opleidingsprogramma van de roeibond, heeft de wedstrijd in Houten geen prioriteit. Wat betekent dat voor het niveau en de historische waarde van de Varsity?
Willemijn Mulder, die met haar team won in 2025 bij de Dames voor Laga
„Toen wij als eerste de streep over kwamen, ging de hele vereniging het water in”, zegt TeamNL-roeier Willemijn Mulder (25). Vorig jaar won zij de Dames Vier voor studentenroeivereniging Laga uit Delft, met onder anderen olympiërs Laila Youssifou en Tessa Dullemans. In het postolympische jaar kregen bondsroeiers een half jaar om zelf hun sportkalender in te delen, en konden ze wel deelnemen aan de Varsity.
Een paar weken later stond het NK op de planning als selectiemoment voor het Nederlands team. Maar, zegt Mulder nu: „Ik heb toen geen moment getwijfeld om in de Varsity te starten. Al was het wel een risico omdat ik ook goed wilde presteren op het NK. Ik vond het goed te combineren, al dachten de bondscoaches daar anders over.”
Mulder legt uit dat het Nederlands roeiteam sinds dit jaar een programma volgt waarin verschillende bootcombinaties worden uitgeprobeerd in de aanloop naar de Olympische Spelen van 2028. Ze kregen te horen dat daarbij geen ruimte was om de Varsity te roeien.
TeamNL-roeier Pieter van Veen (27) startte vier keer voor het Utrechtse Triton in de Oude Vier en won de race in 2024. Als het aan hem lag, had hij dit jaar weer aan de start gelegen. „Ik denk dat het wel had gekund binnen het schema, al was het puzzelen geweest. Ik had bedacht dat ik mijn skifftrainingen kon opgeven, een offer dat ik graag breng. Maar door een gebroken rib was het voor mij sowieso moeilijk geweest”, vertelt Van Veen.
Hij voegt daaraan toe: „Het is bij uitstek een wedstrijd met een sterk verenigingsgevoel. We zijn heel weinig op onze vereniging, dus met deelname aan de Varsity kunnen we veel teruggeven.”
Pieter van Veen won met zijn team in 2024 voor Triton.
Titus Weijschedé, hoofdcoach van de roeibond, snapt dat de roeiers graag in de Varsity willen starten voor hun vereniging. ,,Ze hebben als het ware een eigen bloedgroep bij hun vereniging, op een wedstrijd zoals de Varsity komen ze daar graag voor uit.”
Dit jaar liggen de prioriteiten van het bondsprogramma bij het WK deze zomer in Amsterdam. Ter voorbereiding op die wedstrijd staat in mei de wereldbeker in Sevilla op de planning. ,,Het trainingsprogramma sluit niet aan bij de kalender voor de Varsity”, zegt Weijschedé. De roeiers volgen nu een selectieperiode voor de wereldbeker, waardoor er geen mogelijkheid is om te trainen voor de Varsity. Eind april krijgen zij de bootindelingen te horen. ,,Dat vind ik ook spijtig, het bijt elkaar, maar we moeten hard roeien op het WK in Amsterdam.”
Halverwege maart konden de bondsroeiers wel deelnemen aan de Heineken Roeivierkamp, een grote roeiwedstrijd op de Amstel. Dat heeft volgens Weijschedé te maken met de timing van de wedstrijd. ,,Precies in die fase paste het fysiologisch gezien in ons trainingsprogramma. Als er ruimte is, geven wij die ook aan de roeiers. Het is niet vanuit onwil.”
Juist omdat er dit jaar geen bondsroeiers meedoen, wordt de Varsity voor veel verenigingen met weinig of geen bondsroeiers leuker, vertelt Vosse Meijssen. „Ik denk dat veel verenigingen nu stiekem hopen op winst.”, De 27-jarige roeier ligt dit jaar voor de zesde keer aan de start voor zijn Delftse studentenroeivereniging Proteus-Eretes en is een van de drie roeiers uit het Talent Team die dit jaar de Varsity roeit. Het is zijn laatste kans om te winnen: bijna twee jaar na zijn afstuderen bereikt hij de maximale termijn voor roeiers om nog te mogen deelnemen voor hun studentenroeivereniging.
Meijssen zag dat een aantal Talent Team-roeiers tegen problemen aanliep bij het combineren van trainingsschema’s van hun vereniging en de roeibond. Daar had hij zelf minder last van. Zijn club was vrij flexibel. Hij traint nu vier à vijf keer per week in de vier voor Proteus en daarnaast vijf à zes keer in de skiff voor het Talent Team.
Bij het Talent Team van de KNRB worden elf roeiers klaargestoomd voor het nationale team. Tien daarvan zijn lid van een studentenroeivereniging. Ze werken naar een aantal grote wedstrijden toe, waaronder het EK deze zomer. Voor het Nederlandse programma in het voorseizoen mochten zij kiezen tussen de Heineken Roeivierkamp, de Skiffhead – beide op de Amstel – en de Varsity.
Volgens oud-olympiër Marloes Oldenburg, inmiddels fysioloog bij het Talent Team, is die keuze onvermijdelijk. „We werken toe naar het NK en het EK, waar het niveau heel hoog ligt.” Als je alles op alles wilt zetten voor de Varsity, kan dat volgens haar niet bij het Talent Team. „Aan álle wedstrijden willen meedoen is niet te combineren met heel goed willen worden op het hoogste niveau.”
„Roeiers stellen een Varsity-overwinning gelijk aan wereldkampioen worden of naar de Olympische Spelen gaan”, zegt Beer Florijn (21). „Het is een wedstrijd die je een keer wil winnen.” Sinds vorig jaar maakte de zoon van de meervoudig olympische kampioen Ronald Florijn deel uit van het Talent Team – in februari besloot hij eruit te stappen. Zo graag wilde hij komende zondag voor zijn Amsterdamse vereniging Nereus in de Oude Vier starten. „Ik zag het niet zitten om het Talent Teamschema te volgen in de aanloop naar de Varsity. Die vaar je niet om tweede te worden, dus dan moet je er vól voor gaan.”
Zijn verenigingsgenoot Sona Hospers (24) verheugde zich erop om voor de derde keer de Varsity te varen, maar er kwam geen compromis tussen de programma-eisen van de bondscoaches van het Talent Team en die van haar vereniging. „De schema’s van Nereus en de roeibond waren niet samen te volgen”, vertelt Hospers. En anders dan Florijn koos Hospers voor het Talent Team – dus zij start zondag niet in Houten. Maar ze ziet dat niet als een definitieve keuze. „Ik studeer nog wel even, dus er zijn er zijn nog wel wat jaren waarin ik op de Varsity kan starten.”
Valletta Bijlsma, bestuurslid van de Koninklijke Nederlandsche Studenten Roeibond (KNSRB) die de Varsity-organisatie begeleidt, vindt het jammer dat de agenda’s van de roeibond en studentenroeivereningen zo uiteenlopen. En ook onterecht dat de toptalenten van de bond niet mogen uitkomen op de Varsity. „Studentenroeiverenigingen zijn uiteindelijk de plek waar bondsroeiers hebben leren roeien. Nederland is roeiland nummer één, de bond doet het goed, maar het bondsbelang en verenigingsbelang zijn niet altijd hetzelfde.”
Dames voor Laga (met Willemijn Mulder) won de Varsity in in 2025
Dat de bondsroeiers dit jaar niet meedoen, heeft volgens Bijlsma invloed op de historische en culturele waarde van de wedstrijd. „De Varsity is historisch gezien dé verenigingswedstrijd van het jaar waarbij verenigingen hun beste roeiers inzetten. Dit jaar gebeurt dat niet met de bondsroeiers die lid zijn bij een vereniging. ”
Vosse Meijssen schat de kansen van zijn roeivereniging Proteus uit Delft dit jaar hoger in dan voorheen. „Dat komt onder andere omdat de bondsroeiers dit jaar niet mee mogen doen. We hebben nog nooit een Varsity gewonnen, de coaches pakken het professioneler aan om deze kans niet te laten schieten.”
Op zondagmiddag hoopt Beer Florijn zich te voegen bij de winnaars die onder de spoorbrug uitschreeuwen dat hun vereniging de Varsity heeft gewonnen. Tot dat rijtje winnaars behoort ook zijn vader Ronald Florijn, die het internationale toproeien en de grootste studentenwedstrijd destijds wél wist te combineren. Een jaar na zijn gouden medaille in de dubbeltwee op de Olympische Spelen in Seoul won hij in het voorjaar van 1989 de Varsity voor zijn vereniging Okeanos.