Zondag rijdt het wielerpeloton In Flanders Fields – from Middelkerke to Wevelgem. Een naamsverandering in het wielrennen is niets nieuws, maar deze is wel heel bont. Hoe komt zo’n naam tot stand?
is sportverslaggever van de Volkskrant en schrijft vooral over schaatsen, atletiek en roeien.
Gent-Wevelgem bestaat niet meer. Althans, niet volgens Flanders Classics, de organisatie van de wedstrijd die de koers die zondag van start gaat omdoopte tot ‘In Flanders Fields – from Middelkerke to Wevelgem’. Geen enkele andere wedstrijd uit de World Tour is zo’n mond vol.
Met de naamswijziging probeert de wedstrijdorganisatie, die ook de Ronde van Vlaanderen onder haar hoede heeft, meerdere elementen samen te brengen. Te beginnen met In Flanders Fields, het beroemde gedicht van de Canadees John McCrae uit 1915. Dat citaat is al sinds 2014 in gebruik om de verbondenheid van de wedstrijd met het gebied, waar de Eerste Wereldoorlog diepe wonden sloeg, uit te drukken.
Het dwepen met heroïek, of het nu van soldaten of mijnwerkers is, is deel van de wielercultuur. En het is marketing. Het biedt de mogelijkheid om de wedstrijd een eigen karakter te geven, iets wat in het verleden niet eenvoudig bleek. Gent-Wevelgem heeft sinds de eerste profeditie in 1945 moeite tussen de bekendere Belgische koersen naam te maken.
De tweede helft van de naam spreekt voor zich, als aanduiding van start- en finishplaats. Maar dat is net zo goed financieel van aard. Ieper, de afgelopen jaren startplaats, wilde geen budget meer vrijmaken om de koers in de stad te houden. In Middelkerke, aan de kust, was burgemeester Jean-Marie Dedecker bereid om 175 duizend euro per jaar te betalen om de komende tien jaar als startplaats te dienen én in de koersnaam te komen.
Het gebeurt vaker, zo’n ‘rebranding’. Oudere wielervolgers zullen ongetwijfeld nog over Omloop Het Volk spreken, al heeft de koers sinds de overname door Het Nieuwsblad in 2008 die naam niet meer. En dat was nog een eenvoudig te begrijpen wijziging: de ene krantennaam werd ingewisseld voor de andere.
Maar voor het vernieuwde Gent-Wevelgem heeft de organisatie gekozen voor een atypische aanduiding, nog los van de keuze voor het Engels. Dat is al langer aan een opmars bezig, zie ook de recente rentree van de Ronde van Nederland onder de naam Tour of Holland.
Maar de woordjes ‘from’ en ‘to’ zijn echte fremdkörper in het wielerjargon. Al anderhalve eeuw volstaat het liggende streepje, of het nou Milaan-San Remo is, Luik-Bastenaken-Luik of Veenendaal-Veenendaal. Maar zondag dient het streepje als scheiding tussen de twee gedachten waarop de organisatie hinkt: tussen heroïek en topografie.
Ook ongebruikelijk is een koersnaam die met ‘in’ begint. Meestal worden koersen die door een regio of gebied trekken gewoonweg ronde genoemd. Worden er meerdere kleinere ronden verreden, dan is het een omloop. En als er nog een aantrekkelijke vorm te ontwaren valt in de omzwervingen van het peloton, pak dat dan gerust mee, zoals dat bij de Ster van Bessèges of de Acht van Chaam is gebeurd. En als de vorm in de jaren erna verandert? Geen punt, zo’n naam kan blijven.
Want what’s in a name? Parijs-Roubaix start al sinds de jaren zestig niet meer in de Franse hoofdstad. Parijs-Tours evenmin. Het startschot van Milaan-San Remo klonk de afgelopen twee edities in Pavia. Ook Gent was al bijna een kwarteeuw niet meer de startplaats van Gent-Wevelgem.
En de drie grote ronden hebben al decennia geleden de grenzen opgerekt van wat wielergeografisch aan Frankrijk, Italië of Spanje toebehoort, met uitstapjes naar Nederland, Groot-Brittannië, Denemarken, Albanië, Israël.
In Flanders Fields is vrij letterlijk een poëtische naam, maar het kan een stuk prozaïscher. Neem de E3 Saxo Classic, die vrijdag wordt verreden. Die wedstrijd, aanvankelijk Harelbeke-Antwerpen-Harelbeke, werd in 1967 vernoemd naar een snelweg. Uniek is dat niet. Rondom Drachten werd vanaf 2003 de A7 Classic verreden, voor amateurs en vrouwen. Die wedstrijd bestaat inmiddels niet meer. De E3 wel. De koers tenminste, de naam van de snelweg luidt al ruim 40 jaar E17.
In Wevelgem was niet iedereen content met de naamswijziging die vorig jaar werd aangekondigd. De oppositie in de gemeenteraad beklaagde zich in november over de deal, waarmee in zes jaar tijd 1.920 duizend euro gemoeid is. Gemeenteraadslid Dennis Bels (Vlaams Belang) stelde in Het Laatste Nieuws: ‘Journalisten en media zullen die lange titel niet consequent gebruiken. Het eerste bericht op Sporza had het al over ‘Gent-Wevelgem wordt In Flanders Fields’, zonder de vermelding van de subtitel.’
De naam van een koers is in de praktijk inderdaad wispelturig, wat marketeers ook zeggen of hopen. Renners en fans verspillen het liefst zo min mogelijk adem. Die zeggen LBL of kortweg Luik en nemen niet de moeite voor het uitgebreide officiële heen-en-weer. Roubaix kan zonder Parijs te noemen. Lombardije volstaat, net als Giro, Vuelta en Tour. De Omloop behoeft geen krantennaam. E3 zegt alles. En soms is er de keuze: Vlaanderen of de Ronde. Dat kan allebei.
Hoe dat met In Flanders Fields – from Middelkerke to Wevelgem zal gaan? De burgemeester van Wevelgem was hoopvol in Het Laatste Nieuws. Hij had het vertrouwen dat het gemeenschapsgeld niet ten onrechte wordt gespendeerd. ‘Renners zullen niet zeggen: ‘Ik heb In Flanders Fields gewonnen’, maar wel: ‘Ik heb Wevelgem gewonnen.’’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant